I SA/Gd 823/99

Zarówno ujęcie przez sprzedawcę kopii faktury w ewidencji, jak i zapłata wynikającego z niej podatku, aby mogły wywołać pozytywne skutki dla nabywcy w zakresie prawa do odliczenia, muszą nastąpić nie później niż w przeddzień kontroli przeprowadzonej u nabywcy. Z okoliczności sprawy wynika, że zaistniały miedzy stronami spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżąca nie miała podstaw do odliczenia w miesiącu grudniu 1995 r. podatku VAT wynikającego z faktury (...) z dnia 21 grudnia 1995 r. z uwagi na brak kopii tej faktury u jej wystawcy. W miesiącu styczniu 1995 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688/. Zgodnie z unormowaniem zawartym w par. 35 ust. 4 pkt 2 tegoż rozporządzenia faktury nie potwierdzone kopią u wystawcy nie mogły stanowić podstaw do odliczenia wynikającego z nich podatku u nabywcy towarów i usług. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797/, a więc również zawarty w tym akcie prawnym przepis par. 54 weszły w życie z dniem 1 stycznia 1996 r., a zatem nie mogły stanowić wprost co do zasady podstawy rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej miesiąca stycznia 1996 r. Jednakże nawet na tle unormowania obowiązującego w 1995 r. odwołując się do samej istoty podatku od towarów i usług można byłoby wyprowadzić wniosek, że sam brak kopii faktury wystawcy w sytuacji, gdy faktura została ujęta u niego w ewidencji, bądź w sposób faktyczny został zapłacony podatek należny, nie stanowił przeszkody do skutecznego odliczenia tego podatku u nabywcy towaru bądź usługi. Powyższa teza znalazła odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i orzecznictwie NSA odnoszącego się do unormowania obowiązującego w 1995 r. Podzielając powyższy pogląd Sąd stoi na stanowisku, że zarówno ujęcie faktury w ewidencji, bądź zapłata podatku należnego przez wystawcę faktury, aby mogło wywoływać pozytywne skutki u nabywcy towaru bądź usługi, musi nastąpić nie później niż w przeddzień kontroli przeprowadzonej u nabywcy. Przyjęcie innego poglądu byłoby sprzeczne z ratio legis wynikającym między innymi z unormowania zawartego w art. 27 ust. 7 i 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Powyższe oznacza, że w okolicznościach sprawy istotny jest stan faktyczny na dzień rozpoczęcia kontroli w skarżącej Spółce. Z dokonanych i nie budzących wątpliwości ustaleń wynika, że kontrola rozpoczęła się 9 sierpnia 1998 r., zaś wystawca faktury wynikający z niej podatek ujął w deklaracji i zapłacił w dniu 1 września 1998 r., a więc już po dacie rozpoczęcia kontroli. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa materialnego, albowiem zarówno w miesiącu styczniu 1995 r., jak i na dzień rozpoczęcia czynności kontrolnych strona skarżąca nie mogła odliczyć podatku VAT wynikającego z faktury (...) z dnia 24 stycznia 1995 r.