I SA/Gd 165/96

Znany jest powszechnie fakt, iż z dniem 5 lipca 1993 r. wprowadzony został podatek od towarów i usług, a podatek obrotowy przestał funkcjonować. Zatem przyjęcie przez organ podatkowy I instancji deklaracji w dniu 1 lipca 1993 r.w postaci formularza nakładu urzędowego "deklaracja w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatku obrotowym za okres od 5.07.1993 r. do 31.12.1993 r." uprawnia do przyjęcia stanowiska, iż organ ten, wbrew przepisowi art. 9 Kpa, nie poinformował skarżącego o okoliczności prawnej mającej wpływ na ustalenie jego obowiązku w podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 19 grudnia 1995 r. po rozpatrzeniu odwołania Jerzego P. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia 7 grudnia 1994 r., na podstawie której określono podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. w kwocie 46.696,50 zł /w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wymieniono zobowiązanie za poszczególne miesiące wymienionego okresu 1993 r./. W podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej powołano m.in. art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ podatkowy I instancji w listopadzie 1994 r. ustalono, iż podatnik w dniu 5 lipca 1993 r. zgłosił rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie handlu artykułami przemysłowymi nie składając przy tym oświadczenia o przewidywanej wartości sprzedaży w 1993 r., jak również oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług, o czym podatnik zeznał do protokołu kontroli. Nie uwzględniając zarzutów odwołania organ odwoławczy powołał się na przepis art. 14 ust. 6 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług stanowiący, iż podatnik wybierający zwolnienie od podatku w ciągu roku podatkowego zobowiązany był złożyć oświadczenie o wyborze tego zwolnienia przed upływem 30 dni od dokonania pierwszej sprzedaży. Skoro złożenie tego oświadczenia było warunkiem materialnoprawnym zwolnienia od podatku, to niezłożenie tego oświadczenia, co wynikało z zeznania podatnika do protokołu kontroli wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, powodowało opodatkowanie uzyskanych obrotów podatkiem od towarów i usług. W skardze z dnia 10 stycznia 1996 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzy P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że w początkowym okresie funkcjonowania podatku od towarów i usług podatnicy składali oświadczenia o wyborze zwolnienia na zwykłej kartce papieru, bo brak było stosownych druków, a zgłoszenie obowiązku na starych formularzach "zgłoszenia obowiązku podatkowego". Urzędy skarbowe nie potwierdzały podatnikom faktu złożenia dokumentów i nie rejestrowały wpływu tych dokumentów w dziennikach podawczych. Przyznanie skarżącego o niezłożeniu oświadczenia wymaganego w myśl art. 14 ust. 6 cyt. ustawy nie przesądzało o tym, że skarżący nie złożył oświadczenia w ogóle, bowiem skarżący złożył oświadczenie o zwolnieniu od podatku w chwili zgłoszenia obowiązku podatkowego. Podkreślono w skardze, że ciężar udowodnienia faktu złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia przeniesiono na skarżącego. W odpowiedzi na skargę z dnia 9 sierpnia 1998 r. wnoszono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należało stanowisko skarżącego, iż organ odwoławczy nie przeanalizował w sposób prawidłowy stanu sprawy wbrew wymogom przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par. 1 i 3 Kpa z uwzględnieniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W aktach sprawy znajduje się wypełniony i złożony w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. w dniu 1 lipca 1993 r. formularz nakładu urzędowego "deklaracja w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatku obrotowym za okres od 5.07.1993 r. do 31.12.1993 r." Znany jest powszechnie fakt, iż z dniem 5 lipca 1993 r. wprowadzony został podatek od towarów i usług, a podatek obrotowy przestał funkcjonować. Zatem przyjęcie przez organ podatkowy I instancji tego rodzaju deklaracji uprawnia do przyjęcia stanowiska, iż organ ten wbrew przepisowi art. 9 Kpa nie poinformował skarżącego o okoliczności prawnej mającej wpływ na ustalenie jego obowiązku w podatku od towarów i usług. Innego rodzaju wniosek wypływający z tego rodzaju sytuacji może przybrać taką formę, iż wyjaśnienie skarżącego o złożeniu oświadczenia o wyborze zwolnienia łącznie z tą deklaracją nie było także nierealne. Świadczyć bowiem może o tym, iż w pierwszym okresie funkcjonowania podatku od towarów i usług wystąpiły sytuacje odbiegające od prawidłowego postępowania w zakresie tego nowego podatku. Kwestii wyżej przedstawionej organ odwoławczy nie rozważył, jak również nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego. Pogląd ten jest tym bardziej uzasadniony jeżeli zwróci się uwagę, iż wobec podniesionych w odwołaniu okoliczności złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia organ podatkowy I instancji wbrew wymogowi art. 171 Kpa przedkładając organowi odwoławczemu odwołanie wraz z aktami sprawy nie ustosunkował się do tej okoliczności. Oparcie się w uzasadnieniu decyzji odwoławczej tylko na zapisie zeznania skarżącego w protokole kontroli było zbyt wątłym materiałem dowodowym, mając przy tym na uwadze - podnoszony w skardze fakt, iż nie złożenie oświadczenia o wyborze zwolnienia ściśle według art. 14 ust. 6 cyt. ustawy nie musiało jeszcze oznaczać, że skarżący nie złożył w ogóle żadnego oświadczenia. W ponownym postępowaniu należy uzupełnić materiał dowodowy poprzez ustalenia poczynione w organie podatkowym I instancji, umożliwić skarżącemu czynny udział w prowadzonym postępowaniu /art. 10 Kpa/ oraz ocenić całokształt okoliczności sprawy w myśl postanowień art. 107 par. 1 i 3 Kpa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach postępowania orzekł według art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.