I SA/Lu 410/03

WyrokWSA w Lublinie2004-01-30

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Ewa Gdulewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z zakupem usług adwokackich, które nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną, a jedynie ze sprzedażą akcji, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego ze sprzedażą niepodlegającą podatkowi od towarów i usług. Przepisy art. 19 i art. 20 ustawy o VAT regulują prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do czynności opodatkowanych lub zwolnionych, ale nie obejmują czynności niepodlegających opodatkowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która zakwestionowała prawo podatnika do obniżenia podatku VAT o podatek naliczony wynikający z faktur za usługi adwokackie. Podatnik argumentował, że usługi te były związane ze sprzedażą akcji, która nie podlegała opodatkowaniu VAT, a zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, całość podatku naliczonego podlega odliczeniu. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż akcji nie jest czynnością opodatkowaną, a tym samym nie ma podstaw do odliczenia podatku naliczonego związanego z tymi usługami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Protokolant st. ref. M. Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A Korporacja w L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za m-ce maj-sierpień, październik-grudzień 2000 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) , po rozpatrzeniu odwołania "A" Korporacja w L. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące maj – sierpień, październik – grudzień 2000r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za ww. okres, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że organ pierwszoinstancyjny w wydanej decyzji zakwestionował dokonane przez podatnika obniżenie kwot podatku należnego za poszczególne miesiące o kwoty podatku naliczonego zawarte w fakturach wystawionych przez Kancelarię Adwokacką Spółka z o.o. w W., wskazując na naruszenie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.). Ponadto w wydanej decyzji organ I instancji zakwestionował dokonane przez podatnika obniżenie kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego zawarte w fakturach Nr [...] z dnia 17 listopada 2000r., Nr [...] z dnia 18 grudnia 2000r. i Nr [...] z dnia 27 listopada 2000r. W złożonym odwołaniu podatnik, zarzucając naruszenie przepisów art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 2 ustawy o VAT, wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej zakwestionowanego obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur wystawionych przez Kancelarię Adwokacką Spółka z o.o. w W., dokumentujących zakup usług adwokackich jako zakup nie związany ze sprzedażą opodatkowaną (kupno i sprzedaż akcji). W uzasadnieniu odwołania podatnik wskazał, że treść przepisu art. 20 ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku odnosi się wyłącznie do sytuacji gdy podatnik jednocześnie dokonuje czynności opodatkowanych i zwolnionych od podatku. Zdaniem strony, skoro w ustawie nie ma innego przepisu szczególnego, ograniczającego możliwość obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w razie prowadzenia przez podatnika sprzedaży opodatkowanej i jednocześnie wykonywania czynności nie podlegających opodatkowaniu, to obowiązuje zasada określona w art. 19 ust.1 ustawy, czyli odliczeniu podlega całość podatku naliczonego. Izba Skarbowa odnosząc się do materiału dowodowego podniosła, iż zakup usług adwokackich świadczonych przez Kancelarię Adwokacką mających na celu zgodnie z zawartymi umowami z dnia 20 kwietnia 2000r. i z dnia 20 maja 2000 r. odzyskanie środków wydatkowanych na objęcie akcji w "B" S.A. był konsekwencją zawarcia przez stronę niekorzystnej dla niej transakcji, jaką było objecie akcji w podwyższonym kapitale akcyjnym "B" S.A. Wykonanie usług Kancelaria potwierdziła w 2000r. wystawionymi fakturami na łączną wartość netto 443.525,95 zł i podatek VAT w wys. 97.575,70 zł. Skutkiem podjętych przez Kancelarię Adwokacką czynności prawnych była sprzedaż akcji dokonana w 2002r. Dokonując analizy treści art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy o VAT organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornie akcje nie są towarem w rozumieniu przepisów tej ustawy, w związku z tym sprzedaż akcji nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zdaniem Izby Skarbowej, treść art. 20 ust. 2 ustawy o VAT wskazuje na zasadę odliczania podatku od zakupu towarów i usług związanych wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną. Jeżeli brak jest, zgodnie z tym przepisem, możliwości odliczenia podatku od zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną, to tym bardziej nie może być mowy o takiej możliwości odnośnie podatku naliczonego od zakupów związanych ze sprzedażą nie podlegającą podatkowi VAT. Izba zwróciła też uwagę na to, iż żaden przepis ustawy o VAT lub rozporządzeń wykonawczych nie wskazuje na możliwość odliczenia podatku naliczonego w sytuacji dokonywania przez podatnika zakupów związanych z czynnościami nie podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odnosząc się do powołanych przez podatnika w odwołaniu rozstrzygnięć sądowych, organ odwoławczy wskazał, iż dotyczą one odmiennych stanów faktycznych i są wiążące wyłącznie w indywidualnych sprawach. Odnośnie pozostałych ustaleń dokonanych w decyzji organu I instancji, co do których strona nie wniosła zastrzeżeń Izba Skarbowa potwierdziła prawidłowość rozstrzygnięcia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z art. 19 ust. 1 i art. 20 ustawy o VAT dotyczącej zakwestionowania obniżenia kwot podatku należnego o podatek naliczony zawartych w fakturach zakupu usług adwokackich związanych ze sprzedażą akcji "B" SA. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymuje argumentację odwołania. W ocenie skarżącego przepisy obowiązujące w 2000r. nie zawierały ograniczenia w zakresie odliczania podatku naliczonego związanego z czynnościami nie podlegającymi przepisom ustawy o VAT (sprzedaż akcji). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że z dniem 1 stycznia weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r . - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) powołująca wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. N 153, poz. 1270). Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego tj. art. 19 ust. 1 i art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.). Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z kolei przepis art. 20 ust.1 ustawy przewiduje, że podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku obowiązany jest do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną od podatku, zaś według ust .2 tego artykułu podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związanego ze sprzedażą opodatkowaną. W rozpoznawanej sprawie sporne jest, czy podatnik może zmniejszyć kwotę podatku naliczonego od zakupów związanych z czynnościami nie podlegającymi opodatkowaniu. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w spornej kwestii podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2000r. sygn. akt III RN 21/00 (OSN Nr 11 z 15 czerwca 2001r. poz. 366) , iż podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego ze sprzedażą nie podlegającą podatkowi od towarów i usług. Jak wywiedziono w uzasadnieniu wskazanego wyroku, z punktu widzenia zakresu przedmiotowego ustawy o VAT należy wyróżnić trzy rodzaje czynności: 1/ czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (art. 13) i nie zwolnione od tego podatku; 2/ czynności podlegające podatkowi od towarów i usług i zwolnione od tego podatku (art. 7); 3/ czynności nie podlegające podatkowi od towarów i usług. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w stosunku do podatników dokonujących czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest uregulowane w art. 19 ustawy, podczas gdy w stosunku do podatników wykonujących równocześnie czynności wskazane w pkt 1 i 2 ma zastosowanie art. 20 ust. 2 ustawy. Jednak żaden z tych przepisów nie odnosi się do podatników wykonujących czynności nie podlegające podatkowi VAT. Prawidłowo zatem organy podatkowe w sprawie niniejszej stwierdziły, iż brak jest podstaw do uznania prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu usług związanych z czynnością nie podlegającą (co jest poza sporem w sprawie) podatkowi od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe i wobec braku innych zarzutów skargi, na podstawie art. 151 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło