III SA 8227/98
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-12-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż samochodu osobowego, który został nabyty jako używany przez okres dwóch miesięcy, może być zwolniona z podatku od towarów i usług, jeśli definicja towaru używanego wymaga co najmniej sześciu miesięcy jego używania?Ratio decidendi
Sprzedaż towaru, który został nabyty jako używany, ale okres jego używania przez podatnika wyniósł krócej niż sześć miesięcy, nie może być zwolniona z podatku od towarów i usług. Termin sześciu miesięcy używania towaru biegnie od momentu jego nabycia przez podatnika i odnosi się do każdego kolejnego nabycia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą Teresie S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. z tytułu sprzedaży samochodu osobowego, który nabyła w czerwcu 1997 r. jako używany. Podatniczka kwestionowała opodatkowanie transakcji, argumentując, że nie jest ważne kto używał towaru, a także podnosząc kwestie błędnego poinformowania przez urzędy. Skarżąca twierdziła, że sprzedaż nastąpiła wspólnie z małżonkiem, który nie prowadzi działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Teresy S. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego, jednakże orzeczono jak w pkt 1 wyroku w części dotyczącej ustalenia zobowiązania dodatkowego, uwzględniając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Definicja towarów używanych została zamieszczona w art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i zaliczono do nich towary, których okres używania wyniósł co najmniej pół roku. Oznacza to, że ich sprzedaż po krótszym okresie używania uniemożliwia zastosowanie tego zwolnienia.
W odniesieniu do rzeczy ruchomych termin półroczny biegnie od momentu ich nabycia przez podatnika. Termin ten odnosi się do każdorazowego nabycia towaru. Oznacza to, że podatnik nabywając rzecz jako używaną przez okres ponad sześć miesięcy, a następnie dokonując jej sprzedaży po upływie np. dwóch miesięcy, musi tę sprzedaż opodatkować, gdyż nie upłynął jeszcze ustawowy termin sześciu miesięcy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 listopada 1998 r. Izba Skarbowa na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 1, art. 4 pkt 7, art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 i art. 27 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 1998 r. określającą Teresie S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1997 r. w kwocie 6.386 zł i ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ten miesiąc w kwocie 1.622,70 zł.
W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, iż podatniczka w sierpniu 1997 r. dokonała sprzedaży samochodu osobowego, który nabyła w czerwcu 1997 r. jako używany, tj. po dwumiesięcznym okresie użytkowania i nie wykazała tego w ewidencji sprzedaży VAT i nie odprowadziła należnego podatku od tej transakcji. Wyjaśniła, iż zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - przez towar używany rozumie się towar, gdy okres jego używania wyniósł co najmniej pół roku. W odniesieniu do rzeczy ruchomych termin półroczny biegnie od momentu ich nabycia przez podatnika i odnosi się do każdorazowego nabycia towaru.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły łącznie przesłanki uprawniające do potraktowania sprzedaży ww. samochodu jako towaru używanego, a tym samym zwolnionego od podatku od towarów i usług zasadnym było określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. oraz ustalenie zobowiązania dodatkowego za ten okres.
W skardze Teresa S. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy prawa.
Wywodzi, że warunkiem który pozwala na zwolnienie od podatku VAT towaru jest jego używanie przez okres co najmniej pół roku. Zdaniem podatniczki nie jest ważne kto używał tego towaru. Podnosi, iż w powyższej sprawie otrzymała błędną informację w urzędzie skarbowym. Ponadto twierdzi, że dokonała sprzedaży samochodu wraz z małżonkiem, który nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług i nie prowadzi działalności gospodarczej, w związku z czym przychód osiągnięty ze sprzedaży samochodu, w części należącej do współmałżonka nie podlegał opodatkowaniu. Podnosi również, iż została nieprawidłowo poinformowana przez Izbę Skarbową o prawie wniesienia skargi, ponieważ w pouczeniu brak było dokładnego adresu Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz nie wskazano numerów Dzienników Ustaw zmieniających ustawę z dnia 11 maja 1995 r.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna. Określone w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ zwolnienie odnosi się wyłącznie do sprzedaży towarów używanych przez ich użytkownika. Zwolnienie tej sprzedaży uzależnione jest od łącznego spełnienia przez zbywcę trzech warunków:
1. przedmiotem sprzedaży są towary używane,
2. sprzedaży dokonuje ich użytkownik,
3. w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Definicja towarów używanych została zamieszczona w art. 4 pkt 7 cyt. ustawy i zaliczono do nich towary, których okres używania wyniósł co najmniej pół roku. Oznacza to, że ich sprzedaż po krótszym okresie używania uniemożliwia zastosowanie tego zwolnienia. W odniesieniu do rzeczy ruchomych termin półroczny biegnie od momentu ich nabycia przez podatnika. Termin ten odnosi się do każdorazowego nabycia towaru. Oznacza to, że podatnik nabywając rzecz jako używaną przez okres ponad sześć miesięcy, a następnie dokonując jej sprzedaży po upływie np. dwóch miesięcy, musi tę sprzedaż opodatkować, gdyż nie upłynął jeszcze ustawowy termin sześciu miesięcy.
Zarówno art. 7 ust. 1 pkt 5 jak również art. 4 pkt 7 cyt. ustawy są przepisami precyzyjnymi i nie wymagają stosowania wykładni gramatycznej czy też systemowej.
Z tego też względu selektywnie wybrane przez skarżącą powołane w skardze poglądy prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego jako nie odnoszące się do konkretnej sprawy nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów należy wskazać, że zgodnie z treścią umowy kupna-sprzedaży z dnia 14 czerwca 1997 r. kupującym samochód osobowy "Renault Megan" było Biuro Usług Finansowych i Księgowych - Teresa S. tj. podmiot określony w art. 5 ust. 1 cyt. ustawy reprezentowany przez Stanisława i Teresę S. W tym stanie rzeczy zarzut, iż sprzedaż samochodu została dokonana przez współmałżonków, z których jedno prowadzi działalność gospodarczą nie ma w sprawie znaczenia. Przedmiotowy samochód został zakupiony przez firmę skarżącej, został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i w ramach tej działalności została dokonana jego sprzedaż.
Reasumując należy stwierdzić, iż podatniczka nabywając rzecz jako używaną a następnie dokonując jej sprzedaży po upływie dwóch miesięcy była zobowiązana do opodatkowania tej transakcji, gdyż nie upłynął ustawowy okres sześciu miesięcy.
Natomiast organy podatkowe wydając w dniu 17 listopada 1998 r. zaskarżoną decyzję nie uwzględniły faktu, iż Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z dnia 9 listopada 1998 r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust. 5,6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustanowił, iż od dnia 17 listopada 1998 r. w stosunku do osób fizycznych będących podatnikami podatku od towarów i usług nie mogą być stosowane sankcje administracyjne określone w art. 27 ust. 5, 6 i 8 powołanej ustawy. Osoby te będą natomiast ponosiły odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe.
W związku z tym zasadnym było na podstawie art. 250 par. 1 Ordynacji podatkowej w części dotyczącej ustalenia zobowiązania dodatkowego orzec jak w pkt 1 wyroku.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 22 ust. 3 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 55 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło