I SA/Gd 685/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Zbigniew Romała (spr.) Sędziowie NSA: Elżbieta Rischka Małgorzata Tomaszewska Protokolant: Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 1999 rok oddala skargę I SA/Gd 685/03 U z a s a d n i e n i e Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 21 lutego 2003 r. odmówiła wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za maj 1999 r. ciążącego na "A" Spółce z o.o. w G., albowiem wniosek o wznowienie postępowania wniósł we własnym imieniu M. M., były członek zarządu tej Spółki. Wnioskodawca nie wykazał realności swojego interesu w sprawie, skoro nie ciąży na nim obowiązek związany z podatkiem od towarów i usług. Interesu prawnego nie można wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu. W zażaleniu złożonym w trybie art. 165a § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) M. M. zarzucił naruszenie art. 133 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Pominięcie osoby członka zarządu w postępowaniu przeciwko zarządzającej przez niego spółce prawa handlowego, zakończone ostateczną decyzją, uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie. Członek zarządu jest legitymowany w postępowaniu podatkowym na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Nawet gdyby powyższy wywód był niezasadny, to legitymacja skarżącego wynika z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 5 maja 2003 r. utrzymała w mocy postanowienie z 21 lutego 2003 r. Skarżący nie wskazał bowiem normy prawa materialnego, która uzasadniłaby jego twierdzenie, że przysługuje jemu status w postępowaniu podatkowym dotyczącym Spółki z o.o. "A". W oparciu o art. 116 Ordynacji podatkowej członkowie zarządu Spółki z o.o. są stroną postępowania podatkowego jedynie w postępowaniu dotyczącym przeniesienia na nich odpowiedzialności w sytuacji bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki i przy spełnieniu warunków opisanych w art. 116 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. M. M. wniósł skargę do Sądu administracyjnego, albowiem w zaskarżonym postanowieniu Izba Skarbowa pominęła regulację z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej. Podmioty wymienione w tym przepisie stają się stroną postępowania z mocy prawa i nie muszą się wykazywać interesem prawnym. Dla uznania ich za stronę wystarczy, że ciążą na nich szczególne obowiązki z mocy samego prawa lub zamierzają skorzystać z uprawnień wynikających z prawa podatkowego. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 133 ustawy z dnia 29 lipca 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest każdy, kto żąda czynności organu podatkowego, do kogo czynność organu podatkowego się odnosi lub czyjego interesu działanie organu podatkowego chociażby pośrednio dotyczy. Pojęcie "strony" doprecyzowane zostało przez § l art. 134 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną w postępowaniu podatkowym jest: podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy prawni, a także osoby trzecie wymienione w art. 110 - 117 tj. rozwiedziony małżonek podatnika, członek rodziny podatnika współdziałający z podatnikiem w wykonywaniu działalności gospodarczej, nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, osoba, której imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą posługuje lub posługiwała się podatnik, dzierżawca nieruchomości, wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo - akcyjnej, nie będący akcjonariuszem, członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej oraz osoba prawna powstała w wyniku podziału innej osoby prawnej. Katalog podmiotów będących stroną w postępowaniu podatkowym został uzupełniony § 2 art. 134, który przewiduje, że stroną może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, inna niż wymieniona w § l, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego, przed powstaniem obowiązku podatkowego, ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Należy przyjąć, że pojęcie strony w postępowaniu podatkowym określają łącznie oba wspomniane przepisy, tj. art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej, stąd pod pojęciem "każdy" w rozumieniu art. 133 Ordynacji trzeba rozumieć tylko podmioty wymienione w art. 134 związane z konkretnym zobowiązaniem podatkowym (por. wyroki NSA z dnia 19 maja 1999 r., I SA/Gd l613/98, LEX nr 40042; z dnia 6 marca 2002 r. I SA/Wr 1436/00 – Przegląd Podatkowy 2002/8 str. 63 – tylko teza; z dnia 30 sierpnia 2002 r. III SA 502/01 – M. Podat. 2002/12/40). Stanowisko skarżącego, że przyznanie statusu strony w art. 134 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dla "osób trzecich wymienionych w art. 110 - 117" skutkuje legitymacje byłego członka zarządu Spółki prawa handlowego do żądania wznowienia postępowania nie jest uzasadnione. Uregulowanie z art. 133 - 134 Ordynacji podatkowej należy rozumieć w taki sposób, że stronę postępowania o wznowienie w sensie formalnym wszczynającym takie postępowanie staje się każdy żądający czynności organu. Służy to tylko zapewnieniu takiemu podmiotowi prawa do merytorycznej oceny legitymacji ww. podmiotu w postępowaniu podatkowym. Inaczej mówiąc, zapobiega to odrzuceniu (odmowie) wniosku na samym etapie dopuszczalności jego wniesienia. Organ ma bowiem obowiązek zbadania czy podmiot żądający wznowienia postępowania może być podmiotem we wznowionym postępowaniu podatkowym. W niniejszym przypadku należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że skarżący nie może być takim podmiotem. Członek zarządu spółki prawa handlowego posiada materialnoprawną legitymację jedynie w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej, tj. w sprawach dotyczących jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Warunkiem takiej odpowiedzialności jest bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce i niedopełnienie przez członka zarządu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub o wszczęcie postępowania układowego bez własnej winy. Art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej wyraźnie ogranicza podmiotowość prawnopodatkową członków zarządu jedynie do ww. spraw. Zatem dopiero bezskuteczność egzekucji wobec Spółki może być podstawą do uruchomienia postępowania podatkowego wobec członka zarządu. Stanowisko skarżącego, że w każdym postępowaniu podatkowym jego stroną winny być wszystkie osoby wymienione w art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może być akceptowane i w przypadku jego uwzględnienia prowadziłoby faktycznie do paraliżu takiego postępowania. Jak słusznie wskazał NSA wyroku z dnia 19 stycznia 2001 r. III S.A. 36/00 (ONSA 2002/1/44) adresatami decyzji podatkowych, którzy mogą być obciążeni obowiązkiem podatkowym lub którym może być przyznane określone uprawnienie, mogą być tylko te podmioty, które oprócz podstawy procesowej, będą legitymowały się także podstawą materialnoprawną. Tymczasem podstawę materialnoprawną w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania i zaległości w podatku od towarów i usług miał wyłącznie podatnik tj. Spółka z o.o. "A" w G. Mając powyższe na względzie należało skargę oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). AW