I SA/Łd 1548/01

Stanowiąc par. 42 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./, Minister Finansów naruszył art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania; upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Przedmiotem sporu i niniejszego osądu jest zastosowanie /przez organy podatkowe/ par. 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./. Zgodnie z przywołanym przepisem, w przypadku określonym w ust. 3 /par. 42/, za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę, uważa się miesiąc, w którym przypada termin płatności określony w tej fakturze. Przytoczony zapis /cyt./ rozporządzenia odnosi się do unormowania art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, z którego wynika, że co do istoty podatnik może rozliczyć podatek naliczony za miesiąc podatkowy w którym otrzymał fakturę z której podatek ten wynika /albo też za miesiąc następny/. Terminem /z/ art. 19 ust. 3 jest /więc/ miesiąc otrzymania faktury. W przywołanym powyżej rozporządzeniu Minister Finansów stanowi prawotwórczo o przypadkach uznania za miesiąc otrzymania faktury miesiąca, w którym przypada termin płatności w fakturze tej określony. Z wykładni językowej art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że o fakcie oraz dacie otrzymania faktury decyduje jej fizyczne posiadanie /wejście w posiadanie/ przez podmiot uprawniony do rozliczenia podatku naliczonego i należnego. Stanowisko to jest konsekwentnie aprobowane przez doktrynę i orzecznictwo prawa podatkowego /np. J. Zubrzycki: Leksykon VAT 2002, UNIMEX Wrocław 2002 r. str. 522, 523/. W analizowanym rozporządzeniu Minister Finansów zmienia /więc faktycznie/ ustawowy stan prawny art. 19 ust. 3, określając przypadki kiedy za datę, miesiąc, otrzymania faktury uznać się powinno miesiąc płatności faktury. Zważyć jednak należy, że "modyfikując" w powyższy sposób regulacje prawne ustawy podatkowej Minister Finansów działa, w niniejszym przedmiocie, bez upoważnienia ustawowego. Upoważnienia takiego nie przewiduje art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie powołuje się na nie nawet badane w tym zakresie rozporządzenie Ministra Finansów. Z tych powodów uznać należy, że stanowiąc par. 42 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Minister Finansów naruszył art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania; upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. W tym stanie rzeczy, badając legalność wykonywania administracji publicznej w sprawie, z upoważnienia art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Sąd uznał, iż wydany bez upoważnienia ustawowego par. 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie mógł stanowić podstawy prawnej wydanych w ocenianym postępowaniu decyzji.