I SA/Gd 1873/97

WyrokWSA w Gdańsku1998-07-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek na budowę budynku mieszkalnego zawierającego cztery lokale mieszkalne, z przeznaczeniem tych lokali na wynajem, kwalifikuje się do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uwzględniając definicję budynku wielorodzinnego zawartą w przepisach prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odwołując się do definicji prawa budowlanego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, budynek wielorodzinny to taki, który zawiera więcej niż 4 lokale mieszkalne. Budynek skarżących, zawierający cztery lokale, nie spełnia tej definicji, co uniemożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej.
Stan faktyczny
Organy podatkowe określiły Marii i Lechowi S. podatek dochodowy za 1995 rok, nie uwzględniając odliczenia od dochodu kwoty wydatków na budowę własnego domu mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem na wynajem. Organ I instancji uznał, że budowa czteromieszkaniowego domu nie odpowiada definicji budynku mieszkalnego. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy, wskazując, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w 1995 r., budynek wielorodzinny to taki, który zawiera więcej niż 4 lokale mieszkalne. Skarżący twierdzili, że budują dom z przeznaczeniem na wynajem i korzystali z informacji urzędników. Sąd rozpatrywał zgodność decyzji z prawem.
Rozstrzygnięcie
Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji (oddalił skargę).

Pełny tekst orzeczenia

1. Organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ uwzględniając definicję prawa budowlanego dla określenia wymogów, jakim powinien odpowiadać budynek mieszkalny, aby wydatek poczyniony na jego wybudowanie mógł być odliczony od dochodu. 2. Skoro w ustawie o podatku dochodowym występuje pojęcie budynku wielorodzinnego zasadne jest odniesienie tego pojęcia do zabudowy wielorodzinnej /par. 3 pkt 2, 3, 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania - Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/. Decyzją z dnia 10 kwietnia 1997 r. Urząd Skarbowy w G. określił od państwa Marii i Lecha S. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1995 rok w kwocie 8.117,40 złotych. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że nie uwzględniono odliczenia od dochodu kwoty 2.943,30 zł ujętej w zeznaniu podatkowym jako budowa własnego domu mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem na wynajem mieszkania, to jest ulgi przewidzianej w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy prowadzą budowę domu czteromieszkaniowego, co nie odpowiada pojęciu budynku mieszkalnego. Pan Lech S. złożył odwołanie zarzucając przekroczenie przez organ podatkowy terminu wydania decyzji oraz nieuwzględnienie, że wydatki na budowę były poczynione po uzyskaniu informacji od urzędników o możności skorzystania z ulgi. Decyzją z dnia 7 października 1997 r. Izba Skarbowa w G. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Do dnia 12 listopada 1994 r. rodzaje budynków mieszkalnych określały przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./. Przepisy te rozróżniały: domy jednorodzinne, małe domy mieszkalne zawierające od dwóch do czterech mieszkań oraz domy wielomieszkaniowe. Pojęcie budynek mieszkalny wielorodzinny w sposób jednoznaczny zdefiniowane zostało w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./, które weszło w życie z dniem 1 kwietnia 1995 r. Z treści par. 3 tego rozporządzenia wynika, iż budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym jest budynek zawierający więcej niż 4 lokale mieszkalne. Biorąc pod uwagę, że przed tym dniem mogły występować wątpliwości związane z pojęciem budynku wielomieszkaniowego zdaniem tut. Izby prawo do odliczenia wydatków na budowę budynku wielorodzinnego przysługiwało podatnikom, którzy: - przed dniem 1 kwietnia 1995 r. rozpoczęli budowę budynku, w którym znajdują się co najmniej dwa lokale mieszkalne /istotne, aby chociaż jeden lokal mieszkalny był przeznaczony na wynajem/, - po dniu 31 marca 1995 r. rozpoczęli budowę budynku, w którym znajduje się co najmniej pięć lokali mieszkalnych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący w dniu 09.10.1992 r. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. otrzymali pozwolenie na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego w W. Pan Lech S. na mocy aktu notarialnego w dniu 11 lipca 1995 r. zakupił działki w W., na których rozpoczęto budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego bliźniaczego parterowego z poddaszem użytkowym o dwóch lokalach mieszkalnych zgodnie z zezwoleniem udzielonym decyzją z dnia 06.09.1995 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Mając na uwadze przywołany stan prawny obowiązujący w 1995 r. oraz stan faktyczny sprawy budowany przez skarżącego budynek mieszkalny nie spełniał wymogów określonych w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przyjmując stan prawny zarówno przed dniem 1 kwietnia 1995 r. jak i po tej dacie. Zatem nie zaistniała możliwość skorzystania przez skarżącego z ulgi przypisanej podatnikowi budującemu budynek mieszkalny wielorodzinny z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych pod wynajem. Ponadto Izba Skarbowa w G. zauważa, iż skarżący dokonując korekty zeznania rocznego za 1995 r., którą złożył w Urzędzie Skarbowym w G. w dniu 26 kwietnia 1996 r. zdawał sobie sprawę, że w jego sytuacji nie miał możliwości skorzystania z odliczeń wydatków poniesionych na budowę budynku wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem, otrzymując jednoznaczne wyjaśnienie tut. Izby Skarbowej w przedmiotowej sprawie z dnia 8 lutego 1996 r. stanowiące odpowiedź na jego pismo z dnia 9 listopada 1995 r. skierowane do Ministerstwa Finansów /k. 15-20/. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w G. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwoty wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem. Przepisy prawa podatkowego nie formułują szczególnej definicji pojęcia budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakie powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/. Organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji art. 26 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uwzględniając definicję prawa budowlanego dla określenia wymogów, jakim powinien odpowiadać budynek mieszkalny, aby wydatek poczyniony na jego wybudowanie mógł być odliczony od dochodu. W par. 3 pkt 2, 3, 4 powołanego rozporządzenia precyzyjnie zdefiniowane zostało pojęcie budynku wielorodzinnego jako budynku mieszkalnego zawierającego więcej niż 4 mieszkania. Powoływany przez skarżących przepis par. 3 pkt 3 rozporządzenia dotyczy zabudowy jednorodzinnej, obejmującej również budynki mieszkalne zawierające nie więcej niż 4 mieszkania. Skoro w ustawie o podatku dochodowym występuje pojęcie budynku wielorodzinnego zasadne jest odniesienie tego pojęcia do zabudowy wielorodzinnej. Celem ulgi podatkowej jest stworzenie zachęty inwestycyjnej mającej doprowadzić do rozwoju budownictwa. Ulga stanowi odstępstwo od zasad opodatkowania, zatem brak podstaw do rozszerzającej wykładni przedmiotowej. W par. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia jednoznacznie pojęcie budynku wielorodzinnego jest odróżniane od pojęcia domu mieszkalnego zawierającego nie więcej niż 4 mieszkania. Skarżący nie wykazali, aby organy podatkowe udzieliły informacji sprzecznych z obowiązującymi przepisami. Plany skarżących dotyczące nabycia kolejnej działki budowlanej zostały zrealizowane w dniu 11 lipca 1995 r. przy czym podatnicy przyznają, że zapytanie do Ministra Finansów skierowali w listopadzie 1995 r. W związku z budową domu, w którym wyodrębnione zostały cztery lokale, skarżący uzyskali prawidłowe pouczenia ze strony organów podatkowych. Organy podatkowe w terminie ustawowym dokonały zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z treścią zeznania podatkowego. Zwrot nadpłaty nie stanowi przeszkody przeprowadzenia postępowania w celu określenia wysokości podatku w kwocie innej niż zeznana. Potwierdzenie złożenia zeznania nie stanowi czynności merytorycznej w postępowaniu podatkowym, dotyczy wyłącznie formy zeznania podatkowego. Uchybienie organu skarbowego w zakresie terminu wydania decyzji mogło mieć wpływ na przyjętą przez skarżących strategię obrony praw, jednakże nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło