II SA/Lu 656/99
WyrokWSA w Lublinie1999-09-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały o odwołaniu dyrektora szkoły z powodu braku szczególnie uzasadnionych przyczyn i wadliwego uzasadnienia jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały o odwołaniu dyrektora szkoły było uzasadnione, ponieważ uchwała ta została podjęta bez spełnienia wymogów prawnych, w szczególności bez wykazania szczególnie uzasadnionych przyczyn w uzasadnieniu i bez umożliwienia odwoływanej osobie zapoznania się z zarzutami. Brak należytego uzasadnienia i udowodnienia przyczyn odwołania stanowi naruszenie art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.Stan faktyczny
Zarząd Gminy odwołał dyrektora szkoły, jednak uchwała nie zawierała uzasadnienia. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że nie zaistniały szczególnie uzasadnione okoliczności wymagane przez prawo. Zarząd Gminy wniósł skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że organ nadzoru nie miał podstaw do jego wydania. Skarga została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zarządu Gminy w C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia 19 maja 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały (...) Zarządu Gminy w C. z dnia 26 lutego 1999 r. w sprawie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej w J. - skargę oddala.
Zarząd Gminy w C. uchwałą (...) z dnia 26 lutego 1999 r. podjętą na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ odwołał ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w J. Annę B. z dniem 28 lutego 1999 r. Brak jest motywów do tej uchwały.
Wojewoda L. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 19 maja 1999 r. wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ w związku z art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ stwierdził nieważność powyższej uchwały.
W świetle ustaleń tego rozstrzygnięcia art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a takie okoliczności nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie.
Utrwalone orzecznictwo sądowe /por. wyrok SN z dnia 19 lutego 1997 r. III RN 3/97 - OSNAPU 1997 nr 19 poz. 369/ podnosi, że ocena co do istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających stosowanie powołanego przepisu nie może być dowolna i być charakteru arbitralnego, lecz winna być dokładnie i szczegółowo wywiedziona w motywach uchwały.
Przedmiotowa uchwała nie zawiera w ogóle motywów wskazujących okoliczności którymi się kierował organ ją podejmujący. Przedłożone przez ten organ na żądanie organu nadzoru pisma: Komitetu Rodzicielskiego w J. i Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w J. oraz wyciąg z protokołu z posiedzenia Zarządu Gminy z dnia 26 lutego 1999 r. nie pozwalają na stwierdzenie jakie szczególne powody zadecydowały o podjęciu przez Zarząd Gminy przedmiotowej uchwały. Ze wskazanych dokumentów wynika jedynie, iż część rodziców i nauczycieli zażądała odwołania A. B. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w J., dlatego że około 40 dzieci z obwodu tej szkoły uczęszcza do innych szkół podstawowych i że za to ponosi odpowiedzialność wskazana. Pogląd ten nie został jednak udowodniony, a Zarząd Gminy nie przedstawił A. B. żadnych zarzutów. Kurator Oświaty sprawujący nadzór pedagogiczny nad wskazaną szkołą w piśmie z dnia 10 maja 1999 r. wyraził pogląd, iż nie zachodziły podstawy do natychmiastowego odwołania wskazanej ze stanowiska dyrektora szkoły. W sytuacji tej w ocenie organu nadzoru nie zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności w rozumieniu art. 38 pkt 2 ustawy o systemie szkolnictwa uzasadniające podjęcie przez Zarząd Gminy przedmiotowej uchwały.
Uchwałą (...) z dnia 27 maja 1999 r. Zarząd Gminy postanowił wnieść skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze.
Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego z powodu naruszenia przez nie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W świetle motywów skargi organ nadzoru nie miał podstaw do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego na żądanie A. B. i winien ją tylko pouczyć o możliwości zaskarżenia przedmiotowej uchwały skargą przez nią wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w zakresie pozostawania w zgodności z przepisami prawa podnieść należy, że przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ stanowiący, iż odwołanie nauczyciela z zajmowanego stanowiska kierowniczego w czasie trwania roku szkolnego może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach stanowi wyjątek od zasady nieodwoływalności takiej osoby z zajmowanego stanowiska w czasie trwania roku szkolnego. W związku z tym przepis ten musi być wykładany ściśle, a nie rozszerzająco, jak podkreśla to stale orzecznictwo sądowe. Natomiast przyczyny odwołania winny być dokładnie wykazane w uzasadnieniu uchwały przed podjęciem której osoba odwoływana winna mieć możliwość zapoznania się z zarzutami uzasadniającymi podjęcie takiej uchwały i ustosunkowanie się do tych zarzutów /por. wyrok SN z dnia 19 lutego 1997 r. III RN 3/97 - OSNAPU 1997 nr 19 poz. 369/. Zaskarżona uchwała podjęta została bez spełnienia tych podstawowych wymogów prawnych, zaś z dowodów które były podstawą jej podjęcia wynika, iż nie były to uchybienia w pracy spełnianej przez osobę dyrektora, lecz istniejące nieporozumienia pomiędzy nim, radą pedagogiczną i komitetem rodzicielskim.
Z tych tylko przyczyn w świetle powołanego przepisu prawnego nie było podstaw do podjęcia przedmiotowej uchwały. Stwierdzenie nieważności tej uchwały było uzasadnione, bo jest ona sprzeczna z powołanym przepisem prawnym.
W sytuacji tej, skarga na zaskarżone orzeczenie nadzorcze, w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło