I SA/Wr 445/98
WyrokWSA we Wrocławiu1998-10-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy klasyfikacja samochodu jako osobowego w dowodzie rejestracyjnym ma decydujące znaczenie dla prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, nawet jeśli podatnik twierdzi, że samochód został zakupiony w celu prowadzenia działalności gospodarczej i posiada inne homologacje?Ratio decidendi
Klasyfikacja samochodu w dowodzie rejestracyjnym, dokonana przez właściwy organ komunikacji na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym i warunków technicznych pojazdów, ma decydujące znaczenie dla oceny uprawnień podatkowych, w tym prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT. Podatnik nie może samodzielnie ustalać innej klasyfikacji dla celów podatkowych, jeśli nie dokonał zmiany wpisów w dowodzie rejestracyjnym. Prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu samochodów osobowych jest wyłączone, chyba że ich odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Marek S. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupu samochodów marki Mercedes, uznając je za samochody osobowe na podstawie dowodów rejestracyjnych. Podatnik twierdził, że samochody te zostały zakupione w celu prowadzenia działalności gospodarczej i posiadały inne homologacje, a ich klasyfikacja jako osobowe była błędna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając klasyfikację z dowodu rejestracyjnego za wiążącą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika.
Klasyfikacja samochodu w dowodzie rejestracyjnym ma decydujące znaczenie jako dowód również w sprawie podatkowej, w której ocena pewnych uprawnień lub ograniczeń uzależniona jest od tej klasyfikacji.
Marek S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 8 sierpnia 1996 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 7 czerwca 1996 r. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1996 r. w wysokości 310 zł.
W wyniku kontroli wstępnej deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 1996 r. Urząd Skarbowy w K. ustalił, że podatnik bezzasadnie wykazał w deklaracji podatek naliczony VAT od zakupu pojazdów samochodowych marki Mercedes - do odliczenia od podatku należnego.
Z przestawionych przez podatnika dowodów rejestracyjnych pojazdów wystawionych przez Wydział Komunikacji Urzędu Miejskiego we W. wynikało, że są to pojazdy osobowe, zgodnie zatem z treścią art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT stronie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego za miesiąc kwiecień 1996 r. o podatek naliczony od importowanych samochodów osobowych.
Odwołując się od decyzji Urzędu Skarbowego Marek S. zarzucił, że zakupił samochody w celu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczeń pensjonatowo-gastronomicznych oraz biura turystycznego. Samochody te mogły służyć przemiennie do przewożenia osób /9 osób/ lub 750 kg, a okoliczność iż zostały zakupione w salonie samochodowym prowadzącym sprzedaż samochodów specjalnych, ciężarowych i autobusów, wskazuje, że samochodów tych nie można zaliczyć do osobowych.
Izba Skarbowa w W. utrzymując w mocy decyzję Urzędu Skarbowego stwierdziła, że argumentacja strony nie może być podstawą do zmiany zaskarżonej decyzji ponieważ kryterium zaliczenia samochodu do osobowego bądź ciężarowego jest jego kwalifikacja ustalona w dowodzie rejestracyjnym przez właściwy wydział komunikacji, na podstawie ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./.
Sprowadzone przez podatnika z zagranicy samochody zostały zakwalifikowane przez Wydział Komunikacji Urzędu Miejskiego we W. do samochodów osobowych. Również zakres prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej m.in. usługi gastronomiczno-hotelarskie, organizacja wycieczek turystycznych oraz przewóz osób własnymi środkami transportu wskazuje iż nie jest to działalność gospodarcza określona w cyt. przepisie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Marek S. podtrzymał zarzuty odwołania dotyczące błędnego zakwalifikowania pojazdów jako samochodów osobowych. Twierdzi, że organy podatkowe nie były w sposób rygorystyczny związane kwalifikacją pojazdów wynikającą z dowodów rejestracyjnych i zobowiązane były do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia czy faktycznie w świetle przedstawionych dowodów pojazdy prawidłowo zostały zakwalifikowane jako osobowe.
Zdaniem skarżącego o tym, że samochody zostały błędnie zakwalifikowane jako osobowe świadczy treść niemieckiej karty pojazdów /Fahrzeugbrief/, z której wynika, że oba samochody uzyskały w Niemczech homologację na potrójne przeznaczenie: jako ciężarowe, jako osobowe, oraz specjalistyczne - przystosowane do przewożenia wózków inwalidzkich na kółkach. Z dokumentu tego wynika, że samochód został wyprodukowany jako ciężarowy z możliwością przystosowania do przewozu osób oraz do przewozu foteli na kółkach.
Zakwalifikowania samochodów do grupy ciężarowo-osobowych dokonał również biegły rzeczoznawca inż. Ż. w swojej opinii z dnia 17 kwietnia 1996 r. Skarżący powołał się na klasyfikację towarów SWW, twierdząc, że samochody budowane na podwoziach samochodów ciężarowych przeznaczonych do przewozu osób nie można zaliczyć do grupy samochodów osobowych.
Oświadczył, że stara się o zmianę nieprawidłowych wpisów w dowodach rejestracyjnych.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając dodatkowo, że również z dokumentów odprawy celnej wynikało bezpośrednio, że zakupione samochody "Mercedes" były samochodami osobowymi.
Na rozprawie w dniu 30 października 1998 r. skarżący złożył do protokołu oświadczenie, że nie uzyskał zmiany w zapisach dowodów rejestracyjnych ani dokumentach odprawy celnej co do kwalifikacji przedmiotowych samochodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawową konstrukcją podatku od towarów i usług, wyrażoną w art. 19 ust. 1 ustawy VAT jest prawo każdego podatnika tego podatku do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. W ściśle jednak przez ustawodawcę określonych przypadkach, to podstawowe prawo podatnika VAT do obniżania podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług podlega istotnym ograniczeniom. Oznacza to zatem, iż mimo uiszczenia przez podatnika przy nabyciu towarów i usług kwot podatku - podatnik nie ma prawa do zmniejszenia własnego podatku o należne kwoty.
Przypadki, w których podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego są m.in. określone w art. 25 ustawy VAT oraz w rozporządzeniach wykonawczych Ministra Finansów wydanych na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy VAT.
Stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika.
Zakres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej jednoznacznie wyklucza, że przedmiotowe samochody zostały nabyte w celu odsprzedaży a zatem skarżący nie mógł dokonać odliczenia podatku naliczonego na zasadzie wyjątku określonego art. 25 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy.
Sąd nie podzielił też zarzutów skargi co do błędnej klasyfikacji przedmiotowych samochodów jako samochodów osobowych. Klasyfikacji takiej organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, tj. dokumentów odpraw celnych i dowodów rejestracyjnych, w których jednoznacznie określono, że przedmiotowe samochody są samochodami osobowymi.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z ustawą z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ rejestracja samochodu następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą stanowi dowód rejestracyjny. Klasyfikacja pojazdu przez organ rejestrujący następuje na podstawie ww. ustawy o ruchu drogowym oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./. Klasyfikacja samochodu w dowodzie rejestracyjnym ma zatem decydujące znaczenie jako dowód również w sprawie podatkowej, w której ocena pewnych uprawnień lub ograniczeń uzależniona jest od tej klasyfikacji.
W tej sytuacji ustalenie innej klasyfikacji na użytek podatku VAT wymagałoby zmiany zapisów w dowodach rejestracyjnych, czego jednak skarżący nie uczynił.
Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego, należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło