I SA/Kr 392/00

WyrokWSA w Krakowie2000-05-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca zróżnicowane stawki opłaty targowej, wprowadzająca ulgę dla miejscowych rolników i podmiotów gospodarczych, jest zgodna z zasadą równości wobec prawa i zakazem dyskryminacji wynikającą z art. 32 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wprowadzająca ulgę w opłacie targowej dla określonej grupy podmiotów (rolników i przedsiębiorców zarejestrowanych na terenie gminy) narusza zasadę równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji, wyrażone w art. 32 Konstytucji RP. Zróżnicowanie stawek opłaty targowej ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, bez istnienia obiektywnych i racjonalnych kryteriów uzasadniających takie rozróżnienie, stanowi niedopuszczalną dyskryminację w życiu gospodarczym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy R. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., która stwierdziła nieważność części uchwały Rady Miejskiej w R. dotyczącej ustalenia stawek opłaty targowej. Uchwała Rady Miejskiej wprowadzała 50-procentową ulgę w opłatach targowych dla rolników i podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w Urzędzie Miasta R. KolegiumRIO uznało, że ulga ta narusza zasady równości i niedyskryminacji z art. 32 Konstytucji RP. Gmina R. zarzuciła w skardze, że obniżenie opłaty miało na celu ochronę miejscowych, słabszych ekonomicznie producentów przed zawodowymi handlarzami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy R.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy R. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z 2 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały (...) Rady Miejskiej w R. z 28 grudnia 1999 r. w sprawie ustalenia stawek opłaty targowej - oddala skargę. Zaskarżonym rozstrzygnięciem, na podstawie m.in. art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 r. nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdzono nieważność uchwały (...) Rady Miejskiej w R. z 28 grudnia 1999 r. w sprawie ustalenia stawek opłaty targowej, w części obejmującej treść pkt. 6 w załączniku do tej uchwały, w którym wprowadzono 50-procentową ulgę w opłatach targowych dla rolników z R. i podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w Urzędzie Miasta R. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podano, że powyższa ulga narusza zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa i niedyskryminacji, wyrażone w art. 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/, albowiem osoba fizyczna i podmiot gospodarczy mają prawo do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania, siedziby, a także prowadzenia określonej działalności. Sam fakt lokalizacji tego miejsca na terytorium innej gminy lub zarejestrowania działalności gospodarczej w urzędach innych niż Urząd Miasta R., a wykonywanie tej działalności na terenie tego miasta, nie może ujemnie wpływać na sytuację prawną danej osoby czy podmiotu gospodarczego, zwłaszcza w sferze obciążeń finansowych, w tym również opłaty targowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą złożył Zarząd Miasta R., reprezentowany przez Burmistrza tego Miasta, wniesiono o uchylenie powołanego rozstrzygnięcia nadzorczego i zarzucono, że Rada Miasta R. obniżając wysokość opłaty targowej o 50 procent dla miejscowych rolników i rzemieślników, kierowała się głównie względami ochrony słabszych ekonomicznie miejscowych producentów żywności i innych, drobnych artykułów codziennego użytku. Tzw. handlarze jarmarczni, z urzędu trudniący się handlem zawodowo, kupują towary w hurtowniach, po niskie cenach i w żadnym wypadku nie może z nimi konkurować drobny producent rolny czy rzemieślnik. W pewnym sensie zniżka w opłacie targowej chroni miejscowy rynek przed monopolistami, jeżdżącymi z targu na targ w różnych miejscowościach. W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., wszyscy są równi wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze państwowe /ust. 1/. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny /ust. 2/. W niniejszej sprawie, zdaniem strony przeciwnej, są dyskryminowani rolnicy spoza R. i podmioty gospodarcze zarejestrowane w innym urzędzie niż Miasta R. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zasada równości w prawie polega na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących, co oznacza także sprawiedliwie /zob. OTK 1993 cz. 1 str. 81-82/. Natomiast w zakwestionowanej części uchwały za słabsze podmioty gospodarcze /w tym rolników/, a więc wymagające ochrony ze względu na trudną sytuację ekonomiczną, uznano osoby zarejestrowane w Urzędzie Miasta R. Nie są to cechy istotne. W takiej sytuacji może być choćby mieszkaniec z sąsiedniej do R. gminy. Warto zwrócić uwagę na to, że w sprawie występuje sprzeczność między stanowiskiem strony skarżącej a treścią zakwestionowanej części uchwały. Mianowicie, Radzie Miasta R. miało chodzić o wyrównanie niesprawiedliwych różnic w sytuacji między drobnym rzemieślnikiem czy też rolnikiem a tzw. handlarzami jarmarcznymi z zewnątrz, trudniącymi się handlem zawodowo, kupującymi towary w hurtowniach po niskich cenach. Abstrahując od możliwości ustalenia cech tych handlarzy, warto zwrócić uwagę na to, że ze zróżnicowania stawek opłaty targowej /bo taka jest istota ulgi, którą wprowadził par. 6 zakwestionowanej uchwały/ mogą korzystać także handlarze jarmarczni z wewnątrz, trudniący się handlem zawodowo, kupujący w hurtowniach po niskich cenach, co świadczy o tym, że twórcy uchwały, przykładowo, spowodowali nierówność między tą grupą kupców a analogiczną grupą kupców z zewnątrz. Mamy więc do czynienia z działaniem dyskryminującym w życiu gospodarczym. To samo dotyczy innych grup podatników z zewnątrz i wewnątrz Miasta R. Zakwestionowany par. 6 przedmiotowej uchwały jest więc w sposób istotny sprzeczny z art. 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., co w myśl powołanych w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisów uzasadniało jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło