I SA/Gd 52/99

WyrokWSA w Gdańsku1999-11-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymiarze opłaty skarbowej od umowy cywilnoprawnej powinna być skierowana do obu stron tej umowy, czy wystarczy skierowanie jej tylko do jednej strony?
Ratio decidendi
Decyzja o wymiarze opłaty skarbowej od umowy cywilnoprawnej powinna być skierowana do obu stron tej umowy, ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnych. Każda ze stron umowy jest stroną postępowania w sprawie opłaty skarbowej, a organ administracji powinien rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji wobec obu stron, a nie tylko wobec jednej.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy określił BCT Spółce z o.o. opłatę skarbową od umowy sprzedaży używanego wozu podsiębiernego na rzecz Agencji Handlowo-Usługowej "S.". Spółka wniosła odwołanie, argumentując zwolnienie z opłaty jako podatnik VAT. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do NSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących opłaty skarbowej i podatku VAT. NSA rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Każda ze stron umowy cywilnoprawnej jest stroną postępowania w sprawie opłaty skarbowej /art. 28 Kpa/, a zatem organ administracji powinien rozstrzygając sprawę w drodze decyzji uczynić to w stosunku do obu stron umowy sprzedaży, a nie tylko wobec sprzedającego. Dnia 27 sierpnia 1998 r. Urząd Skarbowy określił stronie skarżącej BCT Spółce z o.o. opłatę skarbową od umowy sprzedaży używanego wozu podsiębiernego stanowiącego rzeczowy składnik jej majątku na rzecz Agencji Handlowo-Usługowej "S.". W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie albowiem sprzedaż była dokonana przez podatników podatku od towarów i usług, co zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej zwalnia od takowej bez względu na to czy sprzedaż dotyczyła towaru używanego zwolnionego od podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 8 grudnia 1998 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji podkreślając, że w sprawie nie wystąpiła żadna z sytuacji dających możliwość wyłączenia obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej. W szczególności wyłączenie z opłaty nie obejmuje sytuacji, gdy podstawę zwolnienia od podatku od towarów i usług stanowi dokonanie sprzedaży przez użytkownika towarów co do których nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej i art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Skarżąca wskazała, że była podatnikiem VAT zwolnionym od podatku i samo to, że była podatnikiem VAT powodowało, iż opłata skarbowa była wyłączona. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 21 i art. 52 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym jak i procesowym przy czym nie jest związany granicami skargi /za wyjątkiem orzekania na niekorzyść skarżącego w sytuacji gdy nie zachodzi nieważność zaskarżonego aktu/. W niniejszej sprawie skarżąca nie stawiała zarzutów naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 3 cyt. wyżej ustawy/, co jednak nie pozwalało na zawężenie badania zgodności decyzji z prawem jedynie w aspekcie prawa materialnego. Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnych. W niniejszym przypadku stronami umowy była skarżąca Spółka i kupujący AHU "S.". Tymczasem decyzje organów podatkowych obydwu instancji zostały wydane jedynie wobec skarżącej Spółki. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 1999 r. III RN 153/98 czy wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny /np. wyrok z dnia 23 maja 1996 r. SA/Rz 592/95 - Prawo Bankowe 1997 nr 2 str. 51/ decyzja o wymiarze opłaty skarbowej od umowy cywilnoprawnej powinna być skierowana do obu stron tej umowy. Postępowanie w sprawie wymiaru opłaty skarbowej jest postępowaniem administracyjnym służącym ustaleniu istnienia obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej i jej wysokości. Tym samym każda ze stron umowy cywilnoprawnej jest stroną postępowania w sprawie opłaty skarbowej /art. 28 Kpa/, a zatem organ administracji powinien rozstrzygając sprawę w drodze decyzji uczynić to w stosunku do obu stron umowy sprzedaży, a nie tylko wobec sprzedającego. Z istoty odpowiedzialności solidarnej /art. 366 i nast. Kc/ wynika, że dopiero na etapie dochodzenia roszczenia organ administracji może żądać zapłaty tylko od jednego z dłużników z wyłączeniem pozostałych. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło