I SA/Łd 1260/97

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ewy i Jacka małżonków T. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 10 września 1997 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżących dwadzieścia trzy złote siedemdziesiąt groszy tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję Urzędu I Skarbowego w K. z 30 czerwca 1997 r. określającą Ewie i Jackowi T. podatek dochodowy za 1995 r. w kwocie 2.556.70 zł. W uzasadnieniu podano. że rekompensata przyznana Ewie T. na podstawie ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkalnego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw n e podlega opodatkowaniu, gdyż jako pewnego rodzaju odszkodowanie jest zwolniona od podatku /art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Jednak z ustawy z dnia 4 października 1991 r. wynika, że rekompensata stanowi uzupełnienie nakładów poniesionych na realizację celów mieszkaniowych. Dlatego stosownie do art. 26 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwotę udokumentowanych wydatków mieszkaniowych należy pomniejszyć o kwotę tej rekompensaty. W skardze małżonkowie T. podnieśli, że ustawa z dnia 4 października 1991 r. była próbą częściowego wywiązania się Skarbu Państwa z przyrzeczenia realności zgromadzonych wkładów w drodze przyznania odszkodowań, przeznaczonych na uzupełnienie wydatków poniesionych przez kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych. Skarżący wyjaśniają, że wkład zgromadzili w 1978 r., a własnościowe prawo do lokali otrzymali w 1992 r., wpłacając wymagany wtedy wkład. Ten właśnie fakt stanowił podstawę przyznania odszkodowania w 1995 r., jako uzupełnienie wydatków poniesionych w chwili otrzymania mieszkania, a nie jako zwrot nakładów, pomniejszających zupełnie inne wydatki poniesione w 1995 r. /remont mieszkania i spłata kredytu z odsetkami zaciągniętego przez spółdzielnię/. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafne jest stanowisko organów podatkowych i skarżących, że rekompensaty otrzymane przez kandydatów do spółdzielni mieszkaniowych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446 ze zm./ należy uznać za odszkodowania otrzymane na podstawie tej ustawy. Taki właśnie pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez skarżących w postępowaniu podatkowym wyroku z dnia 4 października 1996 r., I SA/Po 1049/96 /ONSA 1997 Nr 3 poz. 137/. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z wymienionym przepisem rekompensatę mogły otrzymać tylko te osoby, których zgromadzone wkłady mieszkaniowe, wystarczające w pewnym momencie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, na skutek przeobrażeń ustrojowo-gospodarczych uległy deprecjacji. Realna wartość dawnego pełnego wkładu obecnie tylko w niewielkim stopniu umożliwia osiągnięcie celu mieszkaniowego, jednocześnie Skarb Państwa gwarantował zapewnienie realnej wartości wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych. Zaś omawiana ustawa była próbą przynajmniej częściowego wywiązania się Skarbu Państwa z przyrzeczenia zapewnienia realności zgromadzonych wkładów mieszkaniowych w drodze przyznania odpowiednich rekompensat. Oznacza to, że rekompensata przyznania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 1991 r. jest odszkodowaniem z tytułu spadku realnej wartości wkładu mieszkaniowego zgromadzonego - jak stanowi wymieniony przepis - do końca 1990 r., a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1995 r., odliczeniu podlegają wydatki na cele określone w ust. 1 pkt 5 i 6, jeżeli dotyczą budynków mieszkalnych położonych w kraju i nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W wymienionych punktach /ust. 1 art. 26 ustawy/ jest mowa o określonych wydatkach mieszkaniowych poniesionych "w roku podatkowym", czyli w roku, którego dotyczy odliczenie. Skoro zaś rekompensata stanowi odszkodowanie odnoszące się do wydatków wcześniej poniesionych, to nie może być jednocześnie traktowana jako zwrot wydatków poniesionych przez podatnika w późniejszych latach podatkowych. Nie stoją temu na przeszkodzie przepisy art. 7 ust. 2 i 4 cytowanej wcześniej ustawy z dnia 4 października 1991 r., zgodnie z którymi /ust. 2/ rekompensata jest przeznaczona na uzupełnienie wydatków poniesionych przez kandydata /do spółdzielni mieszkaniowej/ na określone cele mieszkaniowe, a jednocześnie /ust. 4/ udokumentowanie tych wydatków stanowi warunek jej wypłacenia /por. na ten temat wyrok składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1997 r., III ZP 31/97 - OSNAPU 1998 nr 1 poz. 1/. Wprowadzony przez ustawodawcę wymóg przeznaczenia rekompensaty na określone cele nie zmienia istoty tej rekompensaty jako odszkodowania z tytułu deprecjacji zgromadzonego wkładu mieszkaniowego. Tym bardziej że art. 7 ust. 2 tej ustawy stanowi o przeznaczeniu rekompensaty na uzupełnienie, a nie zwrot, wydatków mieszkaniowych. Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że rekompensata pieniężna wypłacona na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 1991 r., nie stanowi zwrotu wydatków na cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 26 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1997 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.