I SA/Łd 1429/97

Art. 9 Kpa nakłada na organ podatkowy obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podatnik prowadzący na własny rachunek działalność gospodarczą nie jest tym przepisem zwolniony od dołożenia należytych starań, by zapoznać się z przepisami regulującymi jego uprawnienia i obowiązki wynikające z prowadzenia tej działalności. Wnioskami z dnia 13 lutego 1997 r. i 3 marca 1997 r. Stanisław P. wystąpił do organów podatkowych o zwrot zapłaconego w latach 1994 r., 1995 i 1996 r. podatku od towarów i usług. Podatnik wyjaśnił, że nie wiedział o przysługującym mu uprawnieniu do zwolnienia z tego podatku. W dniu 14 maja 1997 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję, w której stwierdził brak podstaw prawnych do zwrotu wpłaconego przez podatnika podatku. Od tej decyzji podatnik wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 17 lipca 1997 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że rozpoczął działalność gospodarczą w dniu 10 czerwca 1994 r. Zgłoszenie rejestracyjne na formularzu VAT-1 złożył w dniu 22 czerwca 1994 r., oświadczając, że podatnikiem VAT jest od 23 czerwca 1994 r. Nie znając treści art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wybrał zwolnienia od podatku VAT, mimo, że byłoby to w jego interesie. Skarżący zarzucił organom podatkowym, że nie poinformowały go o możliwości wyboru zwolnienia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący zarejestrował się jako podatnik VAT i nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień wynikających z art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Uzyskał numer identyfikacyjny i w latach 1994-1996 wystawiał faktury z uwzględnionym podatkiem VAT. Zdaniem organu odwoławczego podjęcie tych czynności świadczy o podjęciu przez podatnika świadomego wyboru swojej sytuacji prawnej. Nigdy też nie zwracał się do organów podatkowych z zapytaniem jakie przysługują mu prawa wynikające z przepisów podatkowych w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, skarżący rozpoczął działalność gospodarczą w dniu 10 czerwca 1994 r. Zgłoszenie rejestracyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego na formularzu VAT-1 złożył w dniu 22 czerwca 1994 r., oświadczając w poz. H-1, że jest podatnikiem VAT od 23 czerwca 1994 r. Skarżący uzyskał numer identyfikacyjny i w latach 1994-1996 wystawiał faktury z uwzględnionym podatkiem VAT. Nie było zatem podstaw do uznania, że podatek VAT został przez podatnika wpłacony jako nienależnie uiszczony, gdyż skarżący niewątpliwie nie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem, podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT może wybrać zwolnienie od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży towarów nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty określonej w ust. 1 pkt 1 lub w ust. 4. Podatnik ten, przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży, obowiązany jest do złożenia w urzędzie skarbowym pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia. W związku z zarzutem zawartym w skardze o niepoinformowaniu skarżącego przez organ podatkowy o możliwości wyboru zwolnienia, należy stwierdzić, że art. 9 Kpa nakłada na organ podatkowy obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić jednak należy, że wskazanych obowiązków nie można rozumieć tak szeroko jak rozumie to skarżący. Podatnik prowadzący na własny rachunek działalność gospodarczą nie jest tym przepisem zwolniony od dołożenia należytych starań, by zapoznać się z przepisami regulującymi ich uprawnienia i obowiązki wynikające z prowadzenia tej działalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.