I SA/Gd 4/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "E." Spółki z o.o. w G. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 27 listopada 1996 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz zasądza od Izby Skarbowej w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.800 zł /trzy tysiące osiemset/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 27 listopada 1996 r. Izba Skarbowa w G. uchyliła decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 8 marca 1996 r. i orzekła o wysokości zobowiązania Spółki z o.o. "E." w G. w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kontrola prawidłowości rozliczeń i zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za okres lipiec - wrzesień 1995 r., przeprowadzona przez pracowników Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. w Spółce z o.o. "E." wykazała zawyżenie podatku naliczonego w sierpniu 1995 r. na kwotę 59.009,50 zł. Nieprawidłowość polegała na ujęciu w rozliczeniu za sierpień 1995 r. kwoty podatku naliczonego wynikającej z dokumentu odprawy celnej, otrzymanego przez Spółkę we wrześniu 1995 r. - niezgodnie z regulacją zawartą w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. W wyniku stwierdzenia dokonania przez Spółkę odliczeń przed nabyciem prawa do obniżania podatku należnego o podatek naliczony Pierwszy Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 8 marca 1995 r. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za sierpień 1995 r. oraz podwyższy podatek należny o kwotę trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego. Opierając się na własnej interpretacji przepisów podatkowych i celnych prokurenci Spółki złożyli w przepisanym trybie i terminie odwołanie od wspomnianej wyżej decyzji wraz z wnioskami o jej uchylenie, wstrzymanie wykonania decyzji oraz zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, dotyczącego art. 27 ust. 5 ustawy o VAT. Izba Skarbowa w G. załatwiła powyższe wnioski i postanowieniami z dnia 30 maja 1996 r. wstrzymała wykonanie zaskarżonej decyzji oraz odmówiła zawieszenia postępowania w sprawie. Natomiast decyzją z dnia 27 listopada 1996 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej brzmienia sentencji. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia urzędu skarbowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka postawiła powyższej decyzji szereg zarzutów: 1/ naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 27 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy o VAT, 2/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: a/ art. art. 7 i art. 77 Kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, b/ art. art. 9, art. 10, art. 81 Kpa poprzez uniemożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych przez Izbę Skarbową dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji, c/ art. 107 Kpa poprzez brak w obu zaskarżonych decyzjach uzasadnienia podstawy prawnej ustalenia i wymiaru dodatkowego podatku należnego, nazywanego przez pełnomocnika strony skarżącej "sankcją vatowską". Izba Skarbowa natomiast wniosła o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług - w przypadku importu wynikającą z dokumentów odprawy celnej - w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał dokument odprawy celnej, albo w miesiącu następnym. Organy podatkowe w postępowaniu wyjaśniającym stwierdziły, że działający w imieniu skarżącego agent celny odebrał dokument odprawy celnej importowanych z Finlandii towarów w dniu 6 września 1995 r. A zatem obniżenie podatku należnego o kwotę podatku VAT wykazanego w powyższym JAD SAD w rozpatrywanej sprawie mogłoby nastąpić w rozliczeniu za wrzesień 1995 r., albo w październiku 1995 r. Działanie Spółki - zdaniem organów podatkowych - naruszało obie przesłanki uprawniające do obniżenia podatku należnego i było bezprawne w sierpniu 1995 r. oraz w oparciu o wydruki komputerowe, co zostało omówione szczegółowo w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego logika zaskarżonej decyzji podatkowej jest niewątpliwie prawidłowe, jeżeli chodzi o zakwalifikowanie przedstawionych do kontroli dokumentów celnych. Treść przepisu art. 19 ustawy o VAT nie pozostawia wątpliwości co do tego, że podstawą wszelkich odliczeń od podatku należnego nie może być każdy dokument, czy pismo, lecz specyficzny dowód, jakim jest faktura lub dokumenty odprawy celnej, spełniające wymogi określone przepisami powszechnie obowiązującymi. Dokumentami odprawy celnej potwierdzającymi fakt odprawy celnej towarów są Jednolite Dokumenty Administracyjne SAD. Natomiast wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego powstały na skutek braków procesowych w prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniu dowodowym. Postępowanie dowodowe w procesie administracyjnym opiera się na regule obligującej organ administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego /art. 77 Kpa/. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na organie administracyjnym. Wynika stąd oczywisty obowiązek zbierania i rozpatrywania całego materiału dowodowego. Organ prowadzący postępowanie dowodowe ma pełną swobodę w zakresie dobierania środków dowodowych, zaś konsekwencją tego obowiązku jest konieczność dokonania oceny poszczególnych dowodów. Jeżeli w sprawie zebrane dowody nie zostaną poddane sprawdzeniu i ocenie, oznacza to, nie budzącą wątpliwości wadliwość procesową decyzji. Taka sytuacja zachodzi w kontrolowanej przez Sąd decyzji. Strona skarżąca podczas postępowania administracyjnego parokrotnie wskazywała, że zakwestionowany dokument odprawy celnej SAD otrzymała jeszcze w miesiącu sierpniu 1995 r. Ze znajdujących się w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych dokumentów wynika, że przedmiotowy dokument załączony jest tam dwukrotnie - na karcie nr 31 i 44 i różni się zapisami w polu 54, w części dotyczącej określenia daty otrzymania tego dokumentu. Wyjaśnienie różnych zapisów w tym dokumencie ma niewątpliwy wpływ na wynik sprawy, ponieważ oznaczać może potwierdzenie wyjaśnień skarżącego, dotyczących daty otrzymania dokumentu odprawy celnej jeszcze w miesiącu sierpniu 1995 r. Organy podatkowe nie zajęły się tą kwestią w ogóle, uznając, że podatnik otrzymał dokument JDA SAD w dniu 6 września 1995 r. Okoliczności te wymagają zatem wyjaśnienia przez Izbę Skarbową, ponieważ zaskarżona decyzja w takim stanie, jaki to zostało przedstawione do kontroli sądowej, takiej kontroli poddana być nie może. Zważywszy na naruszenie przez Izbę Skarbową zasad postępowania dowodowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.