I SA/Łd 38/97

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-12-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odliczenie podatku naliczonego związanego z usługami pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi, które nie stanowią sprzedaży opodatkowanej, jest zgodne z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym?
Ratio decidendi
Odliczenie podatku naliczonego związanego z usługami pośrednictwa w nieopodatkowanym obrocie papierami wartościowymi narusza art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ponieważ podatek naliczony może być odliczany jedynie od podatku należnego związanego ze sprzedażą opodatkowaną. Wprowadzenie do ewidencji faktury z podatkiem naliczonym, który nie obniża podatku należnego, stanowi naruszenie obowiązku prawidłowego prowadzenia ewidencji.
Stan faktyczny
Spółka wykonywała usługi pośrednictwa związane z nieopodatkowanym obrotem papierami wartościowymi. Spółka dokonała odliczenia podatku naliczonego związanego z tymi usługami. Organy podatkowe stwierdziły naruszenie obowiązku prawidłowego prowadzenia ewidencji poprzez zawyżenie podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Utrzymanie w mocy decyzji organów podatkowych stwierdzających naruszenie obowiązku prawidłowego prowadzenia ewidencji.

Pełny tekst orzeczenia

Skoro usługi pośrednictwa nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną /nieopodatkowany obrót papierami wartościowymi/ odliczenie podatku naliczonego związanego z tymi usługami narusza art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Zgodnie z jedną z wielu istniejących definicji naukowych /Z. Radwański, Prawo zobowiązań, str. 450/ papier wartościowy jest dokumentem wyrażającym określone w jego treści prawo, które jest immanentnie z nim związane w tym sensie, że posiadanie tego dokumentu staje się niezbędną przesłanką przypisania prawa osobie formalnie z niego uprawnionej a w konsekwencji i przesłanką dochodzenia przez nią realizacji tego prawa. Papiery wartościowe nie są towarem, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Sprzedaż papierów wartościowych nie stanowi obrotu określonego przepisami wymienionej ustawy. Usługi pośrednictwa wykonywane przez Spółkę związane były z nieopodatkowanym obrotem papierami wartościowymi. Przepis art. 20 ust. 2 wymienionej ustawy pozwala podatnikowi zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną. Skoro zatem usługi pośrednictwa nie były związane ze sprzedażą opodatkowaną, odliczenie podatku naliczonego związanego z tymi usługami narusza art. 20 ust. 2 cytowanej ustawy. W powyższym stanie faktycznym organy podatkowe zasadnie stwierdziły naruszenie obowiązku prawidłowego prowadzenia ewidencji, wynikającego z art. 27 ust. 4 ustawy, dotyczącego wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie. Wprowadzenie bowiem do ewidencji faktury z podatkiem naliczonym, który nie obniża podatku należnego stanowi naruszenie obowiązku prawidłowego prowadzenia ewidencji, co skutkuje nałożeniem sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło