I SA/Lu 1353/97

WyrokWSA w Lublinie1999-01-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik świadczący usługi międzynarodowego transportu drogowego, który dzierżawi pojazdy wraz z koncesjami wydanymi na te pojazdy na rzecz podmiotu dzierżawiącego, może być uznany za uprawnionego przewoźnika drogowego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a tym samym czy świadczone przez niego usługi mogą korzystać z preferencyjnej stawki VAT "0"?
Ratio decidendi
Status uprawnionego przewoźnika drogowego uzyskuje osoba, która zawarła umowę przewozu międzynarodowego wykonywanego samochodem, na który otrzymała koncesję uprawniającą do świadczenia usług. Samo posiadanie dokumentów stanowiących dowód świadczenia usług nie jest wystarczające do zastosowania stawki VAT "0", jeśli podatnik nie posiadał wymaganej koncesji na pojazdy, którymi świadczył usługi. Koncesja jest uprawnieniem publicznoprawnym, niezbywalnym i wyłączonym z obrotu cywilnoprawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w B., która uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w R. i określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 1994 r. dla Wiesława J. Podatnik zarzucił organom błędne przyjęcie, iż nie był uprawnionym przewoźnikiem drogowym i świadczone przez niego usługi nie podlegają preferencyjnej stawce VAT "0". Skarżący uważał, że organy nie miały prawa kwestionować jego kwalifikacji, gdyż jedynym dokumentem dowodzącym zawarcia umowy międzynarodowego przewozu drogowego jest list przewozowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Status uprawnionego przewoźnika drogowego uzyskuje osoba, która zawarła umowę przewozu międzynarodowego wykonywanego samochodem, na który otrzymała koncesję uprawniającą do świadczenia usług. Samo zatem posiadanie dokumentów wymienionych w par. 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 maja 1983 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług eksportu i importu niektórych usług - Dz.U. 1993 nr 39 poz. 175 stanowiących dowód świadczenia usług, o których mowa w par. 2 tego rozporządzenia, nie jest wystarczające dla uznania, iż skarżącemu przysługiwała preferencyjna stawka VAT "0". Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w B. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./, art. 2 w zw. z art. 13, art. 4 pkt 6, art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 1 i 3, art. 39 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 ze zm./, par. 1 ust. 1, par. 2 ust. 1 pkt 1 i par. 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług eksportu i importu niektórych usług /Dz.U. nr 39 poz. 175 ze zm./ i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego /Dz.U. nr 84 poz. 386/, po rozpatrzeniu odwołania Wiesława J. od decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia 30 kwietnia 1997 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od 1.01.1994 r. do 31.12.1994 r., uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i określiła zobowiązanie podatkowe za kolejne miesiące 1994 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wiesław J. prowadzący przedsiębiorstwo "Transport-Produkcja-Handel", jak stwierdził Inspektor Kontroli Skarbowej, nie był w 1994 r. uprawnionym przewoźnikiem drogowym do całości wykonywanych usług międzynarodowego transportu drogowego. Urząd Skarbowy w R. decyzją z dnia 22 lipca 1996 r. określił podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 r. w łącznej kwocie 38.169,90 zł, która to decyzja została uchylona przez Izbę Skarbową w B. na skutek odwołania podatnika. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy w R.-P. określił zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za poszczególne miesiące 1994 r. w łącznej kwocie 5.292,70 zł. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzuca organowi I instancji brak wnikliwego zbadania całości zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż nie był uprawnionym przewoźnikiem drogowym. Rozpatrując odwołanie, Izba Skarbowa w B. nie podzieliła argumentów podatnika, wskazując, iż w okresie objętym kontrolą świadczył on usługi transportu międzynarodowego przy wykorzystaniu czterech samochodów ciężarowych: będącego jego własnością samochodu Volvo (...) wraz z naczepą (...) na który posiadał koncesję MT i GM, samochodów Volvo (...) z naczepą (...), Liaz (...) z naczepą (...) dzierżawionych wraz z koncesjami na te pojazdy od Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w M., oraz stanowiącego jego własność samochodu Volvo (...). Izba Skarbowa, odwołując się do orzecznictwa NSA, uznała że uprawnienia wynikające z koncesji nie podlegają przeniesieniu na osobę trzecią, nie ma zatem potrzeby - o co wnosił podatnik - do sądowego stwierdzenia ważności zawartej umowy cywilnoprawnej na dzierżawę samochodów wraz z koncesjami. Ponieważ podatnik nie był uprawnionym przewoźnikiem drogowym w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, usługi świadczone pojazdami, na które nie posiadał koncesji nie mogą być objęte zerową stawką VAT. Organy podatkowe uwzględniły wyjaśnienia podatnika, iż mimo braku na większości CMR oznaczenia przewoźnika Firmy, wykonał on konkretne usługi i przy określeniu zobowiązania w podatku VAT wykorzystały przedłożone zestawienia kursów z podziałem w kilometrach na odcinek krajowy i zagraniczny. W skardze do Sądu skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa i błędne przyjęcie, iż nie był uprawnionym przewoźnikiem drogowym i świadczone przez niego usługi nie podlegają preferencyjnej stawce VAT. Uważa, że organy podatkowe nie miały prawa kwestionować jego kwalifikacji jako uprawnionego przewoźnika, gdyż jedynym dokumentem branym pod uwagę w rozpatrywanej sprawie stanowiącym dowód zawarcia umowy międzynarodowego przewozu drogowego jest List przewozowy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Bezsporne jest, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego /Dz.U. nr 75 poz. 332 ze zm./ działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju podlega koncesjonowaniu. Udzielenie, zmiana, odmowa udzielenia i cofnięcie koncesji następuje w drodze decyzji administracyjnej /art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy/. Podmiot ubiegający się o uzyskanie koncesji musi spełniać warunki określone art. 6 cyt. ustawy /przedmiotowe i podmiotowe/. W tej sytuacji uznać należy, iż koncesja na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju jest uprawnieniem publicznoprawnym przyznanym decyzją organu określonego art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, oznaczonemu w niej podmiotowi, spełniającemu warunki określone art. 6 cyt. ustawy. Uprawnienie do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego wynikające z koncesji jest niezbywalne i co do zasady wyłączone z obrotu cywilnoprawnego /por. np. wyrok SN z dnia 8 maja 1998 r. III RN 34/98/. Stosownie do art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług stawkę "0" podatku stosuje się w eksporcie towarów i usług. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 tej ustawy za eksport usług uznaje się usługi transportu międzynarodowego świadczone w zakresie i na warunkach określonych rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług eksportu i importu niektórych usług /Dz.U. nr 39 poz. 175/. Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług eksportu i importu niektórych usług za eksport usług uznaje się m.in. usługi, o których mowa w par. 1 ust. 1 pkt 1 i 3, polegające na przewozie towarów przez krajowego przewoźnika kolejowego, morskiego, uprawnionego przewoźnika drogowego oraz przewoźnika żeglugi śródlądowej, na podstawie dokumentów wymienionych w par. 5 ust. 1 pkt 1. W świetle cyt. wyżej przepisów prawa status uprawnionego przewoźnika drogowego uzyskuje osoba, która zawarła umowę przewozu międzynarodowego wykonywanego samochodem, na który otrzymała koncesję uprawniającą do świadczenia usług. Samo zatem posiadanie dokumentów wymienionych w par. 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stanowiących dowód świadczenia usług, o których mowa w par. 2 tego rozporządzenia, nie jest wystarczające dla uznania, iż skarżącemu przysługiwała preferencyjna stawka VAT "0". Bezspornym w sprawie jest to, że prowadzone przez skarżącego Przedsiębiorstwo wykonywało usługi transportu międzynarodowego w zakresie ustalonym par. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów między innymi samochodami wydzierżawionymi od Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w M. wraz z koncesjami wydanymi na te samochody lecz koncesja ta została nie na rzecz TPH w P. /lub na nazwisko skarżącego/ lecz na rzecz PPKS w M. Skarżący nie był zatem uprawnionym przewoźnikiem drogowym, toteż organy podatkowe prawidłowo uznały, że przedsiębiorstwo - w tym zakresie - nie spełniało warunków określonych we wskazanych wyżej przepisach prawa, dotyczących świadczenia usług transportu międzynarodowego, co dawało podstawę faktyczną i prawną do określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 roku jak w zaskarżonej decyzji. Sąd w składzie orzekającym nie uznaje za trafny zarzut skarżącego, iż organy podatkowe nie mogą orzekać o tym, czy jest on uprawnionym przewoźnikiem, podzielając pogląd wyrażony w cyt. wyżej wyroku SN, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego organy podatkowe obowiązane były do stwierdzenia czy podatnik świadczący usługi w zakresie transportu międzynarodowego posiada wymaganą prawem koncesję. Wbrew wywodom skargi, brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż organ podatkowy naruszył, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisy art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, bowiem zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oceniony został w sposób nie wykraczający poza ramy art. 80 Kpa, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło