II SA/Gd 1822/99

WyrokWSA w Gdańsku2001-11-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wdowa po zmarłym emerycie Państwowej Straży Pożarnej, pobierająca rentę rodzinną, ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, mimo że przepisy rozporządzenia MSWiA z 1998 r. przyznają to świadczenie wyłącznie strażakom?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wynikające z art. 77 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przysługuje również wdowie po zmarłym emerycie strażaka, pobierającej rentę rodzinną. Sąd stwierdził, że przepisy rozporządzenia MSWiA z 1998 r. należy interpretować w świetle szerszych uprawnień wynikających z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które obejmują prawo do lokalu mieszkalnego lub pomocy mieszkaniowej dla członków rodzin zmarłych funkcjonariuszy. Odmowa przyznania świadczenia była przedwczesna, gdyż nie wykazano przesłanek negatywnych określonych w przepisach.
Stan faktyczny
Walerii P., wdowie po emerycie Państwowej Straży Pożarnej, odmówiono przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organy administracji obu instancji uznały, że świadczenie to przysługuje wyłącznie czynnym strażakom, powołując się na przepisy rozporządzenia MSWiA z 1998 r. i ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Skarżąca podniosła, że interpretacja przepisów przez organy jest krzywdząca, zwłaszcza że otrzymywała świadczenie przez poprzednie lata i wdowy po policjantach nadal je otrzymują. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi Walerii P.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia 12 sierpnia 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia 23 czerwca 1999 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Walerii P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia 12 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie równoważnika za remont zajmowanego lokalu - uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. (...) z dnia 23 czerwca 1999 r., (...). Zaskarżoną decyzją (...) z dnia 12 sierpnia 1999 r. Komendant Wojewódzkiej Straży Pożarnej w G. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Walerii P. od decyzji (...) Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia 23.06.1999 r., mocą której odmówiono przyznania Walerii P. z dniem 1 stycznia 1999 r. równoważnika za remont zajmowanego lokalu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podał, co następuje: Waleria P. w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. podniosła, że jest żoną zmarłego emeryta. W roku bieżącym przeprowadziła remont mieszkania i liczyła na równoważnik pieniężny za remont lokalu. Z chwilą wstrzymania ww. równoważnika znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. Odmawiając przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu organ I instancji oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu /Dz.U. nr 15 poz. 67/, z treści którego to rozporządzenia wynika, że prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje strażakom. Organ II instancji uznał, że decyzja Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w L. jest słuszna. W świetle par. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. /Dz.U. nr 15 poz. 67/ - równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje tylko strażakom. Powyższe stanowisko potwierdzają także przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. nr 53 poz. 214 ze zm./, które w art. 29 ust. 2 przyznają prawo do lokalu mieszkalnego członkom rodzin między innymi po zmarłych emerytach i rencistach. Ustawodawca natomiast przemilcza takie samo prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego dla członków rodzin po zmarłych emerytach lub rencistach nie wprowadzając odpowiedniego zapisu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Waleria P. napisała, że jest wdową po strażaku, emerycie Państwowej Straży Pożarnej, pobierającą od 4 lat rentę rodzinną po mężu. Dotychczas skarżąca otrzymywała ekwiwalent za remont zajmowanego lokalu, którego wypłacania odmówiono dopiero zaskarżonymi decyzjami powołując się na przytoczone w decyzji przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 10 stycznia 1998 r. i ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, UOP, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. nr 53 poz. 214 ze zm./. Zdaniem skarżącej organy orzekające dokonały pobieżnej i krzywdzącej interpretacji przepisów prawa, a pozbawienie skarżącej równoważnika jest niesłuszne tym bardziej, że równoważnik taki pobierają wdowy po policjantach, tj. funkcjonariuszach podlegających temu samemu ministrowi. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego /art. 21 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Z akt sprawy wynika, że wnioskująca o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego Waleria P. jest wdową pozostałą po emerycie - strażaku Państwowej Straży Pożarnej. Odmawiając przyznania równoważnika organy obu instancji powołały się na przepisy art. 77 ust. 2 i art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./ oraz par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania strażakom PSP równoważnika za remont zajmowanego lokalu i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu /publ. jw./ oraz - art. 27-29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. nr 53 poz. 214/. W ocenie organów orzekających z przywołanych przepisów wynika, że równoważnik przysługuje jedynie strażakom lub - emerytom PSP, a nie wdowom lub wdowcom pozostałym po zmarłych funkcjonariuszach /emerytach/. Pogląd taki jest w ocenie Sądu nieuzasadniony. Wskazane wyżej przepisy stanowią: art. 77 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, że strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Wysokość oraz szczegółowe zasady wypłacania, o którym mowa w ust. 1, zgodnie z ust. 2 cyt. art. 77 określa, w drodze rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Finansów. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 74 ustawy, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego /w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów szczególnych/ oraz, że zgodnie z art. 1 i art. 2 pkt 2 lit. "c" ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) PSP, w ramach zaopatrzenia emerytalnego, przysługującego członkom rodzin w razie śmierci żywiciela, na zasadach określonych w ustawie, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Prawo do lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym w dniu zwolnienia emeryta lub rencisty PSP, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu oraz po zmarłych emerytach i rencistach, o czym stanowią przepisy art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., wyżej powołanej. W zakresie pojęcia "prawo do lokalu mieszkalnego" mieści się nie tylko prawo do przydziału lokalu lecz również - uprawnienia wymienione w Rozdziale 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, dotyczącym mieszkań strażaków w służbie państwowej, a więc np. równoważnik pieniężny za brak lokalu w miejscowości pełnienia służby /art. 78 ust. 1 ustawy/ i - równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (...), /art. 77 ust. 1 ustawy/. Przepisy par. 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z. dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom PSP równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (...) i następne należy zatem wykładać z uwzględnieniem praw przyznanych cytowanymi wyżej przepisami ustaw: z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej i z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) i Państwowej Straży Pożarnej (...). Odnosząc powyższe do sprawy Walerii P. należy stwierdzić, że orzeczenie o odmowie przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego było co najmniej przedwczesne. Okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione w stopniu wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, bowiem odmowa przyznania wdowie po strażaku omawianego świadczenia mogłaby nastąpić jedynie z przyczyn innych, niż podano to w decyzjach organów obu instancji, a mianowicie np. wówczas, gdyby Waleria P. nie była uprawniona do zaopatrzenia emerytalnego po zmarłym mężu /renty rodzinnej i innych świadczeń/, bądź gdyby skarżącej przydzielono lokal zastępczy i nie przysługiwała jej renta rodzinna /art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej/ bądź - w sytuacjach przewidzianych w par. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 10 stycznia 1998 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdziwszy, że zaskarżone decyzje podjęto z naruszeniem przepisów postępowania co miało wpływ na wynik sprawy i z naruszeniem przepisów prawa materialnego - zaskarżone decyzje uchylił na podstawie art. 22 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. O kosztach orzeczono w myśl art. 55 ust. 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło