I SA/Po 1139/98
WyrokWSA w Poznaniu1999-02-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa sprzedaży obligacji Skarbu Państwa zawarta pomiędzy podmiotami nieposiadającymi zezwolenia na świadczenie usług finansowych podlega opłacie skarbowej, jeśli nie jest objęta przepisami ustawy o podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Umowa sprzedaży obligacji Skarbu Państwa, stanowiąca obrót prawami majątkowymi, nie jest objęta przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym zwolnienie od opłaty skarbowej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłacie skarbowej, dotyczy jedynie czynności cywilnoprawnych podlegających podatkowi od towarów i usług. W związku z tym, taka umowa podlega opłacie skarbowej.Stan faktyczny
Spółka "W.-L." Sp. z o.o. została zobowiązana do zapłaty zaległości z tytułu opłaty skarbowej wraz z odsetkami od umowy sprzedaży obligacji Skarbu Państwa. Spółka wniosła odwołanie, argumentując, że umowa ta nie podlega opłacie skarbowej ani podatkowi VAT, powołując się na przepisy dotyczące zwolnień dla podatników VAT i usług finansowych. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że sprzedaż obligacji nie jest usługą finansową podlegającą zwolnieniu i nie jest objęta przepisami ustawy o VAT. Spółka wniosła skargę do NSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "W.-L." Spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 10 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie opłaty skarbowej - oddala skargę.
Urząd Skarbowy P.-J. decyzją z dnia 20 stycznia 1995 r. (...) na podstawie art. 207, art. 21 par. 1 pkt 1 i par. 4 i art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ i par. 58 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./ określił wysokość zaległości z tytułu opłaty skarbowej w kwocie (...), a wysokość należnych odsetek za zwłokę od dnia 15 stycznia 1994 r. do dnia 20 stycznia 1998 r. w kwocie (...) - od umowy sprzedaży obligacji Skarbu Państwa zawartej pomiędzy
Spółką z o.o. "W.-L." w W., jako sprzedającym, a Spółką z o.o. "P.", działającą jako agent w imieniu i na rzecz Korporacji Budowlanej "P." w P., jako kupującym.
Spółka "W.-L." w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej, przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w szczególności art. 2, art. 4 pkt 8, art. 5 i art. 7 ust. 1 pkt 2, a także art. 14 par. 6 ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że w myśl przepisu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 5 i art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opłacie skarbowej nie podlegają umowy sprzedaży zawierane przez podatnika VAT bez względu na przedmiot umowy.
Zdaniem odwołującej się umowy sprzedaży papierów wartościowych mieszczą się w dyspozycji art. 4 pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, gdyż przez "sprzedaż towarów" rozumie się także odpłatne świadczenie usług. Spółka stwierdziła także, iż prowadzone przez nią przedsiębiorstwo świadczyło usługi finansowe polegające na obrocie papierami wartościowymi /także nie dopuszczonymi do publicznego obrotu/, kwalifikowane zgodnie z Klasyfikacją Usług GUS do gałęzi KU 94. Usługi te były zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Spółka "W.-L." powołała się także na stanowisko Ministra Finansów zawarte w pismach z dnia 29 listopada 1993 r. i z dnia 29 lipca 1997 r.
Odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego P.-J. z dnia 20 stycznia 1998 r. wniosła także Poznańska Korporacja Budowlana "P." Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia 10 kwietnia 1998 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zawarta między "W.-L." a "P." umowa sprzedaży obligacji nie była sprzedażą usługi finansowej/ podlegającej zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Żadna ze stron umowy nie świadczyła bowiem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usług finansowych czy też usług pośrednictwa finansowego.
Usługi z tego zakresu /pośrednictwo finansowe/ świadczył działający w imieniu i na rzecz kupującego, nie będący stroną umowy agent. Zwolnienie z tytułu świadczenia wymienionych usług przez agenta nie może dotyczyć stron zawartej umowy. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej.
Niesłuszne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 2, art. 4 pkt 8, art. 5 i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest opłata skarbowa, a nie podatek VAT.
W związku z zarzutem naruszenia przepisu art. 14 par. 6 ordynacji podatkowej Izba Skarbowa wskazała, że pisma Ministerstwa Finansów powołane w odwołaniu "W.-L." dotyczyły indywidualnych spraw innych podmiotów i nie mają zastosowania w sprawie niniejszej. Umowa sprzedaży, od której wymierzona została opłata skarbowa, była zawarta w dniu 31 grudnia 1993 r. Zgodnie z brzmieniem obowiązującej w tym czasie Klasyfikacji Usług usługi finansowe /wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o VAT/ klasyfikowane były do gałęzi usług o symbolu 94, obejmującym branżę i podbranżę "usługi bankowe". Świadczenie usług bankowych wymagało zgodnie z art. 11 obowiązującej w tym czasie ustawy - prawo bankowe z dnia 31 stycznia 1989 r. stosownego zezwolenia. Wobec tego zawarta przez "W.-L." i "P." umowa sprzedaży obligacji nie może być uznana za czynność bankową.
Spółka z o.o. "W.-L." w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w P., zarzucając tej decyzji naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 2, art. 4, art. 5 i art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Skarżąca podtrzymała w uzasadnieniu skargi zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Izba Skarbowa w P. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ opłacie skarbowej nie podlegają umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatków.
W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym papiery wartościowe jako prawo majątkowe nie są towarem i do ich sprzedaży jako towaru nie stosuje się przepisów tej ustawy. Natomiast przez usługi rozumie się zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej, a także roboty budowlano-montażowe.
Skarżąca Spółka, jak również Spółka "P." nie miały w swoim zakresie działalności gospodarczej świadczenia usług finansowych. Zgodnie z klasyfikacją usług obowiązującą w 1993 r. /"Zeszyty Metodyczne" GUS nr 57 - Warszawa 1985/ usługi finansowe były sklasyfikowane w gałęzi 94 i obejmowały branżę 941 - usługi bankowe związane z udzielaniem kredytów oraz obsługę obrotu gotówkowego i bezgotówkowego. Świadczenie tych usług zwolnione było od podatku VAT na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sprzedaż obligacji w obrocie niepublicznym stanowiąca obrót prawami majątkowymi nie jest objęta przepisami ustawy o podatku od towarów i usług.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w dotychczasowym orzecznictwie wyrażał pogląd, że ze zwolnienia od opłaty skarbowej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłacie skarbowej, korzystają u podatników podatku od towarów i usług tylko te czynności cywilnoprawne, które podlegają podatkowi od towarów i usług. Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło