I SA/Łd 351/98

Jeżeli skarżący w skardze do sądu administracyjnego domaga się stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w obu instancjach administracyjnego postępowania podatkowego przy czym żądanie swe argumentuje, powołując się na więcej aniżeli jedno prawnie znaczące uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia, podatkowy organ odwoławczy może na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić nieważność własnej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego ustalając i oceniając ziszczenie się tylko jednej z wymienionych w skardze przesłanek dochodzonego orzeczenia, pod warunkiem, że pozostałym zarzutom skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzją tą ze skutkiem prawnym nie zaprzecza. W dniu 19.10.1995 r. Urząd Skarbowy decyzją określił Zygmuntowi C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. w kwocie 84.818 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w kwocie 13.815,00 zł. W decyzję wydano w wyniku postępowania podatkowego przeprowadzonego w firmie Zygmunta C. P.H. "S", w toku którego stwierdzono, iż w październiku 1994 r. Podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 27.706,40 zł, wynikający z faktur wystawionych przez podmioty gospodarcze, które nie dokonały zgłoszenia rejestracyjnego, nie figurują w rejestrach podatników podatku od towarów i usług właściwych urzędów skarbowych oraz nie prowadzą działalności gospodarczej pod wskazanymi adresami, zatem traktowane są jak podmioty nie istniejące. Od powyższej decyzji Urzędu Skarbowego Zygmunt C. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej. Decyzją z dnia 19.03.1996 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje organu I instancji. W dniu 16.04.1996 r. Zygmunt C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na w decyzję organu pierwszej i drugiej instancji, stawiając im zarzuty naruszenia: - art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa - rażącego naruszenia materialnego prawa podatkowego - art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa - jako dotyczących sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, oraz wnosząc o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji. Po ponownym przeanalizowaniu zebranych w sprawie materiałów oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie zarzutu naruszenia art. 156 par. 1 pkt. 3 Kpa, Izba Skarbowa stwierdziła, iż w dniu 22.12.1994 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. w kwocie 663.973.600 zł /przed denominacją/. Od decyzji tej podatnik nie złożył odwołania do organu drugiej instancji. W związku z tym - stosownie do powołanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego - decyzja Urzędu z dnia 19.10.1995 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Izby Skarbowej z dnia 19.03.1996 r., dotyczą sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną. Biorąc powyższe pod uwagę oraz zarzuty zawarte w skardze, Izba Skarbowa decyzją z dnia 13.11.1996 r,. wydaną na podstawie przepisu art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, stwierdziła nieważność w decyzji obu organów podatkowych. W dniu 4.03.1998 r. Podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na w decyzję z dnia 13.11.1996 r. Zaskarżając powyższą decyzję Izby Skarbowej Strona stawia jej zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 w ustawy o NSA i wnosi o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Izba Skarbowa odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu stwierdza, iż podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Izba odrzuca zarzut naruszenia przepisu art. 38 ust. 2 wyżej cyt. ustawy jako bezzasadny. Stosownie do powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. W skardze z dnia 16.04.1996 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji Urzędu Skarbowego oraz Izby Skarbowej z powodu naruszenia przepisów art. 156 par. 1 pkt 2 i 3 Kpa. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu zgromadzonych w sprawie materiałów stwierdziła, iż zaskarżone decyzje rozstrzygając ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną organu podatkowego, a nie stanowiące jednocześnie o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa. Wobec powyższego Izba uwzględniając wniosek zawarty w złożonej skardze, zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 wyżej powołanej ustawy, stwierdziła nieważność decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji. W odniesieniu do argumentów Strony, dotyczących naruszenia cyt. przepisu art. 38 ust. 2 Izba zauważa, że z treści tego przepisu nie wynika ograniczenie jego zastosowania do możliwości wskazanych przez Stronę w uzasadnieniu skargi tj. uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części, uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy oraz uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Natomiast w odniesieniu do argumentu o nieustosunkowaniu się przez Izbę do zarzutu skargi z dnia 16.04.1996 r. odnośnie rażącego naruszenia prawa - art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa - Izba potwierdza, iż zaskarżona decyzja nie wypowiada się w tym zakresie. Biorąc jednakże pod uwagę, iż samo stwierdzenie naruszenia przepisu art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa powoduje konsekwencje w postaci stwierdzenia nieważności decyzji - co stanowiło żądanie w skargi - Izba uznała, iż wydając decyzję, w której stwierdziła nieważność obu zaskarżonych decyzji, wypełniła tym samym dyspozycję art. 38 ust. 2 cyt. ustawy. W związku z powyższym Izba Skarbowa wniosła o uznanie, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej /w sprawie niniejszej/ uchwale z dnia 5 lipca 1999 r. - FPS 20/98: "Na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Izba Skarbowa, na której decyzję odwoławczą wniesiono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawniona jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego". Podzielając w pełni powyższy pogląd prawny i jego /znaną stronom/ argumentację Sąd uprawniony był do poprzestania - w tym zakresie rozważań - na: przytoczeniu treści przywołanej uchwały oraz podkreśleniu jej mocy wiążącej w sprawie /art. 46 ust. 5 cyt. ustawy o NSA/. Odnośnie pozostałych zarzutów oraz /spornych/ zagadnień prawnych rozpoznawanej skargi Sąd wskazuje następujące uzasadnienie wydanego wyroku. Ratio legis unormowania art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie może budzić żadnych wątpliwości. Udzielenie organowi administracji publicznej uprawnienia do weryfikacji własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez Sąd administracyjny uzasadnione jest: formalnoprawnie a także celowościowo /i/ z punktu widzenia zasad ekonomii procesowej. Rozwiązanie to prowadzi do szybszego załatwienia sprawy /art. 12 par. 1 Kpa/ - bez potrzeby angażowania w rozstrzygnięcie Sądu administracyjnego - zgodnie z żądaniem /!/ skarżącego. Jeżeli skarżący w skardze do sądu administracyjnego domaga się stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w obu instancjach administracyjnego postępowania podatkowego przy czym żądanie swe argumentuje powołując się na więcej aniżeli jedno prawnie znaczące uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia, podatkowy organ odwoławczy może na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić nieważność własnej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego ustalając i oceniając ziszczenie się tylko jednej z wymienionych w skardze przesłanek dochodzonego orzeczenia, pod warunkiem, że pozostałym zarzutom skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzją tą ze skutkiem prawnym nie zaprzecza. Rozstrzygnięcie to realizuje ratro legis unormowania w trybie i na podstawie którego zostało wydane. Uwzględnia w całości żądanie skargi, powodując /dochodzony/ skutek w postaci stwierdzenia nieważności decyzji postępowania administracyjnego, które w wyniku tego ponownie znajdzie się w stadium poprzedzonym tylko jego wszczęciem. Prawa strony chronić będzie prejudycjalne dla tego postępowania rozstrzygnięcie z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA uniemożliwiające powtórzenie błędu powtórnego wydania decyzji dotkniętej przesądzoną w sprawie wadą prawną. Jeżeli natomiast w interesie i ocenie podatnika oraz/lub organu podatkowego niezbędne będzie rozpatrzenie w przedmiocie innej aniżeli uwzględniona w decyzji z art. 38 ust. 2 przesłanek i stwierdzenia nieważności, decyzja ta, jako iż w zakresie tym /negatywnie/ nie rozstrzyga nie może w żaden sposób ograniczać praw: strony i gospodarza sporu administracyjnego i w tym kontekście powodować dla strony niekorzystne skutki prawne. Mając na uwadze powyżej przedstawione: ocenę sprawy i wykładni prawa, z mocy art. 27 ust. 1 przywołanej ustawy o NSA Sąd uprawniony był do orzeczenia o oddaleniu skargi.