I SA/Wr 1118/00

Przez koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów należy rozumieć takie wydatki podatnika, które prowadzą do osiągnięcia przychodów oraz dotyczą przychodów otrzymanych lub należnych w danym roku. Wobec tego są to wydatki związane z już istniejącymi źródłami przychodów, a nie z tworzeniem nowych źródeł przychodu. Spór jaki wiodą strony na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy wyłącznie jednej kwestii, a mianowicie oceny zasadności niezaliczenia poniesionych przez skarżącego wydatków związanych z remontem części lokalu przy ul. G. w L. przeznaczonej na działalność gospodarczą do kategorii kosztów uzyskania w 1998 r. Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia spornej między stronami kwestii ma interpretacja pojęcia kosztów uzyskania przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykładnia pojęcia kosztów uzyskania przychodów zaprezentowana przez Izbę Skarbową jest trafna i zgodna z wykładnią wielokrotnie prezentowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaznaczyć na wstępie należy, iż problematyka kosztów uzyskania przychodów ma dla funkcjonowania każdego podatku dochodowego podstawowe znaczenie, albowiem możliwość zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów danego roku podatkowego ma bezpośredni wpływ na wysokość dochodu będącego podstawą opodatkowania, a w konsekwencji na wysokość należnego zobowiązania podatkowego. Konstrukcja kosztów uzyskania przychodów, określona w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym do osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oparta jest na swoistej klauzuli generalnej, wedle której kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty ponoszone w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 wskazanej ustawy. Normatywne brzmienie przytoczonego przepisu wskazuje, iż ustawodawca w podatku dochodowym nie posługuje się kategorią kosztów działalności jako instytucją samodzielną, lecz wiąże pojęcie kosztu z pojęciem przychodu. Pierwotnym czynnikiem pozwalającym uznać wydatek za koszt uzyskania przychodu jest przychód. Wprawdzie ustawodawca definiując koszty uzyskania przychodów nie określił rozpiętości czasowej pomiędzy poniesionymi wydatkami a osiągniętym przychodem, lecz użyty w przepisie art. 22 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zwrot "w celu osiągnięcia przychodów" należy rozumieć w ten sposób, iż decydującym jest moment osiągnięcia przychodu dla przypisania wydatkowi kosztowego charakteru dla celów podatkowych. Chodzi tu o wydatki odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego. Potrącalność kosztów w czasie znajduje swoje uregulowanie w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten ustanawia ogólną regułę, w myśl której koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewiduje wyjątki, a mianowicie u podatników prowadzących księgi rachunkowe i podatkowe księgi przychodów i rozchodów, koszty uzyskania przychodów objęte tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Oznacza to, iż są potrącalne także koszty uzyskania przychodów poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego oraz koszty uzyskania przychodów jeszcze nie poniesione faktycznie, lecz zgodnie z obowiązującymi przepisami już zaksięgowane, pod tymże wszakże warunkiem, że odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego. Analizując zatem poniesione przez skarżącego w 1998 r. wydatki na remont części lokalu przy ul. G. w L. podzielić należy stanowisko organów orzekających w sprawie, iż niewątpliwie wydatki te nie miały bezpośredniego związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, bowiem ich poniesienie nie miało i nie mogło mieć bezpośredniego lub pośredniego wpływu na źródło przychodu oraz wielkość osiągniętego przez podatnika przychodu w 1998 r., skoro przychód ze świadczonych usług w prowadzonej ramach działalności, związany był z siedzibą firmy podatnika i miejscem wykonywania przez niego działalności położonym w lokalu przy ul. R. w L. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż dla potrzeb podatkowych ważne jest to, że koszt podatkowy musi być poniesiony i to w określonym celu. Do zastosowania kosztowej kwalifikacji wydatku podatnika na remont wystarczy więc wykazanie bezpośredniego związku między wydatkami na remont lokalu a prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Oznacza to, iż podatnik winien prowadzić działalność w tym lokalu. Pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie, iż z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozważanej sprawie, gdyż - jak wynika z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organy podatkowe - podatnik z dniem 23 listopada 1999 roku zgłosił rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w lokalu przy ul. G. w L. W ocenie Sądu koszty uzyskania przychodu należy przyporządkować do tego źródła przychodów, z którymi dane wydatki są związane. W związku z tym, że wydatki na remont lokalu poniesione w 1998 r. nie generowały w tym roku przychodu podatnika z tego źródła przychodu, to nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodu w tym roku podatkowym. Przez koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów należy rozumieć takie wydatki podatnika, które prowadzą do osiągnięcia przychodów oraz dotyczą przychodów otrzymanych lub należnych w danym roku. Wobec tego są to wydatki związane z już istniejącymi źródłami przychodów, a nie z tworzeniem nowych źródeł przychodu. Trafnie zatem organy podatkowe odmówiły w 1998 r. kosztowego charakteru wydatkom w łącznej kwocie 11.198,59 zł poniesionym na remont części lokalu przy ul. G. w L.