I SA/Ka 1604/96

W związku z wprowadzeniem sądowej kontroli decyzji administracyjnych Sąd nie może ograniczać się jedynie do powołania na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł tę konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. Kontrola opinii biegłego polega więc na sprawdzeniu prawidłowości - z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w opinii, które doprowadziło do wydania przez biegłego opinii o takiej, a nie innej treści. Uzasadnienie konieczne jest więc po to, by Sąd mógł dokonać wspomnianej wyżej oceny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie nie jest istotą sporu sam obowiązek uiszczenia przez podatniczkę należnego podatku od dochodu osiągniętego ze sprzedaży rzeczy w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ lecz kwestia ustalenia wysokości tego dochodu. W takiej sytuacji, gdy organ podatkowy kwestionuje wartość przedmiotów, które zostały zbyte stwierdzając iż dokumenty, którymi podatniczka dysponuje nie odzwierciedlają rzeczywistej ich wartości, to na nim ciąży obowiązek wykazania tego faktu. W punkcie wyjścia należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ocenie podlega ciążący na organach administracji państwowej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uchybienie tym obowiązkom prowadzić musi, w świetle art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA do uchylenia decyzji, jeżeli ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju sytuacja zachodzi, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie. Organy obu instancji nie wyjaśniły bowiem w sposób nie budzący wątpliwości istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że obowiązujące przepisy procedury administracyjnej, a w szczególności art. 84 par. 1 Kpa nie określają jakichkolwiek wymogów, jakie winna spełniać opinia biegłego, która jest dowodem w sprawie, gdy do ustalenia danej okoliczności wymagane są wiadomości specjalne. W związku z wprowadzeniem sądowej kontroli decyzji administracyjnych Sąd nie może ograniczać się jedynie do powołania na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł tę konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. Kontrola opinii biegłego polega więc na sprawdzeniu prawidłowości - z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w opinii, które doprowadziło do wydania przez biegłego opinii o takiej, a nie innej treści /por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1983 r. II SA 1302/83 - ONSA 1983 Nr 2 poz. 106/. Uzasadnienie konieczne jest więc po to, by Sąd mógł dokonać wspomnianej wyżej oceny. Opinia sporządzona na użytek niniejszej sprawy uzasadnienia takiego nie zawiera, a jej lakoniczność nie pozwala na ustosunkowanie się do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, ustalenia wartości części samochodowych. Nie wiadomo bowiem czy w rzeczywistości części te były zbyte nabywcy jako sprawne technicznie, czy też jak twierdzi skarżąca były zużyte, a część z nich wymagała naprawy, co wiąże się z nakładami ze strony kupującego. Kwestia ta nie została wyjaśniona, nie ustalono co zostało ewentualnie naprawione, jaka była wartość tych nakładów i jakie ten fakt ma odniesienie do wartości tych części już po zamontowaniu ich w pojeździe. Powyższe braki powodują, że Sąd pozbawiony został możliwości odniesienia się i oceny najistotniejszego dla rozstrzygnięcia sporu dowodu. Oprócz wyżej przedstawionej okoliczności w sprawie doszło do naruszenia i innych zasad postępowania administracyjnego. Skoro bowiem po sporządzeniu opinii przez biegłego, skarżąca wniosła zastrzeżenia do jej treści, to obowiązkiem organu podatkowego było doprowadzenie do takiej sytuacji, w której skarżąca mogłaby zadawać pytania biegłemu i żądać od niego wyjaśnień. Organ podatkowy winien był zatem przesłuchać biegłego w charakterze świadka w obecności skarżącej, z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w Kpa /tak wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1990 r. SA/Gd 115/89 - POP 1993 nr 4 poz. 67/. Pamiętać także należało, że przeprowadzenie każdego dowodu, w tym dowodu z opinii biegłego powinno nastąpić z zachowaniem warunków określonych w art. 10 par. 1 i art. 79 Kpa. Mając to na uwadze uprawnione jest stwierdzenie, że organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Zachowanie tych wymogów nie jest bowiem pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzony dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i skutkują uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny. Zaskarżona decyzja nie mogła zatem się ostać, gdyż wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów znajduje oparcie w treści art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.