I SA/Po 515/99
WyrokWSA w Poznaniu2000-02-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na badanie sprawozdań finansowych, zlecone przez udziałowca zagranicznego w celu oceny prawidłowości sporządzania tych sprawozdań, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatki na badanie sprawozdań finansowych nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie wykaże bezpośredniego związku tych wydatków z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym, które ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Samo uwiarygodnienie rzetelności prowadzenia zapisów księgowych nie jest wystarczające do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.Stan faktyczny
Spółka X wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która zakwestionowała zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na badanie sprawozdań finansowych. Organ kontrolny stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z faktur za badania finansowe i opracowanie. Organ odwoławczy uznał, że badanie nie było obowiązkowe w rozumieniu ustawy o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych i nie wykazało związku z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki X na decyzję Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 26 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - oddala skargę.
Decyzją z dnia 26 lutego 1999 r. (...) Izba Skarbowa w P., Ośrodek Zamiejscowy w K. po rozpatrzeniu odwołania Spółki X od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 19 listopada 1998 r. nr (...) w sprawie określenia zobowiązania w podatku od osób prawnych za 1997 r. w kwocie 102.951 zł, zaległości podatkowej z tego tytułu w kwocie 8.777 zł i odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie 7.126,30 zł - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Ustalono, że organ kontrolny stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 23.084,20 zł. Zawyżenie to wynikało z faktury nr (...) na kwotę 22.683,50 zł wystawionej przez firmę C. sp. z o.o. w W. za badania finansowe i z faktury wystawionej przez tę Spółkę na kwotę 400,70 zł za sporządzenie opracowania Przeglądu Finansowego.
Organ odwoławczy uznał, iż jest niesporne, że badanie finansowe sprawozdań finansowych za 1996 r. nie było badaniem sprawozdań finansowych, o których mowa w przepisach ustawy z 19 października 1991 r. o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych, wynikającym z obowiązku określonego w art. 2 ust. 2 tej ustawy.
Uznano, że strona nie wykazała, aby konieczność przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego była związana z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym. Zbadanie prowadzonej ewidencji księgowej i wskazanie ewentualnych nieścisłości i błędów w zapisach księgowych nie uzasadnia według Izby Skarbowej zaliczenia wydatków poniesionych na to badanie do kosztów uzyskania przychodów. Nie mają one bowiem wpływu na uzyskiwane przez Spółkę przychody.
Organ odwoławczy przyznał, że badanie sprawozdania finansowego, jak też opracowanie Review zlecone zostały przez dyrektora finansowego - właściciela będącego z kolei 100 procent udziałowcem Spółki z o.o. (...) celem wspomożenia R. Holding BV w ocenie prawidłowości sporządzania sprawozdań finansowych skarżącej Spółki. Jeżeli udziałowiec ma wolę badania bilansu, wydatki poniesione na ten cel mogą być pokryte z zysku po opodatkowaniu.
W skardze na powyższą decyzję Spółka z o.o. X wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. W ocenie strony skarżącej wykazała ona, że poniesiony koszt badania ma bezpośredni związek z osiąganymi przychodami, oraz to, że koszty te zostały poniesione w celu uzyskania przychodu. Zdaniem skarżącej badanie wykonano dla prezentacji stanu Spółki wobec właściciela. Inwestor zagraniczny będący właścicielem uzależnia wnoszenie kapitału do Polski od m.in. przedłożenia dodatkowych badań, audytów, opinii.
Spółka zarzuca, że nie poddano ocenie tego, że podjęte przez Holendrów inwestycje doprowadziły do zakupu upadającego POM, że produkcja w 90 procent jest sprzedawana do Holandii. W przedmiotowej sprawie przeprowadzanie badania jest bezpośrednio i bezwzględnie związane z wielkością uzyskiwanych wyników finansowych skarżącej Spółki.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. wniosła o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ w sposób ogólny definiuje pojęcie kosztu uzyskania przychodów, stanowiąc, że są to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Oznacza to, że chodzi o koszty poniesione faktycznie w celu uzyskania przychodów. Konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością oraz tego, że poniesienie wydatku ma, lub może mieć, bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. By konkretny wydatek można było zaliczyć do kosztu uzyskania przychodu, konieczne jest wykazanie przez podatnika, że ten wydatek był związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym.
Cel przeprowadzonych badań księgowych został przez stronę skarżącą określony. Badania te miały na celu ujawnienie ewentualnych nieścisłości i błędów w zapisach księgowych dokonanych operacji i ich usunięcie dla zabezpieczenia spółki przed potencjalnymi karami wynikającymi z przepisów podatkowych, rachunkowych, karnych itd. Z treści badania wynika, że było ono przeprowadzone na prośbę R. Holding BV, a jego celem było wspomożenie R. Holding w ocenie prawidłowości sporządzania sprawozdań finansowych. Nie wystąpiły więc przesłanki uzasadniające związek przeprowadzonego badania z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym. Strona skarżąca poza hipotetycznymi możliwościami nie wykazała, że badanie wykonano na polecenie inwestora zagranicznego. Wskazywane przez skarżącą Spółkę inwestycje strony holenderskiej nie stanowią związku przyczynowego z przeprowadzonym badaniem. Skarżąca Spółka nie wykazała, że te badania będą miały wpływ na jakiekolwiek przedsięwzięcia inwestycyjne. Uwiarygodnienie rzetelności i prawidłowości prowadzenia zapisów księgowych nie wskazuje na związek między badaniem księgowym a możliwością osiągnięcia przychodu.
Skarżąca Spółka nie wykazała, czy podjęcie konkretnych, a nie hipotetycznych, przedsięwzięć gospodarczych było uzależnione od badania prawidłowości sporządzania sprawozdań finansowych.
Trafnie też Izba Skarbowa wykazała, że wprowadzenie od 1 stycznia 1995 r. ustawy o rachunkowości pozwoliło na dostosowanie obowiązujących w Polsce przepisów z zakresu rachunkowości do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.
Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło