II SA/Łd 24/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 listopada 2025 r. znak: SKO.4141.408.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu ich przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę. a.bł. Decyzją z dnia 18 listopada 2025 r. nr SKO.4141.408.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie jako: "k.p.a") oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej w skrócie jako: "u.c.p.g.") oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 września 2025 r., którą organ I instancji nałożył na A sp. z o.o. z siedzibą w R. karę pieniężną w wysokości 423 zł. za niewykonanie obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1, w związku z art. 3b ust. 1 pkt 4 ustawy u.c.p.g., dotyczącego osiągnięcia w roku 2024 w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów, komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w ustawie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: W sprawozdaniu złożonym Prezydentowi Miasta Łodzi w dniu 12 marca 2025 r. skarżąca spółka A sp. z o.o. wykazała, iż w roku sprawozdawczym 2024 na podstawie umów z właścicielami nieruchomości odebrała z terenu miasta Ł. łącznie 5,4780 Mg odpadów komunalnych, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 0,0 Mg. Osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w roku 2024 wyniósł więc 0,0%. Na podmiocie odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w roku 2024 ciążył obowiązek osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 45% wagowo (art. 3b ust. 1 pkt 4, w związku z art. 9g pkt 1 ustawy u.c.p.g.), dlatego masa odpadów poddanych recyklingowi i przygotowaniu do ponownego użycia powinna wynosić 2,4651 Mg, co wynika z przemnożenia masy odebranych odpadów komunalnych przez 45% (5,4780 Mg x 45%). W świetle informacji zawartych w sprawozdaniu skarżąca spółka przekazała do procesów recyklingu 0,0 Mg odebranych odpadów, osiągając poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 0,0%. Tym samym do osiągnięcia ustawowego poziomu zabrakło 2,4651 Mg odpadów poddanych procesom recyklingu. Decyzją z dnia 5 września 2025 r. nr DEP-GK-II.6232.1.31.2025 Prezydent Miasta Łodzi nałożył na A sp. z o.o. z siedzibą w R. karę pieniężną w wysokości 423 zł. za niewykonanie obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1, w związku z art. 3b ust. 1 pkt 4 ustawy u.c.p.g., dotyczącego osiągnięcia w roku 2024 w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów, komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w ustawie. Karę naliczono zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 9x ust. 2 pkt 1, tj. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną naliczono w sposób określony w art. 9x ust. 3 ustawy u.c.p.g, tj. karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 2490), zmienionego przez Obwieszczenie Ministra klimatu i środowiska z dnia 4 sierpnia 2023 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2024 (M.P. z 2023 r. poz. 914) przyjęto jednostkową stawkę opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (kod odpadu: 20 03 01) na składowisku w wysokości 343,39 zł. Zgodnie z art. 12b ust. 1 ustawy u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i 2, art. 9y ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 9z ust. 2a pkt 1 i 2, oblicza się za 2024 r. i 2025 r. jako połowę iloczynu jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Organ wskazał następująco: 2,4651 Mg x 343,39 zł x 0,5 = 423,25 zł. Stosownie do art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) kwotę kary zaokrąglono do pełnych złotych. Kara pieniężna wynosi zatem 423 zł. Organ I instancji stwierdził, iż w sprawie nie ziściły się przesłanki pozwalające na odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Skarżąca spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w kierunku ustalenia, czy spółka uczyniła wszystko czego można od niej rozsądnie wymagać, aby nie doszło do naruszenia art. 9g w zw. z 9x ust. 2 u.c.p.g. oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przez to jej rozstrzygnięcie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej, pomimo ziszczenia się wskazanych w tym przepisie przesłanek umożliwiających odstąpienie od wymierzenia kary, 3. art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębionego zaufania obywateli wobec Państwa poprzez nieodstąpienie od nałożenia w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. administracyjnej kary pieniężnej, pomimo że stwierdzone naruszenie nie stanowiło zagrożenia ani dla środowiska, ani dla życia i zdrowia ludzi, jak również nie wywołało negatywnych skutków w zakresie dóbr prawnie chronionych. Ponadto spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na spółkę w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami wynikał z przyczyn niezależnych od spółki, a tym samym pominięcie faktu, że odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymując w mocy decyzję organu I instancji ustaliło, iż wysokość kary została obliczona w sposób prawidłowy. Ponadto organ wskazał, że z treści odwołania wynika, iż skarżąca spółka, w istocie nie ma obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych. Przy czym jednocześnie nie skłania to spółki z rezygnacji działalności. W konsekwencji takiej oceny przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. stałby się w praktyce "martwy", czego w istocie oczekuje spółka. Przedsiębiorca odbierający odpady mógłby bowiem zawsze powołać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 690/22). Spółka ponosi ryzyko prowadzenia takiej, a nie innej działalności gospodarczej (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/GI 232/22). Kolegium powołało art. 189f k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1). Ponadto w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 6/8 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2). W takich przypadkach, jeżeli strona przedstawiła dowody potwierdzające wykonanie postanowienia, organ administracji publicznej odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu (§ 3). W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. (inna sankcja administracyjna lub karna). Rozważając, czy waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) organ wskazał, że zgodnie z art. 9z ust. 2a pkt 1 u.c.p.g. gmina, która nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 3b lub art. 3c - podlega karze pieniężnej obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu. Oznacza to, że naruszenie obowiązków przez przedsiębiorcę przekłada się na sytuację gminy i może skutkować nałożeniem na nią kary pieniężnej, a w istocie na mieszkańców danej gminy. Gminy były obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 45% wagowo - za rok 2024, Osiągnięty przez spółkę w 2024 roku poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł 0%. Nie sposób uznać zatem, że waga naruszenia art. 9g pkt 1 u.c.p.g. była znikoma. Skoro kara pieniężna jest nakładana za dany rok to nie sposób mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 189f § 2 k.p.a. Brak jest możliwości usunięcia naruszenia prawa, które miało miejsce w 2024 r. (osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu) i zasadności powiadomienie innych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa. Kolegium nie dostrzegło też działania siły wyższej, o której mowa w art. 189e k.p.a. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skargę na powyższą decyzję złożyła A sp. z o.o. z siedzibą w R., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na ostateczny wynik sprawy tj.: 1. art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020.256 t.j.), dalej: "Kpa", poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej, pomimo ziszczenia wskazanych w tym przepisie przesłanek umożliwiających odstąpienie od wymierzenia kary, 2. art. 107 § 3 Kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów, jakimi organ kierował się uznać, że naruszenie prawa związane z nieosiągnięciem poziomu recyklingu nie miało charakteru znikomego oraz pominięciu oceny przesłanki zaprzestania naruszania prawa przez spółkę, II. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9g i 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2025 r., poz. 733 t.j.; dalej: "u.c.p.g."), poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na spółkę w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami wynikał z przyczyn niezależnych od spółki a tym samym pominięcie faktu, że odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Mając na uwadze powyższe skarżąca wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 2) zwrot kosztów sądowych według norm przepisanych. Uzasadniając skargę spółka podnosi, iż organy obu instancji, dokonując oceny odpowiedzialności Skarżącej na podstawie art. 9g ust. 1 oraz art. 9x ust. 2 u.c.p.g., przyjęły założenie, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne ma realną możliwość zapewnienia osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Założenie takie jest wadliwe, ponieważ koliduje z ustawowym podziałem ról w gospodarce odpadami komunalnymi oraz z rzeczywistymi kompetencjami i obowiązkami poszczególnych podmiotów. Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.c.p.g. to gmina odpowiada za tworzenie i utrzymanie warunków funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Obejmuje to w szczególności określanie zasad selektywnego zbierania odpadów, wymogów wyposażenia nieruchomości w pojemniki, częstotliwości odbioru, prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych oraz nadzoru nad właścicielami nieruchomości. Odpowiedzialność ta spoczywa na gminie niezależnie od tego, czy odbiór odpadów odbywa się w modelu gminnym, czy w modelu umownym, ponieważ to gmina kształtuje ramy prawne i organizacyjne systemu, w którym działa przedsiębiorca odbierający odpady. Przedsiębiorca odbierający odpady, nawet działający na podstawie umów zawieranych z właścicielami nieruchomości, wykonuje jedynie usługę odbioru i przekazania odpadów w ramach systemu regulowanego i nadzorowanego przez gminę. Nie posiada natomiast kompetencji pozwalających mu wpływać na ilość i rodzaj odpadów wytwarzanych przez właścicieli nieruchomości ani na sposób i jakość ich selektywnego zbierania. W ocenie skarżącej spółka karana jest za niewykonanie obowiązku, którego realizacja jest często niemożliwa, niezależnie od podejmowanych działań. W wyrokach z dnia 15 października 2025 r., sygn. XXIII Zs 96/25 oraz XXIII Zs 101/25, Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał, że przedsiębiorca odbierający odpady nie ma wpływu na ilość i strukturę odpadów wytwarzanych przez właścicieli nieruchomości, a jego rola w kształtowaniu poziomu recyklingu jest ograniczona do działań podejmowanych na dalszych etapach gospodarowania odpadami; organizacja systemu selektywnej zbiórki, poziom zaangażowania właścicieli nieruchomości, infrastruktura pojemnikowa, częstotliwości odbioru oraz działania informacyjne i edukacyjne pozostają w gestii gminy i to te elementy w największym stopniu determinują wynik całego systemu. Wyroki te zdaniem spółki trafnie oddają faktyczne uwarunkowania funkcjonowania systemu gospodarki odpadami oraz ograniczenia przedsiębiorców w zakresie kształtowania poziomów recyklingu. Przypisanie przedsiębiorcy odpowiedzialności za poziom recyklingu bez uwzględnienia roli gminy oraz zachowań właścicieli nieruchomości prowadzi do wniosków sprzecznych z realiami funkcjonowania systemu. Skarżąca wywodzi, że rzeczywisty zakres wpływu przedsiębiorcy na poziom recyklingu ogranicza się do działań podejmowanych na etapie technologicznego przetwarzania odpadów, w tym sortowania. Tymczasem organy obu instancji potraktowały skarżącą jako podmiot odpowiedzialny za cały proces, pomijając, że możliwości wpływu na wynik recyklingowy istnieją jedynie na etapie sortowania, a nie na etapie wytwarzania i segregacji odpadów. Organy nie wykazały również, aby spółka dysponowała jakimikolwiek ustawowymi środkami pozwalającymi wpływać na zachowania właścicieli nieruchomości. W konsekwencji organy dokonały błędnej wykładni art. 9g i art. 9x u.c.p.g., rozszerzając odpowiedzialność Skarżącej jako przedsiębiorcy na obszary, na które nie ma on żadnego wpływu, i przypisując jej odpowiedzialność za czynniki systemowe oraz zachowania klientów. Taka wykładnia prowadzi do naruszenia prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie spółki, w sprawie zaistniały podstawy obligujące organ do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Organy obu instancji faktycznie nie przeprowadziły żadnej analizy przesłanek umożliwiających skorzystanie z odstąpienia od wymierzenia kary. Po lekturze uzasadnienia decyzji Kolegium spółka nie wie natomiast, z jakich powodów organ II instancji jest zdania, że naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie jest niepełne, ponieważ pomija wyjaśnienie oceny przez organ kluczowej przesłanki umożliwiającej skorzystanie z odstąpienia od wymierzenia kary. Przy ocenie przesłanki znikomości naruszenia prawa należy zwrócić uwagę na fakt, że działalność spółki polegająca na odbiorze odpadów w Ł. w roku 2024 miała incydentalny charakter. Łączna masa odebranych odpadów wynikająca ze sprawozdania wyniosła zaledwie 5,4780 Mg (w skali całego roku). Do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu zabrakło zatem tylko 2,4651 Mg. Skala naruszenia nie jest zatem wysoka. Przy tak małej ilości odpadów w skali całego roku osiągnięcie poziomu recyklingu może być trudniejsze, jeśli właściciele nieruchomości przekazują jedynie odpady niesegregowane. Znikomy charakter naruszenia jest zawsze kwestią ocenną, niemniej jednak w przedmiotowej sprawie zdaniem spółki istnieją podstawy do uznania, iż tak stosunkowo niewielka masa odpadów brakująca do osiągnięcia ustawowego poziomu kwalifikuje się do charakteru znikomego, co pozwoliłoby organowi na skorzystanie z możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt. 1 Kpa i odstąpienia od wymierzenia kary. Ponownie należy też wskazać na okoliczności, które miały wpływ na osiągnięty przez spółkę poziom recyklingu tj. w szczególności brak realnego wpływu spółki na gospodarowanie odpadami przez podmioty prywatne od których odbiera ona odpady oraz ich zagospodarowania na instalacji eksploatowanej przez podmiot trzeci. Odnośnie przesłanki "zaprzestania naruszenia prawa" skarżąca podnosi, iż może ona być wykazana tylko porównując okres, którego dotyczy zaskarżona decyzja (2024 r.) z okresem późniejszym. Aby ustalić, czy spółka zaprzestała naruszania prawa, należałoby stwierdzić, czy w roku 2025 r. spółka wykonała ustawowy obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. Zakładając racjonalność ustawodawcy, zwrot "zaprzestanie naruszania prawa" musi dotyczyć okresu od upływu terminu na wykonanie ustawowego obowiązku (tj. po 31 grudnia 2024 r.) do dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie powołano się na jakiekolwiek postępowanie dowodowe zmierzającego do ustalenia, czy spółka w kolejnym okresie rozliczeniowym (2025 r.) wykonała ciążący na niej obowiązek i osiągnęła poziom recyklingu. Skoro organ nie przedstawił żadnych okoliczności w tym zakresie, należy domniemywać, że brak jest podstaw do kwestionowania faktu zaprzestania przez spółkę naruszania prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium ponadto wskazało, że z żadnego przepisu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wynika, że podstawą nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. może być wyłącznie zawinione nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu; odpowiedzialność za delikt administracyjny nie jest co do zasady odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy, ale odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 września 2025 r., którą organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 423 zł. za niewykonanie obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1, w związku z art. 3b ust. 1 pkt 4 ustawy u.c.p.g. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733). Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Według art. 3b ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 45% wagowo - za rok 2024. Stosownie do treści art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (ust. 3). Biorąc zatem pod uwagę powyższe unormowania, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skarżąca była zobowiązana do osiągnięcia przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na poziomie 45 % w 2024 roku. Nie jest kwestionowane, iż A sp. z o.o. w 2024 roku osiągnęła poziom przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu w wysokości 0,0 %. Nie budzi wątpliwości prawidłowość wyliczenia wysokości nałożonej kary pieniężnej. Organy trafnie wskazały, że brakująca masa odpadów, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 2,4651Mg, co stanowiło podstawę do prawidłowego obliczenia kary w wysokości 423 zł. Skarżąca spółka, nie kwestionując braku osiągnięcia przez nią wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, zarzuca, że organy nie wzięły pod uwagę, iż brak ten wynikał z przyczyn niezależnych od spółki. W ocenie skarżącej doprowadziło to do naruszenia przepisów art. 9g i 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na spółkę w sytuacji, gdy odpowiedzialność administracyjna nie może mieć charakteru absolutnego, a podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. W ocenie Sądu zarzut powyższy należało uznać za niezasadny. Przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. Recykling to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub w innych (definicja recyklingu zawarta w art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach). Służy on zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą zaś szeroko pojętej ochronie środowiska. Trzeba podkreślić, że obowiązek, o którym mówi art. 9g pkt 1 u.c.p.g. został jednoznacznie sformułowany w ustawie. Wykładnia językowa tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że adresatem obowiązku jest podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Treść obowiązku sprowadza się do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Sankcja za niewykonanie powyższego obowiązku przewidziana została w art. 9x ust. 2 pkt 1. Wykładnia językowa powyższych przepisów pozwala na wywiedzenie normy prawnej, jej hipotezy, dyspozycji oraz sankcji, wskazującej adresata, warunki zastosowania oraz konsekwencje prawne naruszenia. Natomiast interpretacja zaproponowana przez skarżącą spółkę pozostaje w sprzeczności z wykładnią językową analizowanego przepisu i prowadzi w swej istocie do zanegowania co do zasady sankcji za niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 9g pkt 1 ustawy przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości. W ocenie Sądu wykładnia przedstawiona przez skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podnosi także, iż podmiot naruszający przepisy prawa może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Wypada zatem, w ślad za organem II Instancji, wskazać na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym: "z żadnego przepisu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wynika, że podstawą nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. może być wyłącznie zawinione nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. Należy pamiętać, że odpowiedzialność za delikt administracyjny nie jest co do zasady odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy, ale odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym. Karę pieniężną na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. oblicza się w ściśle uregulowany sposób" (wyrok NSA z 19 listopada 2023 r., sygn. III OSK 739/23, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto nawiązując do realiów kontrolowanej sprawy trzeba zauważyć, że skarżąca nie wskazuje, aby podjęła jakiekolwiek działania dla osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. Przeciwnie – skarżąca wywodzi, iż takich działań prowadzić nie mogła i nie można ich od niej wymagać ze względu na organizację systemu selektywnej zbiórki odpadów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości winien tak zorganizować prowadzenie przedsiębiorstwa i zawierać umowy bądź renegocjować umowy już zawarte by odbierać odpady segregowane, co pozwoliłoby urzeczywistnić cel określony w art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów, unormowaną w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wobec tego zawarcie przez podmiot umów z właścicielami nieruchomości na odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych obciąża wyłącznie skarżącą i z faktu takiego ukształtowania stosunków zobowiązaniowych nie może ona wywodzić jakichkolwiek okoliczności "łagodzących" i rzutujących na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W konsekwencji w ocenie Sądu podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 9g ust. 1 oraz art. 9x ust. 2 u.c.p.g. poprzez ich zastosowanie należało uznać za niezasadny. W aktach sprawy brak jest także dokumentów świadczących o skorzystaniu przez skarżącą spółkę z trybu przewidzianego w art. 6ka u.c.p.g., co pozwoliłoby na złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Przepis art. 6ka u.c.p.g. stanowi mianowicie, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2024 r., o których stanowi art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i poprzestania na pouczeniu. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W niniejszej sprawie zgodzić się trzeba z organami, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, skoro podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości osiągnął poziom recyklingu 0,0 %. Nawet jeżeli w liczbach bezwzględnych brakująca masa odpadów nie jest oceniana przez skarżącą jako wysoka, to nie można pominąć faktu, że obowiązek nałożony na spółkę w art. 9g pkt 1 u.c.p.g. nie został wykonany w żadnym stopniu. Waga naruszenia winna zaś podlegać ocenie w odniesieniu do stopnia niewykonania obowiązku. Wobec całkowitego niewykonania obowiązku, zasadne jest stanowisko organów co do tego, że brak podstaw do przyjęcia, iż waga naruszenia jest znikoma. W ocenie Sądu nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa. Organy zasadnie wskazują, że spełnienie przez spółkę tej przesłanki w roku 2024 nie jest już możliwe. Realizacja obowiązku osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu ma charakter ciągły i obliczana jest w skali jednego roku. Wobec osiągnięcia poziomu 0,0% nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca spółka w całym tym okresie nie zaprzestała naruszania prawa. Podjęcie ewentualnych działań zmierzających do osiągnięcia wymaganego poziomu mogłoby przynieść wymierne skutki dopiero w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym już roku 2024. Nietrafiony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy. Ustalone zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Złożona do tut. Sądu skarga sprowadza się w swej istocie do odmiennej od zastosowanej przez organy wykładni przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę. ds