I SA/Lu 571/97
WyrokWSA w Lublinie1998-05-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek wzywać podatnika do przedłożenia konkretnych dowodów, o których istnieniu nie może przypuszczać na podstawie wyjaśnień strony, a czy podatnik, który dokonuje rozliczenia podatku i kwalifikuje wydatki, powinien sam przedłożyć organowi dowody na ich kwalifikację?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku wzywania strony do przedłożenia konkretnych dowodów, o których istnieniu nie może przypuszczać na podstawie składanych przez stronę wyjaśnień. Podatnik, który dokonuje rozliczenia podatku i kwalifikuje wydatki, najlepiej orientuje się, na podstawie jakich dokumentów i faktów dokonał ich kwalifikacji, i w razie sporu winien je przedłożyć organowi podatkowemu, który dokonuje ich oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, a zebrany materiał dowodowy został oceniony zgodnie z wymogami Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organu podatkowego kwestionującej możliwość zaliczenia przez skarżącego pewnych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak zebrania przez organy niezbędnego materiału dowodowego oraz dowolność ustaleń. Kwestionowano m.in. wydatki na napoje oraz dietę.Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł jak w wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Pełny tekst orzeczenia
Obowiązkiem organu administracji jest zebrać i rozpatrzyć istniejące dowody, w tym przedłożone przez stronę w toku postępowania, pozostające w związku z faktami prawotwórczymi istotnymi w sprawie.
Nie jest zaś rzeczą organu administracji wzywanie strony do przedłożenia konkretnych dowodów /np. umów/, o istnieniu których wobec składanych przez stronę wyjaśnień przypuszczać nie może. Podatnik, który dokonuje rozliczenia podatku i kwalifikuje określone wydatki, najlepiej orientuje się, na podstawie jakich dokumentów i faktów dokonał ich kwalifikacji i w razie sporu winien przedłożyć je organowi podatkowemu, który dokonuje ich oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż wbrew wywodom skargi, wydana ona została bez naruszenia przytoczonych w skardze przepisów prawa procesowego oraz obowiązujących przepisów prawa materialnego. Organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję ocenił zebrany zgodnie z art. 7, art. 75 i art. 77 par. 1 Kpa materiał dowodowy, według wymogów art. 80 Kpa i stanowisko swoje w tej mierze szczegółowo i przekonująco umotywował, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 par. 3 Kpa.
Decyzja zawiera również pełną podstawę materialnoprawną. Odmienna ocena dowodów oraz odmienne wnioski stąd płynące, przetaczane przez skarżącego w skardze stanowią jedynie polemikę z logicznymi i przekonującymi ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji.
Wbrew wywodom skargi organy obu instancji zebrały niezbędne do wydania zaskarżonej decyzji materiał dowodowy. Podnieść bowiem należy, iż organy obu instancji nie kwestionowały faktu wykonania remontu w obu lokalach tj. przy ul. O. i ul. W. ani wysokości wydatków z tym związanych, lecz ich związek z prowadzoną w 1995 r. przez skarżącego działalnością gospodarczą.
Dokonanie zatem oględzin tych nieruchomości w 1996 r. /wszczęcie postępowania podatkowego 07.1996 r./ celem oceny zakresu remontu było zbędne dla prawidłowości zasadniczych ustaleń, mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego za 1995 r. Nie przeprowadzenie tego dowodu nie może być uznane za naruszające art. 7, art. 75, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa. Nie można podzielić poglądu skarżącego o dowolności ustaleń organów podatkowych co do braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dokonywanymi w ww. lokalach remontami, a uzyskanym w 1995 r. przychodem. Jak to wywiedziono w zaskarżonej decyzji rozbieżność wyjaśnień skarżącego co do miejsc prowadzenia działalności gospodarczej, zakresu i czasu jej wykonywania, w kontekście zgromadzonych w toku postępowania dowodów z przytoczonych w decyzji dokumentów i wyjaśnień, dawała organom podatkowym podstawę do odmiennej, niż zaprezentowana przez skarżącego w skardze oceny tych wyjaśnień. Fakt, iż skarżący nie przedłożył umowy użyczenia lokalu nie był a priori interpretowany jako naruszenie przepisów prawa, lecz jedynie podlegał wraz z innymi dowodami ocenie organów podatkowych, co również wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Dokonana przez organy podatkowe ocena dowodów, jako zgodna z wymogami art. 80 Kpa nie może być przez Sąd kwestionowana.
Również wbrew wywodom skargi nie można zarzucić organom podatkowym błędnej interpretacji art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy kwestionują one wydatki skarżącego na zakup napoi.
W świetle bowiem wyjaśnień skarżącego z dnia 4.08.1996 r. uznanie tych wydatków za typowo konsumpcyjne nie może budzić wątpliwości. Dokonana przez skarżącego interpretacja art. 22 ust. 1 cyt. ustawy prowadziłaby do przyjęcia, iż wszelkie wydatki na osobistą konsumpcję stanowią pośredni koszt uzyskania przychodu osoby prowadzącej działalność gospodarczą.
Nie można również podzielić poglądu skargi, iż brak było podstaw do kwestionowania kwoty 138,60 zł z tytułu diet.
Zasadnie wywodzi Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, iż w toku postępowania skarżący nie przedłożył dokumentów, które zgodnie z przepisami prawa, przytoczonymi w zaskarżonej decyzji, dawały podstawę do uznania tej kwoty za koszt uzyskania przychodu. Za dowód taki nie może być uznane zestawienie "Rozliczenia delegacji za 1995 r." którego treść nie odpowiada wymogom dowodu wewnętrznego i ten fakt, a nie jedynie brak podpisu był podstawą zakwestionowania przez organy podatkowe.
Nie można podzielić poglądu skargi, iż skarżący nie był informowany o stawianych mu zarzutach i nie wiedział jakie dowody winien przedłożyć w związku z tymi zarzutami.
Skarżący wezwany był do złożenia wyjaśnień w trybie art. 168 par. 2 Kpa i w wezwaniu tym sprecyzowano jakie fakty kwestionowane są przez organ podatkowy i jakich kwot dotyczą. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wszystkie sporne między stronami kwestie były skarżącemu znane.
Obowiązkiem organu administracji jest zebrać i rozpatrzyć istniejące dowody, w tym przedłożone przez stronę w toku postępowania, pozostające w związku z faktami prawotwórczymi istotnymi w sprawie.
Nie jest zaś rzeczą organu administracji wzywanie strony do przedłożenia konkretnych dowodów /np. umów/, o istnieniu których wobec składanych przez stronę wyjaśnień przypuszczać nie może. Podatnik, który dokonuje rozliczenia podatku i kwalifikuje określone wydatki, najlepiej orientuje się, na podstawie jakich dokumentów i faktów dokonał ich kwalifikacji i w razie sporu winien przedłożyć je organowi podatkowemu, który dokonuje ich oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Wskazując, jakie kwoty wydatków kwestionuje organ podatkowy wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i dowodów na te okoliczności. Zarzuty były więc sprecyzowane i w czasie toczącego się kilka miesięcy postępowania skarżący miał możliwość składania wyjaśnień i dowodów z nimi związanych w każdym czasie, w tym także korespondencyjnie. Z aktami sprawy skarżący miał również możliwość zapoznania się w każdym czasie.
Organ II instancji nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego, stąd nie wzywał skarżącego do zapoznania się z aktami sprawy i art. 10 Kpa nie został naruszony. Nie naruszono również art. 132 i art. 171 Kpa z przyczyn szczegółowo przytoczonych w odpowiedzi na skargę, które Sąd w całości podziela.
W tej sytuacji, skoro skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA należało orzec jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło