I SA/Po 2025/97
WyrokWSA w Poznaniu1998-11-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może odliczyć podatek VAT od towarów oddanych w użytkowanie nieodpłatnie, jeśli nie prowadzi jednocześnie sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku?Ratio decidendi
Przepis art. 20 ust. 2 ustawy o VAT i podatku akcyzowym, który reguluje odliczanie VAT przy sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych, nie ma zastosowania do sytuacji nieodpłatnego użyczenia towarów. Nieodpłatne użyczenie nie jest sprzedażą, a zatem nie podlega pod przepisy dotyczące sprzedaży zwolnionej. W związku z tym, podatnik nie może odliczyć podatku VAT od towarów oddanych w użytkowanie nieodpłatnie na podstawie tego przepisu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna zawarła umowę o oddanie towarów w użytkowanie nieprawidłowe wspólnikom do końca 1994 roku. Spółka dokonała odliczenia podatku VAT od towarów oddanych w użytkowanie bezpłatne oraz odliczenia tego podatku na podstawie faktury wystawionej na niezarejestrowanego podatnika. Sprawa dotyczyła zastosowania art. 20 ust. 2 ustawy o VAT i podatku akcyzowym do tej transakcji.Rozstrzygnięcie
Sąd uznał, że przepis art. 20 ust. 2 ustawy o VAT i podatku akcyzowym nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie, co skutkuje brakiem możliwości odliczenia podatku VAT w opisanej sytuacji.Pełny tekst orzeczenia
Przepis art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ należy traktować jako przepis szczególny w stosunku do art. 19. Może on być stosowany tylko do podatników sprzedających jednocześnie towary opodatkowane i zwolnione od podatku.
Z dokonanych w toku postępowania ustaleń wynika, iż Spółka cywilna prowadząca przedsiębiorstwo handlowe zawarła 10.09.1994 r. umowę, według której oddala do 31.12.1994 roku wspólnikom towary branży elektrycznej i środki trwale w tzw. użytkowanie nieprawidłowe. Skarżąca dokonała odliczenia za wrzesień 1994 r. podatku VAT od towarów oddanych w użytkowanie bezpłatne oraz odliczenia tego podatku na podstawie faktury wystawionej na nie zarejestrowanego podatnika. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w odniesieniu do towarów oddanych w użytkowanie stanowił przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
Podatnik, stosownie do przepisu art. 19 ustawy ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży towarów podlegających opodatkowaniu i zwolnionych od podatku obowiązany jest do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną od podatku. Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną.
Nie budzi wątpliwości pogląd, iż przepis art. 20 należy traktować jako przepis szczególny w stosunku do art. 19. W konsekwencji przepis ust. 2 art. 20 może być stosowany tylko do podatników sprzedających jednocześnie towary opodatkowane i zwolnione /ust. 1/.
W rozpatrywanej sprawie dokonana transakcja nie polegała na sprzedaży towarów /art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 8/ ale na ich nieodpłatnym użyczeniu.
Zauważyć nadto należy, iż w sprawie nie chodziło o dwojaką działalność opodatkowaną i zwolnioną, ale o czynność, która podatkowi nie podlegała.
Wydanie bowiem towarów w użytkowanie nie jest sprzedażą. Nie jest więc też sprzedażą zwolnioną, o której mowa w ust. 2 art. 20. Z tych więc powodów przepis art. 20 ust. 2 nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się jedynie do nabywanych przez podatnika towarów i usług w sytuacjach określonych przepisem art. 25.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło