II SA/Gd 845/98

Naczelny Sąd po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2000 r. sprawy ze skargi Gabrieli O. na decyzję Wojewody T. z dnia 15 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy gwarantowanego zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 27 lutego 1998 r. (...); (...). Zaskarżoną decyzją Wojewoda T. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z, dnia 27 lutego 1998 r. (...) odmawiającą przyznania Gabrieli O. gwarantowanego zasiłku okresowego. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 2a ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1, art. 31 ust. 4a ustawy z dnia listopada 1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej "osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, pobieranego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 - przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do dnia ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do 15 roku życia." Zdaniem organu II instancji Gabriela O. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką Aleksandrą urodzoną w 1994 r. oraz z wujkiem, którego jest prawnym opiekunem. Na dochód 3-osobowej rodziny składają się: renta rodzinna w wysokości 651,10 zł, przysługująca wujkowi, renta socjalna w wysokości 287,00 zł, oraz zasiłek rodzinny w kwocie 37,30 zł na córkę Aleksandrę. Łączny zatem dochód w rodzinie wynosił 1.025,40 zł. i przewyższał kryterium dochodu wynoszące w dacie wydania decyzji o 633,00 zł. Wobec tego, że dochód w rodzinie znacznie przewyższa kryterium dochodowe uprawniające do korzystania z gwarantowanego zasiłku okresowego bezprzedmiotowe jest, zdaniem Wojewody T., badanie czy skarżąca spełnia pozostałe kryteria z art. 31 ust. 4a ustawy. Decyzję tę zaskarżyła Gabriela O. Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzucała, że do dochodu na rodzinę organy obu instancji bezpodstawnie zaliczyły dochód jej wuja Andrzeja C. Skarżąca jest opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego całkowicie wuja, z którym zamieszkuje i opiekuje się nim. Nie oznacza wszakże że prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe. Jako opiekun prawny nie może bez zgody Sądu wydawać pieniędzy należnych podopiecznemu na inne potrzeby niż potrzeby podopiecznego. Sąd Rejonowy w G. ustanawiając ją opiekunem prawnym zobowiązał ją do szczegółowego rozliczania się z wydatków dokonywanych z renty wuja. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej i dokonując ich interpretacji organy administracji nie mogą tracić z pola widzenia przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego co oznacza, iż orzeczenia tych organów nie mogą pozostawać w sprzeczności z tymi przepisami. Stosownie do treści art. 165 par. 1 Kriop Sąd opiekuńczy wykonuje nadzór nad sposobem opieki a opiekun stosownie do art. 166 par. 1 Kriop obowiązany jest w terminie oznaczonym przez Sąd opiekuńczy, nie rzadziej niż raz w roku, składać temu sądowi sprawozdanie, w tym rachunek z zarządzania jego majątkiem. Opiekun sprawuje opiekę bezpłatnie /art. 162 par. 1 Kriop/ jeżeli jednak zarząd majątku wymaga nakładów pracy, Sąd opiekuńczy na żądanie opiekuna może przyznać mu stosowne wynagrodzenie /art. 162 par. 2 Kriop/. Z akt sprawy nie wynika, czy i jakie sprawozdanie z opieki nad Andrzejem C. składała Sądowi opiekuńczemu skarżąca. Z akt sprawy nie wynika także czy Sąd opiekuńczy przyznał skarżącej stosowne wynagrodzenie za sprawowaną opiekę, a ponadto nie wynika jakie środki finansowe z pieniędzy ubezwłasnowolnionego wydaje ona na utrzymanie podopiecznego oraz czy jakie ewentualne nadwyżki i finansowe pozostawia do ewentualnej dyspozycji podopiecznego i czy stosownie do art. 163 par. 1 Kriop żądała zwrotu nakładów i wydatków związanych ze sprawami opieki. Rozpoznając sprawę ponownie organy nie mogą także bezkrytycznie podchodzić do znaczenia sformułowania "wspólnego gospodarowania" /art. 2a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej/. "Wspólne gospodarowanie" wymaga przyczyniania się domowników, w różnych formach, w tym także materialnej - do wspólnego utrzymania. W przypadku osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej co ma miejsce w niniejszej sprawie, dysponowanie środkami finansowymi podopiecznego na cele prowadzenia wspólnego gospodarstwa musi się odbywać za wiedzą i zgodą Sądu opiekuńczego i bez stosownego orzeczenia tego Sądu dochód podopiecznego nie może być liczony do dochodu osoby sprawującej opiekę ubiegającą się o zasiłek. Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylił zaskarżone decyzje. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.