I SA/Łd 327/01

Jeżeli już po pobraniu podatku przez organ celny nastąpi zmniejszenie podstawy obliczenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru poprzez zmianę decyzji o wymiarze cła, to w takiej sytuacji zastosowanie, powinny znaleźć przepisy ustawy Ordynacja podatkowa o stwierdzeniu nadpłaty. Niedopuszczalne jest przy tym, by organy podatkowe /mimo powołania w sentencji decyzji organu I instancji przepisów o nadpłacie, tj. art. 79 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ ograniczyły się do stwierdzenia, że wniosek podatnika o sprostowanie obliczenia podatku został zgłoszony z uchybieniem miesięcznego terminu od dnia pobrania podatku przez organ celny. Takie podejście oznacza, iż w istocie nie rozstrzygnięto wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT w trybie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Spółka na podstawie dokumentu SAD dokonała importu papieru w zwojach zgłaszając obniżoną stawkę celną. Urząd Celny uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe, stwierdzając iż przedstawione przez Spółkę świadectwo EUR.1 nie stanowi dowodu pochodzenia wymaganego dla zastosowania obniżonej stawki celnej. W związku z tym Urząd Celny określił wysokość długu celnego, powstałego w procedurze dopuszczania do obrotu, a wartość podatku z tytułu importu została odpowiednio zwiększona o określoną kwotę. Główny Urząd Ceł, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uchylił decyzję Urzędu Celnego uznając przedłożone przez spółkę świadectwo EUR.1 za prawidłowy dowód pochodzenia uprawniający do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Następnie Spółka w związku z wydaniem przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzji o zmniejszeniu wysokości należności celnych zwróciła się z wnioskiem o skorygowanie wartości podatku od towarów i usług i zwrot tego podatku w kwocie, o którą Urząd Celny ją zwiększył. Urząd Skarbowy odmówił sprostowania obliczenia podatku od towarów i usług, stwierdzenia nadpłaty oraz dokonania zwrotu podatku od towarów i usług od importu towarów według dokumentu SAD z uwagi na to, iż jego zdaniem wniosek podatnika został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania podatnika utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Izba uznała, iż z akt sprawy nie wynika, aby Spółka składając odwołanie od decyzji Urzędu Celnego kwestionowała również wysokość należności podatkowych. Nie można więc tego odwołania traktować równocześnie jako wniosku o zwrot niesłusznie pobranej kwoty podatku VAT. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 11 ust. 2, art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 80 par. 1 pkt 1 lit. "c" Ordynacji podatkowej przez błędne zastosowanie przepisów oraz naruszenia przepisów postępowania - art. 171 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem strony skarżącej, w sytuacji gdy urząd celny nie prostuje kwot podatków wykazanych przez podatnika, lecz zmienia wartość celną, przez co podwyższa również podstawę opodatkowania podatkiem VAT, nie mamy do czynienia z trybem określonym w art. 11b w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Kiedy istnieje rozbieżność co do wysokości wartości celnej importer winien zaskarżyć decyzję celną, a jeżeli Prezes GUC zmieni decyzję urzędu celnego, to podatnik może w terminie 5 lat wystąpić do organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty i jej zwrot. Podatnik, który kwestionuje wartość celną nie musi w odwołaniu od decyzji urzędu celnego dodatkowo kwestionować obliczenia w zakresie podatku VAT. Zakwestionowanie wartości celnej oznacza zakwestionowanie podstawy obliczenia cła, a tym samym podatku VAT. Skarżąca spółka złożyła wniosek do Urzędu Skarbowego w terminie 14 dni od otrzymania decyzji Prezesa GUC zachowując termin z art. 171 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ organ celny jest obowiązany do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym. Jeżeli kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny oblicza te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazuje w zgłoszeniu celnym. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dokonując oceny wniosku podatnika odmówiły dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie art. 11b cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Powyższy przepis ma zastosowanie do sytuacji stypizowanej w art. 11 ust. 2 ustawy o VAT, tj. w przypadku gdy organ celny, uznając nieprawidłowość wykazanych przez podatnika kwot podatku w zgłoszeniu celnym, oblicza je w innej wysokości i wykazuje w zgłoszeniu celnym. Ponadto będzie miał także zastosowanie do sytuacji, gdy organ celny uznając, że import danego towaru podlega opodatkowaniu, oblicza podatek, mimo że podatnik deklarował go jako niepodlegający opodatkowaniu. Warunkiem zastosowania trybu określonego w art. 11 b ustawy o VAT jest wcześniejsze zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 tej ustawy. W niniejszej sprawie została wydana decyzja Prezesa GUC uchylająca w części poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego i zmniejszająca m.in. podstawę obliczenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Tak więc już po pobraniu podatku przez organ celny nastąpiła zmiana decyzji o wymiarze cła. W takiej sytuacji zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy Ordynacja podatkowa o stwierdzeniu nadpłaty /Janusz Zubrzycki - Leksykon VAT 2002, Wrocław 2002, str. 433/. W doktrynie podobne stanowisko reprezentują M. Majszczyk i M. Stolarek /Komentarz do ustawy o podatku od towarów i usług, Warszawa 1999, str. 84-85/ czy T. Michalik /Ustawa o VAT. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2001, str. 181/. Należy zauważyć, że na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów /art. 175 Kpa i art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ podobne stanowisko zajmował też Naczelny Sąd Administracyjny /np. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1997 r., III SA 1176/96 - ONSA 1998 Nr 3 poz. 104, wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1998 r., III SA 1414/96 - nie publ./. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe /mimo powołania w sentencji decyzji organu 1 instancji art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej/ ograniczyły się w zasadzie do stwierdzenia, że wniosek podatnika został zgłoszony z uchybieniem terminu określonego w art. 11b ustawy o VAT. W istocie nie rozstrzygnięto więc wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, a w szczególności na podstawie art. 79 par. 2 pkt 1 lit. "c" tej ustawy. Oznaczało naruszenie podstawowych zasad postępowania /art. 120, art. 122 i art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa/ i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji i uchylić zaskarżoną decyzję Izby.