I SA/Łd 27/97

Z art. 10 ust. 1 i art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wynika zasada, że okresem podatkowym w podatku VAT jest miesiąc kalendarzowy. Z powyższego płynie konsekwencja, że orzekając na podstawie art. 10 ust. 2 cyt. ustawy organ podatkowy określa zobowiązanie podatkowe lub kwotę różnicy podatku w odniesieniu do miesiąca podatkowego - przez co rozumieć należy - całokształt podatkowo znaczących zdarzeń miesiąca podatkowego. Rozstrzygnięcie o zobowiązaniu podatkowym związanym z poszczególną tylko czynnością wyodrębnioną z całokształtu czynności podlegających opodatkowaniu w miesiącu podatkowym należy uznać za pozbawione podstawy prawnej. Decyzją z dnia 16.04.1996 r. Urząd Skarbowy określił w stosunku do (...) Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "P." zwanego dalej skarżącym - "dodatkowe zobowiązanie" w podatku od towarów i usług za miesiące podatkowe od I do XII 1994 r. oraz ustalił dodatkową "sankcję" zwiększającą podatek należny w poszczególnych miesiącach o trzykrotność zawyżenia podatku naliczonego. Decyzja ta została w całości utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia 4.12.1996 r. W skardze na tę decyzję strona skarżąca zakwestionowała jej merytoryczno-prawną poprawność wnosząc o uchylenie poddanego ocenie Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego. Powołując się na art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z treści decyzji, akt sprawy - a w szczególności porównania kwot "dodatkowych" zobowiązań podatkowych z kwotami podatku deklarowanego do wpłaty w zeznaniach podatkowych - wynika konkluzywny i jednoznaczny wniosek, że rozważane podatki określone zostały tylko i wyłącznie w związku z zakwestionowanymi przez organy podatkowe rozliczeniami podatku VAT w poszczególnych miesiącach podatkowych - to jest w odniesieniu do poszczególnych, konkretnych czynności podlegających opodatkowaniu w miesiącu /miesiącach/ podatkowym. Z art. 10 ust. 1 i art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wynika zasada, że okresem podatkowym w podatku VAT jest miesiąc kalendarzowy. Z powyższego płynie konsekwencja, że orzekając na podstawie art. 10 ust. 2 cyt. ustawy organ podatkowy określa zobowiązanie podatkowe lub kwotę różnicy podatku w odniesieniu do miesiąca podatkowego - przez co rozumieć należy - całokształt podatkowo znaczących zdarzeń miesiąca podatkowego. Rozstrzygnięcie o zobowiązaniu podatkowym związanym z poszczególną tylko czynnością wyodrębnioną z całokształtu czynności podlegających opodatkowaniu w miesiącu podatkowym należy uznać za pozbawione podstawy prawnej. Oprócz treści przywołanych przepisów za konstatacją taką przemawia również charakter i istota samoobliczenia i weryfikacji podatku VAT. Podatnik dokonuje samoobliczenia podatku na podstawie i z tytułu miesięcznego podatkowego stanu faktycznego, którego elementy pozostają ze sobą w związkach gospodarczych i prawnych /w tym i podatkowych/. Organ podatkowy bada deklarację podatkową /art. 10 ust. 2/ złożoną za okres miesięczny /art. 10 ust. 1 i art. 26/. Jeżeli kwestionuje samoobliczenie podatnika dąży do odtworzenia podatkowego stanu faktycznego miesiąca podatkowego, który dla ewentualnego określenia innej, aniżeli wynikającej z miesięcznej deklaracji podatkowej, wysokości zobowiązania podatkowego analizuje. Mając na względzie opisany stan sprawy oraz przedstawioną wykładnię prawa, wskazując na wadę prawną opisaną w art. 156 par. 1 pkt 2 in fine Kpa, na podstawie art. 22 ust. 3 w zw. z art. 29 cytowanej ustawy o NSA, Sąd stwierdził nieważność decyzji obu instancji w całości /zważywszy, że ustalenie dodatkowego - "sankcyjnego" - zobowiązania podatkowego jako pochodne i immanentnie związane z wadliwie określonym zobowiązaniem podatkowym nie może zostać uznane za prawidłowe/. Sąd nie wypowiada się niniejszym - na obecnym etapie postępowania - do merytorycznych racji przedstawionych przez strony, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji tworzy sytuację procesową, w którym organy procesowe stają się ponownie gospodarzem sporu wymagającego, przed orzeczeniem Sądu, rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Z kardynalnej - konstytucyjnej zasady państwa prawnego oddzielającej władzę wykonawczą od sądowniczej, wynika, że Sąd, wobec mającego się toczyć od początku postępowania administracyjnego nie może zastępować organów podatkowych w ich funkcjach, zadaniach i odpowiedzialności z tytułu stosowania prawa ani też przesądzać a priori sytuację prawną strony, o której prawach i obowiązkach /podatkowych/ w świetle skutków procesowych niniejszego wyroku jeszcze nie orzeczono.