I SA/Łd 29/97
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-10-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowa wykładnia prawa dokonana w wytycznych naczelnego organu administracji państwowej może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Nowa lub odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego, nawet dokonana w wytycznych naczelnego organu administracji państwowej, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie może być podstawą do wznowienia postępowania podatkowego. Wytyczne te nie są źródłem prawa i nie mogą zmieniać istniejących stosunków prawnych uregulowanych przepisami ustawowymi.Stan faktyczny
Pracownicy Urzędu Skarbowego stwierdzili nieprawidłowości w deklaracjach podatku od towarów i usług Henryka W. za luty i marzec 1996 r. Organ podatkowy wydał decyzje odmawiające uznania nadwyżki podatku naliczonego. Po uprawomocnieniu się decyzji, podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na pismo Ministerstwa Finansów jako nową okoliczność. Organ I instancji odmówił wznowienia, a Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Podatnik zaskarżył decyzję Izby do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Henryka W. na decyzję Izby Skarbowej w P. utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Nowa wykładnia prawa dokonana w wytycznych naczelnego organu administracji państwowej nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania.
W wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniach 24, 28, 30, 31 maja 1996 r. przez pracowników Urzędu Skarbowego w R. dotyczących działalności Henryka W. odnośnie prawidłowości i rzetelności deklarowanych kwot w zakresie podatku od towarów i usług za luty i marzec 1996 r. ustalono, że podatnik bezpodstawnie zadeklarował - jako nadpłatę podatku naliczonego nad należnym podlegającą zwrotowi na rachunek bankowy kwotę 13.045 zł za luty 1996 r. i 14.959 zł za marzec 1996 r.
Urząd Skarbowy w R. w następstwie kontroli w dniu 28 czerwca 1996 r. decyzjami: Nr 140 nie uznał nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za luty 1996 r., Nr 141 nie uznał nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za marzec 1996 r.
Od decyzji tych skarżący nie wnosił odwołania.
Wobec tego stały się one ostateczne.
W dniu 30 sierpnia 1996 r. Henryk W. złożył natomiast do Urzędu Skarbowego w R. wniosek o wznowienie postępowania podatkowego powołując się na art. 147 Kpa w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz przedstawiając pismo Ministerstwa Finansów Departament Podatków Pośrednich znak PP1-7204/60/96 K. Sz. z dnia 22 kwietnia 1996 r. skierowane do Izby Skarbowej w K. jako nowe okoliczności istotne dla sprawy skarżącego.
Decyzją z dnia 20 września 1996 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania podatkowego za żądanie strony. Skarżący wniósł o odwołanie do Izby Skarbowej w P. Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia 5 grudnia 1996 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę Henryk W. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił niewyjaśnienie stanu faktycznego poprzez bezzasadne nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci pisma wydanego przez Ministerstwo Finansów, przez co naruszono przepisy prawa procesowego art. 7 Kpa, art. 8 Kpa oraz art. 9 Kpa, a nadto niewyjaśnienie stanu faktycznego poprzez brak analizy wydanych sprzecznie z prawem decyzji Urzędu Skarbowego w R. Podstawą skargi w świetle wywodów Henryka W. jest w istocie powoływane poprzednio pismo Ministerstwa Finansów skierowane do Izby Skarbowej K., z którego wynika, że art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ ma zastosowanie także po 31 grudnia 1995 r. do towarów wymienionych w załączniku do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania ustalania i poboru podatku od towarów i usług od niektórych towarów i usług /M.P. nr 67 poz. 756/.
Jako podmiot gospodarczy skarżący nie miał obowiązku ustalania stanu prawnego w sposób inny niż zapoznanie się z treścią zamieszczaną w urzędowych organach publikacyjnych.
Jeżeli podatnik stosuje się do znanego mu stanowiska organów podatkowych chociażby było ono błędne, brak jest podstaw do przerzucania skutków tego błędu na podatnika.
Skarżący podkreślił, że pomimo tego, iż pismo Ministerstwa Finansów skierowane było do Izby Skarbowej w K., nie przeszkadzało to innym organom podatkowym w uwzględnieniu wynikającego z tego pisma stanowiska.
Ustosunkowując się do zarzutów przedstawionych w skardze Henryka W. Izba Skarbowa w P. stwierdziła, iż nie są one uzasadnione, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonych materiałach informacyjno-dowodowych oraz obowiązujących przepisach.
Powoływanym zarządzeniem Ministra Finansów objęty został m.in. towar, który sprzedaje skarżący.
Nie zmienia to faktu, że zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, na towary wymienione w załączniku do wyżej wskazanego zarządzenia obowiązuje stawka 22 proc.
Izba wyraziła także pogląd odnośnie pism Ministerstwa Finansów. Pisma te nie są źródłem prawa i nie mogą zmieniać istniejących stosunków prawnych uregulowanych przepisami rangi ustawowej, gdyż źródłem praw i obowiązków w polskim prawie podatkowym są wyłącznie ustawy, rozporządzenia, zarządzenia i wydane na ich podstawie przepisy wykonawcze.
Pismo Ministerstwa Finansów Departament Podatków Pośrednich skierowane go Izby Skarbowej w K. przedstawiane jako dowód w sprawie skarżącego, nie może być podstawą rozstrzygnięć w innych postępowaniach podatkowych, nie może - w świetle powyższego - zmieniać regulacji prawnej, tym bardziej, że nie było to pismo, które zostało skierowane z zaleceniem stosowania przez wszystkie Izby i Urzędy Skarbowe.
Ponadto jakiekolwiek wytyczne naczelnego organu administracji państwowej nie są nowym dowodem lub nowym faktem w rozumieniu art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa i tym samym nie mogą stanowić przesłanek wznowienia postępowania.
Mając to na uwadze Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej /podatkowej/ wyznaczony jest także - jak w tym przypadku - zakresem żądania strony.
Skarga Henryka W. - co wymaga na początek wyraźnego podkreślenia - nie dotyczy decyzji wymiarowej.
Nie stanowiły przedmiotu ani odwołania, ani skargi decyzje ostateczne o numerach.
Jej przedmiotem są decyzje odnoszące się do zupełnie innych zagadnień. Przedmiotem rozpatrzenia odwołania skarżącego przez Izbę Skarbową w P.T. była decyzja dotycząca odmowy wznowienia postępowania podatkowego na podstawie przedstawionego przez Henryka W. pisma Ministerstwa Finansów.
W utrwalonej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nowa czy też odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie może być traktowana jako nowa okoliczność faktyczna, ani nowy dowód uzasadniający wznowienia postępowania. Nowa wykładnia prawa dokonana w wytycznych naczelnego organu administracji państwowej nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania /por. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 1996 r., SA/Kr 2600/95, 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93 - ONSA 1995 Nr 3 poz. 114 i 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82 - ONSA 1982 Nr 2 poz. 83/.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy wynikające z dotychczasowej linii orzecznictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że przed Sądem następuje ocena prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa, tak materialnego, jak i przepisów normujących postępowanie /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Oczywisty w tym świetle jest wymóg każdorazowego formułowania zwrotu stosunkowego /relacji/ pomiędzy naruszeniem a odpowiednią /naruszaną/ normą prawną.
Tylko taki zarzut skargi - wobec uprawnień w jakie został wyposażony NSA - mógłby być skuteczny i powodować wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie obowiązki organów zostały właściwie zrealizowane. Nie ma w szczególności podstaw do uznania, że nastąpiło na tyle wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego lub procedury, by skutkowało konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy uznając, iż decyzje organów podatkowych w opisanym stanie faktycznym nie naruszają obowiązujących przepisów na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej poprzednio ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło