I SA/Łd 1491/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-08-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o właściwości miejscowej organu podatkowego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów o właściwości miejscowej organu podatkowego stanowi samoistną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. W przypadku, gdy organ podatkowy wydał decyzję z naruszeniem właściwości, decyzja ta jest dotknięta wadą nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. dla spółki cywilnej "K.". Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Ł.-W. określającą to zobowiązanie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów o właściwości miejscowej, wskazując, że właściwym organem był Urząd Skarbowy Ł.-B. Ponadto podnieśli kwestie związane z terminem złożenia oświadczenia o zwolnieniu z VAT oraz długotrwałością postępowania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marka S. i Krzysztofa G. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 15 maja 1998 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od 5 lipca 1993 r. do 31 grudnia 1993 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 31 grudnia 1997 r. (...), (...). Decyzją z dnia 15.05.1998 r. (...) Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołań Marka S. i Krzysztofa G. - byłych wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Z.P.H.U. "K.", od decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 31.12.1997 r. (...) w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od 5.07.1993 r. do 31.12.1993 r. w łącznej kwocie 12.036,00 zł, utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, że spółka rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 4.01.1993 r. Zgłoszenie rejestracyjne podatnika podatku od towarów i usług oraz oświadczenie o wyborze zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym Ł.-B. w dniu 21.12.1993 r. Niesporne jest zatem w ocenie Izby Skarbowej nie złożenie oświadczenia o wyborze zwolnienia w terminie wynikającym z art. 14 ust. 6 w brzmieniu obowiązującym w 1993 r. to jest przed upływem 30 dni od dnia dokonania pierwszej sprzedaży /świadczenia usługi/. W związku z powyższym spółka cywilna "K." stała się podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, to jest od dnia 5.07.1993 r. i zobowiązana była do prowadzenia ewidencji zawierającej dane wymienione w art. 27 ust. 4 ustawy, do składania miesięcznych deklaracji podatkowych oraz do obliczania i odprowadzania do właściwego Urzędu Skarbowego należnego podatku od towarów i usług. Spółka nie składała deklaracji i nie odprowadzała podatku od towarów i usług w wymienionym okresie. W tej sytuacji Izba Skarbowa uznała za zasadne określenie dla spółki przez organ podatkowy I instancji zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące wymienionego okresu przy zastosowaniu stawki 22 procent - zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy od obrotu wykazanego przez spółkę w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Izba Skarbowa podniosła nadto, że zgodnie z art. 4 pkt 10 powołanej ustawy właściwym do określenia podatku należnego za poszczególne miesiące wymienionego okresu był Urząd Skarbowy Ł.-W. Z akt sprawy wynika, że w dniu 30.11.1994 r. spółka zmieniła adres prowadzonej działalności gospodarczej z ul. O. /właściwym był Urząd Skarbowy Ł.-B./ na AL P. 143. Zatem zdaniem Izby Skarbowej od dnia 30.11.1994 r. urzędem właściwym dla ustalania zobowiązań podatkowych w drodze decyzji był Urząd Skarbowy Ł.-W. Izba Skarbowa wyjaśniła także, że solidarna odpowiedzialność wspólników całym ich majątkiem za zobowiązania podatkowe rozwiązanej spółki cywilnej wynika z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania spółki prowadzone było po jej rozwiązaniu z udziałem byłych wspólników. Wspólnikom tym doręczono decyzje organów podatkowych I i II instancji. Wspólnicy wnieśli odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji a następnie skargę na decyzję organu odwoławczego, jako strony tego postępowania. Izba Skarbowa podkreśliła, że korzystne dla stron orzeczenie karne odwoławcze, wydane na podstawie ustawy karnej skarbowej nie zawiera rozstrzygnięcia opartego na ustawie o podatku od towarów i usług, nie może mieć zatem związku z postanowieniami decyzji wymiarowej, określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1993 r. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podnieśli, że decyzja Urzędu Skarbowego Ł.- W. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług właściwym ze względu na miejsce wykonywania czynności w 1993 r. był Urząd Skarbowy Ł.-B., a nie Ł.-W. Sprostowali, że zmiana siedziby spółki miała miejsce w dniu 1.12.1995 r. a nie w dniu 30.11.1994 r. jak wskazano w decyzji. Stwierdzili, że decyzja organu podatkowego I instancji skierowana została do nie istniejącej w dacie orzekania spółki cywilnej "K.", a nie do byłych wspólników będących stroną postępowania. Wyjaśniając, że pierwsza sprzedaż dokonana przez spółkę miała miejsce w dniu 4.01.1993 r. skarżący wywodzą, iż nie mieli możliwości złożyć oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy od towarów i usług, gdyż ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, opublikowana w dniu 15.02.1993 r. weszła w życie od 5.07.1993 r. Twierdzą, że spółka nie miała obowiązku składać druku VAT-6, którego w I połowie 1993 r. jeszcze nie było. W ocenie skarżących spółka stała się podatnikiem podatku VAT po osiągnięciu obrotu w wysokości 60.000 zł - od 1.01.1994 r. Skarżący wskazują także na długotrwałe postępowanie w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Nadto Izba Skarbowa wskazała na przepis art. 48 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w 1993 r. stanowiący, że podatnicy wykonujący czynności przed dniem wejścia ustawy w życie, którzy wybrali zwolnienie od podatku na podstawie art. 14 ust. 2, ust. 5, i ust. 6 obowiązani są złożyć oświadczenie w urzędzie skarbowym w terminie 60 dni po dniu wejścia ustawy w życie. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Właściwość urzędu skarbowego do określenia w drodze decyzji zobowiązania w podatku od towarów i usług określona została w art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Zgodnie z powołanym przepisem właściwym jest urząd skarbowy ze względu na miejsce wykonywania czynności, a jeżeli czynności te wykonywane są na terenie dwóch lub więcej urzędów skarbowych - urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę podatnika, a gdy podatnik nie ma siedziby - urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podatnika; w pozostałych przypadkach właściwym urzędem skarbowym jest Drugi Urząd Skarbowy Warszawa-Śródmieście. Ze zgłoszenia rejestracyjnego VAT-2 wynika, że miejscem wykonywania przez spółkę cywilną będącą podatnikiem podatku VAT czynności podlegających opodatkowaniu była w 1993 r., to jest w okresie, którego dotyczyła zaskarżona decyzja - ulica O., znajdująca się na terenie objętym właściwością Urzędu Skarbowego Ł.-B. Od stycznia 1995 r. do dnia rozwiązania spółki równoznacznego z likwidacją tej spółki jako podmiotu gospodarczego to jest do dnia 31.12.1996 r., miejscem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu była AL P. nr 143, znajdująca się na terenie objętym właściwością Urzędu Skarbowego Ł.-W. W dacie wydania decyzji przez Urząd Skarbowy Ł.-W. /31.12.1997 r./ spółka cywilna "K." nie istniała od roku. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, treść cytowanego przepisu czyni zasadnym w tym stanie faktycznym stanowisko strony skarżącej, że właściwym do wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od 5.07.1993 r. do 31.12.1993 r. był Urząd Skarbowy Ł.-B., jako Urząd właściwy ze względu na miejsce wykonywania w tym okresie czynności przez spółkę cywilną "K.". Naruszenie przepisów o właściwości jest zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło