II SA/Po 606/99
WyrokWSA w Poznaniu2000-02-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, będąca członkiem związku międzygminnego, ma interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji realizowanej przez ten związek, jeśli prawa i obowiązki gminy w tym zakresie przeszły na związek?Ratio decidendi
Gmina, która jest członkiem związku międzygminnego, nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji realizowanej przez ten związek, jeśli prawa i obowiązki gminy związane z realizacją tej inwestycji przeszły na związek z dniem ogłoszenia statutu związku. W takiej sytuacji decyzja wydana z naruszeniem tego wymogu (tj. skierowana do osoby niebędącej stroną) podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.Stan faktyczny
Gmina S. wniosła skargę na decyzję Wojewody L. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. o pozwoleniu na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych, wydaną na rzecz Celowego Związku Gmin. Gmina kwestionowała lokalizację inwestycji i zarzucała naruszenia proceduralne, w tym brak wymaganych uzgodnień. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że inwestor spełnił wymogi, a zarzuty gminy nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Gminy S.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody L.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał z przyczyn formalnych zasadność skargi Gminy S. na decyzję Wojewody L. z dnia 22 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę i na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Decyzją (...) wydaną 30 grudnia 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. zatwierdził projekt budowlany i dla Celowego Związku Gmin w S. wydał pozwolenie na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w Ch. gmina S.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina S. powołując się na nasilające protesty jej mieszkańców, kwestionujących lokalizację Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych na terenie wsi Ch. na działce 1/1.
W odwołaniu wyjaśniono, że Rada Gminy S. podjęła inicjatywę zmiany lokalizacji powyższej inwestycji na działki m 88, 89, 86, 87/2 i 93 położone również w obrębie wsi Ch.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda L. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że inwestor spełnił wymogi określone w art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane tj. przedłożył projekt budowlany wraz z uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczegółowymi. Wyjaśnił, że sprawa lokalizacji inwestycji została rozstrzygnięta w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy S., zgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości S. - P. Wykonana też została kompleksowa ocena oddziaływania inwestycji na środowisko, którą uzgodnił Wojewoda Gorzowski, a inwestor wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stwierdził nadto, że podnoszony w odwołaniu brak doręczenia decyzji Wójtowi stanowi naruszenie art. 38 ust. 1 prawa budowlanego, jednakże nie może wywołać skutków wpływających na rozstrzygnięcie odwołania.
Ze skargą na powyższą decyzję wystąpiła gmina S. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.
Zdaniem skarżącej decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została bez zachowania warunków określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Przede wszystkim inwestor zobowiązany został do przeprowadzenia szeregu uzgodnień proceduralnych w tym m.in. do uzgodnienia szczegółowego planu zagospodarowania terenu z samorządem.
Wymóg ten nie został zachowany. Zdaniem skarżącej warunek ten był szczególnie istotny, z uwagi na to, że planowana inwestycja jako uciążliwa dla środowiska jest powodem szeregu kontrowersji powodujących protesty ludności zamieszkującej wokół terenu nią objętego.
Skarżąca zarzuciła też, że ustalenia w zakresie ochrony środowiska związane z projektem budowlanym planowanej inwestycji wykonane zostały dopiero postanowieniem z 28.12.1998 r., a więc nieprawomocnym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zaskarżona decyzja wydana została, mimo braku wymaganego uzgodnienia warunków zabudowy z Państwową Terenową Inspekcją Sanitarną.
Wymagane przepisem art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostały dokonane dopiero 31.12.1998 r., a więc już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżąca zarzuciła też, że lokalizacja opisanego Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych była przedmiotem porozumienia zawartego pomiędzy Gminą S. a Celowym Związkiem Gmin, zgodnie z którym lokalizacja inwestycji na jej terenie miała charakter tymczasowy co nie wynika z zaskarżonej decyzji. Decyzja ta, w ocenie skarżącej, wydana została bez sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania terenu objętego inwestycją jest niezgodny z zarysem wytyczonym na obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji wysypiska śmieci. Ponadto teren, na którym w myśl zaskarżonej decyzji ma zostać zlokalizowane wysypisko śmieci, znajduje się w obszarze chronionego krajobrazu określonego rozporządzeniem Nr 12 Wojewody G. z 28 grudnia 1998 r. w sprawie określenia obszarów - chronionego krajobrazu na terenie województwa gorzowskiego oznaczonym w par. 1 pkt 1 ppkt 11.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że Gmina S., jako członek Celowego Związku Gmin CZG-12 jest jednym z inwestorów przedmiotowego przedsięwzięcia i w wydanej decyzji (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu samodzielnie ustaliła lokalizację Zakładu Utylizacji Odpadów; którą to lokalizację obecnie kwestionuje.
Brak uzgodnienia proceduralnego tj. uzgodnienia szczegółowego projektu zagospodarowania terenu z samorządem nie może być zarzutem wobec decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro w tym zakresie stanowiskiem samorządu jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Postanowienie Wojewody dotyczące ochrony środowiska istotnie było nieprawomocne w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jednakże uprawomocniło się ono w toku postępowania odwoławczego.
Zarzut, iż lokalizacja planowanej inwestycji miała charakter tymczasowy nie znajduje potwierdzenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zarzut, że lokalizacja obejmuje obszar chronionego krajobrazu dotyczy zaś innego wariantu lokalizacyjnego.
Powołując: się na art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zgłosił przystąpienie do niniejszej sprawy na prawach strony Celowy Związek Gmin CZG-12 i wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawnionym do wniesienia skargi w myśl art. 2 cyt. przepisu jest każdy, kto ma w tym interes prawny oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, a nadto organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Skarżąca Gmina S. zobowiązana do wykazania swego interesu prawnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę Zakładów Utylizacji Odpadów Komunalnych w Ch. wydanego na wniosek Celowego Związku Gmin powołała się na fakt występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony.
Bezsporne jest. że Gmina S. jest członkiem Celowego Związku Gmin CZG-12 /par. 2 Statutu Celowego Związku Gmin CZG-12 opubl. w Dz.Urz. Woj. G. nr 11 poz. 129 z 22. 12.1997 r./.
Zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku.
Przepis art. 65 cyt. ustawy stanowi nadto, że związek wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Związek posiada też osobowość prawną.
W par. 7 Statutu Celowego Związku Gmin CZG-12 ustalono, że ,,Do zadań Związku należy wspólne planowanie i wykonywanie zadań z zakresu ochrony środowiska, przyrody a szczególnie:
1. Kompleksowa gospodarka odpadami.
2.Wybudowanie Zakładu Utylizacji Odpadów Ch. gmina S.".
Wynika z powyższego, że prawa i obowiązki gminy S. z dniem 22.12.1997 r: tj. z dniem ogłoszenia Statutu Centralnego Związku Gmin CZG-12 związane m.in. z budową Zakładu Utylizacji Odpadów przeszły na ten Związek. Tym samym brak było po stronie Gminy S. interesu prawnego stanowiącego warunek uznania jej jako strony w postępowaniu administracyjnym związanym z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów w Ch. Zobowiązana do wykazania takiego interesu Gmina S. powołała się jedynie na wykonywanie przez nią zadań publicznych o znaczeniu lokalnym oraz na stanowisko mieszkańców gminy wyrażone w listach protestacyjnych. Powyższe zadanie gminy ani też stanowiska jej mieszkańców nie daje Gminie S. samodzielnej legitymacji do wystąpienia jako strony w opisanym postępowaniu. Listy protestacyjne mieszkańców gminy, stanowiących wspólnotę samorządową, która w myśl art. 11 ustawy o samorządzie gminnym działa za pośrednictwem swoich organów, mogą w omawianej sprawie stanowić impuls do podjęcia jedynie przez organy gminy, przewidzianych prawem działań, zmierzających do realizacji postulatów wynikających z tych listów. Nie mają jednak wpływu na skuteczność działań już podjętych przez organy gminy, a więc nie mogą niweczyć skutków wynikających z przystąpienia Gminy do Centralnego Związku Gmin i opisanych wyżej konsekwencji stąd wynikających.
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że Starosta Powiatowy w S., przekazując odwołanie Gminy S. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z 30 grudnia 1998 r. o pozwoleniu na budowę Zakładu Utylizacji Odpadów w Ch., trafnie wskazał, że odwołanie to wniesione zostało przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem powyższej decyzji.
Rozpoznając merytorycznie powyższe odwołanie i bezpodstawnie przyznając Gminie S. legitymację strony Wojewoda L. rażąco naruszył postanowienia art. 127 par. 1 Kpa, stanowiącego, że odwołanie od decyzji organu I instancji służy stronie. Zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Zgodnie zaś z art. 22 par. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa. Na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło