I SA/Gd 1663/97

Weryfikacji złożonych zeznań i wydania decyzji określającej inną wysokość podatku, niż wyliczona przez podatnika w zeznaniu, urząd skarbowy, stosownie do treści przepisu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, może dokonać w ciągu pięciu lat. Natomiast nadpłatę wykazaną w zeznaniu ma obowiązek na podstawie art. 29 tej ustawy zwrócić w terminie 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty /od dnia złożenia zeznania/. Wobec powyższego stanu prawnego zwrotu przez urząd nadpłaty wynikającej z zeznania rocznego podatnika nie można utożsamiać z tym, że świadczy to o prawidłowości odliczeń dokonanych przez podatnika w zeznaniu. Dwoma postanowieniami z dnia 9 września 1997 r. Izba Skarbowa w G. stwierdziła uchybienie przez Ryszarda K. terminu do wniesienia odwołań od decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 23 czerwca 1997 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 i 1995 rok. W uzasadnieniu postanowień Izba Skarbowa wskazała, że zaskarżone decyzje dotyczące zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 i 1995 rok zgodnie z art. 107 par. 1 Kpa zawierały prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Obie decyzje zostały Ryszardowi K. doręczone w sposób prawnie skuteczny w dniu 23 lipca 1997 r. W takiej sytuacji przewidziany w art. 129 par. 2 Kpa czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 6 sierpnia 1997 r. Natomiast przewidziane odwołania zostały wniesione przez podatnika za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 7 sierpnia 1997 r., a więc z naruszeniem terminu wynikającego z art. 129 par. 2 Kpa Ryszard K. nie wniósł do organu odwoławczego prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego Izba Skarbowa powyższe odwołania pozostawiła bez rozpatrzenia, gdyż zostały wniesione z uchybieniem terminu określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Ryszard K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienia Izby Skarbowej w G. z dnia 9 września 1997 r. stwierdzające, że odwołania z dnia 6 sierpnia 1997 r. od decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 23 czerwca 1997 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1994 oraz za rok 1995 r. zostały wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 par. 2 Kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz uznanie zarzutów podnoszonych w odwołaniach na decyzje Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 23 czerwca 1997 r. Zdaniem skarżącego zastosowanie art. 129 par. 2 Kpa przez organ odwoławczy bez analizy meritum sprawy jest wykorzystaniem uchybienia formalnego /opóźnienia 1 dzień/ w celu zrzucenia odpowiedzialności Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. na skarżącego za niedopatrzenie swoich pracowników i uczynienie go odpowiedzialnym za zaistniały fakt co nie jest zgodne z przekonaniem skarżącego, jako człowieka prawnego. Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę uznała, iż zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia w stanie prawnym i faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przepisy art. 129 i art. 134 Kpa nakładają na organ odwoławczy bezwzględny obowiązek badania, czy przewidziane w ustawie środki odwoławcze zostały wniesione w terminie. Trudno jest więc mówić, iż stosowanie przepisów prawa przez Izbę Skarbową jest przejawem przerzucenia odpowiedzialności na podatnika za niedopatrzenie pracowników urzędu skarbowego w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że decyzja organu odwoławczego wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego z uchybieniem terminu dotknięta byłaby wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa, a więc bez udziału organu podatkowego. Termin płatności określają przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Zgodnie z treścią art. 45 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. podatnik, który nie skorzystał z rozliczenia rocznego podatku przez płatnika obowiązany jest złożyć zeznanie w urzędzie na stosownym formularzu i dokonać samoobliczenia należnego podatku dochodowego za dany rok podatkowy. Podatek wynikający z zeznania jest podatkiem należnym, chyba, że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. Weryfikacji złożonych zeznań i wydania decyzji określającej inną wysokość podatku, niż wyliczona przez podatnika w zeznaniu urząd skarbowy, stosownie do treści przepisu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ może dokonać w ciągu pięciu lat. Natomiast nadpłatę wykazaną w zeznaniu ma obowiązek na podstawie art. 29 tej ustawy zwrócić w terminie 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty /od dnia złożenia zeznania/. Wobec powyższego stanu prawnego zwrotu nadpłaty, przez urząd, wynikającej z zeznania rocznego podatnika nie można utożsamiać, jak czyni to skarżący, z tym, że świadczy to o prawidłowości odliczeń dokonanych przez podatnika w zeznaniu. Podatnik powinien liczyć się z konsekwencjami, jakie grożą w przypadku pomniejszenia dochodu o kwoty, których nie wolno było mu odliczyć, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przez co zaniżył należność w podatku dochodowym od osób fizycznych za dany rok podatkowy. Wracając do meritum sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydane w trybie art. 134 Kpa postanowienia stanowią rezultat kontroli dopuszczalności odwołania. Jest to pierwsza czynność, jaką podejmuje organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu - co miało miejsce w niniejszej sprawie - rodzi konieczność wydania orzeczenia o treści określonej w art. 134 Kpa. Skoro Izba Skarbowa w założonych orzeczeniach tak uczyniła, nie można czynić skutecznego zarzutu naruszenia prawa. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę - jako niezasadną - oddalił.