I SA/Kr 1052/97
WyrokWSA w Krakowie1998-06-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin na złożenie wniosku o przyznanie ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia, określony w rozporządzeniu Ministra Finansów, ma charakter materialny, a jego niezachowanie skutkuje utratą prawa do ulgi?Ratio decidendi
Termin przewidziany w par. 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. ma charakter materialny. Niezachowanie tego terminu przez skarżącego skutkuje nienabyciem prawa do ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia, co oznacza, że decyzje organów podatkowych odmawiające przyznania tej ulgi są zgodne z prawem. Obowiązek wykazania spełnienia warunków do ulgi spoczywał na stronie.Stan faktyczny
Skarżący nie złożył w ustawowym terminie wniosku o przyznanie ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, uznając, że termin ten ma charakter materialny. Skarżący kwestionował sposób prowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji, wskazując na jego bierność. Sąd rozpatrywał kwestię charakteru terminu oraz obowiązków organu i strony w postępowaniu dowodowym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
1. Termin przewidziany w par. 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 35 poz. 173 ze zm./ ma charakter materialny, gdyż jego niezachowanie skutkuje nie nabyciem prawa do zwolnienia w całości lub części od podatku.
2. Na gruncie przepisów Kpa nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty będące podstawą jej żądania czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy za stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 53 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ Minister Finansów może zwolnić od podatku dochodowego całkowicie lub częściowo inne rodzaje dochodów niż wymienione w art. 21 ust. 1 i określić warunki tego zwolnienia.
Delegacja ta została wykorzystana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 35 poz. 173 ze zm./ poprzez wprowadzenie ulg z tytułu wyszkolenia ucznia.
W myśl par. 10 ust. 1 i par. 14 tego rozporządzenia jednym z warunków przyznania tej ulgi poprzez wydanie decyzji administracyjnej jest złożenie w tym celu wniosku w terminie 1-go miesiąca licząc od dnia zdania egzaminu czeladniczego przez ucznia. Termin ten ma więc charakter materialny, gdyż jego niezachowanie skutkuje nienabyciem prawa do zwolnienia w całości lub w części od podatku.
Skoro skarżący nie złożył w tym terminie wniosku o przyznanie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia, to decyzje organów podatkowych odmawiających przyznania tej ulgi są zgodne z prawem. Na skarżącym z mocy tych przepisów jako szczególnych spoczywał ciężar wykonania, że sporny warunek spełnił. Z faktu tego wywodził on bowiem skutki prawne /zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1984 r. III SA 38/84 /ONSA 1984 Nr 1 poz. 40/. Według innego wyroku NSA tj. II SA 1205/84 /ONSA 1984 Nr 2 poz. 98/, z art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa wynika, iż obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne.
Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jednakże na gruncie przepisów Kpa nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty będące podstawą jej żądania czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy za stronę. Skarżący wskazał tylko, że biuro rachunkowe nadało sporny wniosek wraz z PIT-4 na poczcie w dniu 20.12.1996 r. Organ podatkowy stwierdził zaś, że taka przesyłka została nadana przez biuro i że nie było w niej spornego wniosku wyprowadził z braku zapisów w odpowiednich rejestrach przez siebie prowadzonych. Nie można więc przyjąć, aby organ podatkowy I instancji - jak to zarzuca się w skardze - jednostronnie interpretował fakty. Istnienie dowodu nadania przesyłki pocztowej świadczy tylko o tym, że jej zawartość składała się z PIT-4.
Z kolei Izba Skarbowa sprawdziła, czy sporny wniosek nie wpłynął do Urzędu Skarbowego w N. W tej miejscowości skarżący prowadzi bowiem zakład, a zdarzyło się już, iż biuro rachunkowe omyłkowo kierowało pisma jego dotyczące tego Urzędu.
W tym stanie rzeczy skarga nie jest uzasadniona. Z tych względów Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło