I SA/Po 1624/97
WyrokWSA w Poznaniu1998-04-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie towarów na cele reprezentacji może być traktowane jako "sprzedaż towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku" w rozumieniu art. 20 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, co uzasadniałoby zastosowanie zasad dotyczących odliczania podatku naliczonego?Ratio decidendi
Przekazanie towarów na cele reprezentacji nie jest sprzedażą w rozumieniu Kodeksu cywilnego ani przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Ustawa ta wyodrębnia sprzedaż od innych czynności podlegających opodatkowaniu. W związku z tym, art. 20 ustawy, który odnosi się do "sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku", nie może być stosowany do czynności przekazania towarów na cele reprezentacji. W takich przypadkach zastosowanie znajduje art. 19 ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca przekazała na cele reprezentacji zakupione towary spożywcze, z których część była opodatkowana, a część zwolniona z podatku VAT. Organy podatkowe zastosowały art. 20 ustawy o podatku od towarów i usług, który reguluje zasady odliczania podatku naliczonego w przypadku jednoczesnej sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych. Skarżąca kwestionowała możliwość zastosowania tego przepisu do przekazania towarów na cele reprezentacji, argumentując, że nie jest to sprzedaż. Sąd rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Skoro w art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ używa się pojęcia "sprzedaż towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku", nie można stosować tego przepisu do innych czynności określonych w art. 2 tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zmian./ opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. przekazanie lub zużycie towarów na potrzeby reprezentacji albo reklamy.
Według wyjaśnień skarżącej, nie kwestionowanych przez organy podatkowe, w kwietniu 1997 r. skarżąca przekazała na cele reprezentacji /spotkania z przyszłymi odbiorcami/ zakupione towary spożywcze, wymienione w 2 rachunkach uproszczonych znajdujących się w aktach podatkowych.
Z towarów tych jabłka i garmażerka należą do towarów objętych zwolnieniem od podatku od towarów i usług.
Art. 20 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowi, że podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku obowiązany jest do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną od podatku.
Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną /art. 20 ust. 2 ustawy/.
Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może także zmniejszyć podatek należny o taką część podatku naliczonego, która odpowiada procentowaniu udziałowi wartości sprzedaży towarów opodatkowanych podatkiem w wartości sprzedaży ogółem.
Z treści art. 20 ustawy o podatku od towarów i usług, który organy podatkowe zastosowały w niniejszej sprawie wynika wyraźnie, że dotyczy on sytuacji, w której podatnik dokonuje jednocześnie sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku.
Przekazanie zakupionych towarów na potrzeby reprezentacji podatnika nie jest sprzedażą. Pojęcie sprzedaży jest zdefiniowane w art. 535 Kc i nie wymaga bliższego sprecyzowania. Rozszerzenie pojęcia sprzedaży na przekazanie nabytych towarów na cele reprezentacji /co nie jest związane z żadną umową i obowiązkiem zapłaty przez drugą stronę/ nie jest uprawnione. Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wynika możliwość traktowania przekazania towarów na cele reprezentacji jako "para-sprzedaży", jak określa to Izba Skarbowa w zaskarżonej decyzji. Przeciwnie - przepisy tej ustawy wyodrębniają sprzedaż od innych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. I tak art. 2 w ust. 1 mówi o opodatkowaniu sprzedaży towarów oraz odpłatnego świadczenia usług, natomiast ust. 2 i ust. 3 odnoszą się do opodatkowania innych czynności.
Również w innych przepisach ustawy ustawodawca rozgranicza pojęcia sprzedaży i innych czynności, np. w art. 7. W tej sytuacji, skoro w art. 20 używa się pojęcia "sprzedaż towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku", nie można stosować tego przepisu do innych czynności określonych w art. 2 ustawy.
Powszechnie akceptowany jest pogląd doktryny i orzecznictwa, iż wykładnia gramatyczna przepisów jest priorytetowa w stosunku do innych wykładni, które mogą mieć zastosowanie tylko w przypadku gdy przepis jest tak sformułowany, że jego wykładnia gramatyczna budzi wątpliwość.
Z tych przyczyn w sprawie niniejszej zastosowanie ma art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług, nie było natomiast podstaw do stosowania art. 20.
W konsekwencji nie było podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy.
Należy również zauważyć, że decyzja organu odwoławczego nie odpowiada wymogom art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy, uchylając w części decyzję organu I instancji, winien orzec co do istoty sprawy, to jest w niniejszej sprawie określić wysokość zobowiązania w podatku VAT oraz ustalić wysokość dodatkowego zobowiązania. Sentencja zaskarżonej decyzji wymogów tych nie spełnia.
Z uwagi na naruszenie przepisów art. 19 i 20 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, mające wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło