I SA/Łd 2472/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Chmielecki, Sędziowie NSA del.: P. Janicki, W. Jarzębowski (spr.), Protokolant asystent sędziego B. Motycka, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu wpisu sądowego. I SA/Łd 2472/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. ustalił Z. C. podatek od nieruchomości za rok 2002 w kwocie 180,00 zł. Przedmiotem opodatkowania była nieruchomość o powierzchni 0,2613 ha, położona w S. przy ul. A. Podstawą obliczenia podatku była powierzchnia 1.812,00 m² gruntów rolnych nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych i 801,00 m² pozostałych gruntów. W decyzji tej oznaczono Z. C. jako samoistnego posiadacza nieruchomości, a K. W. jako właścicielkę. Odwołując się od tej decyzji i wnosząc o jej zmianę Z. C. zarzuciła, iż niewłaściwie została oznaczona jako samoistny posiadacz nieruchomości, gdyż w 1997 r. otrzymała od matki K. W. działkę o pow. 0,25 ha. Działką tą została uwłaszczona w trybie administracyjnym i taki stan rzeczy trwa do dziś. Potwierdzeniem właścicielskich praw do tej działki jest również stosowny wpis do księgi wieczystej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz.163 ze zm.) podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z wypisu z rejestru gruntów, którym dysponowały organy wynika, że właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. A. 13/11 jest nieżyjąca K. W. Cała nieruchomość składa się z dwóch działek: nr 158 o pow. 0.5084 ha i nr 565 o pow. 0.2613 ha. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia złożone przez Z. C. i A. W. w toku postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2001 r. Z. C. oświadczyła, że użytkuje działkę gruntu o pow. 2500 m² położoną przy ul. A. 11, a A. W. oświadczył, że użytkuje działkę położoną przy ul. A. 13, z wyjątkiem działki o pow. 2500 m². Ponadto Kolegium ustaliło, że administracyjne akty własności ziemi wydane na rzecz Z. C. w zakresie działki nr 565 (dawniej nr 1524/1) i na rzecz K. W. w zakresie działki nr 158 (dawniej nr 1524/2) zostały uchylone decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w roku 1988. Do tej pory brak jest wiadomości o zakończeniu postępowania spadkowego toczącego się w sądzie powszechnym o spadek po K. W., w skład którego wchodziły powyższe działki gruntu. W związku z powyższymi ustaleniami były podstawy aby uznać Z. C. jako samoistnego posiadacza działki nr 565, skoro bezspornie była jej posiadaczem ale nie dysponowała tytułem własności. Tym samym były podstawy do obciążenia jej podatkiem od nieruchomości, gdyż stosownie do art. 2 ust.1 pkt 1 obowiązek podatkowy obciąża m.in. samoistnych posiadaczy nieruchomości. Kolegium dodało, że nie jest władne rozstrzygać w tym postępowaniu o prawie własności przedmiotowej nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję Z. C. wniosła o jej uchylenie. Chociaż skarga nie jest napisana precyzyjnie, to z jej treści wynika, że skarżąca zarzuca, tak jak w odwołaniu, iż nie jest uważana przez organy podatkowe za właścicielkę działki o pow. 0,25 ha, którą wcześniej otrzymała od matki i na którą wydano jej akt uwłaszczeniowy. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko. Sąd zważył co następuje: Z treści art.2 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz.31) wynika, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na osobach fizycznych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości. Z art.4 ust.1 pkt 3 tej ustawy wynika, że podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów ich powierzchnia. Zgodnie z art.21 cyt. wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje o gruntach i budynkach, jak wynika z treści art.24 tej ustawy, zawarte są w operacie ewidencyjnym, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpis do tych rejestrów. Ewidencja gruntów, stosownie do treści art.20 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 1 tej ustawy obejmuje informacje dotyczące m.in. ich położenia, granic, powierzchni, oraz wykazuje się w niej właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty. Uczynienie z danych zawartych w ewidencji gruntów podstawy wymiaru podatków oznacza, że te dane mają dla organu podatkowego moc wiążącą i decydujące znaczenie dla obliczenia podatku w szczególności wtedy, gdy podatnik w deklaracjach lub wykazach podaje inne dane. Związanie organu podatkowego tymi danymi oznacza, że nie ma on możliwości przyjęcia za podstawę opodatkowania innych danych, ani też wyjaśniania, czy są one zgodne z rzeczywistością. Nie leży to bowiem w kompetencjach organu podatkowego ale właściwy w takiej sprawie jest organ prowadzący ewidencję gruntów, to jest właściwy miejscowo starosta. Zasadniczy zarzut wynikający ze skargi, to jest błędnego oznaczenia skarżącej jako samoistnego posiadacza opodatkowanego gruntu, a nie jako właściciela nie jest uzasadniony. Ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów będącego wypisem z opisowych danych ewidencji gruntów wynika, że właścicielką działek oznaczonych numerami 158 i 565 jest K. W. Podstawa oznaczania Z. C. jako właścicielki działki o pow. 0,25 ha położonej przy ul. A. odpadła, skoro decyzją Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej stwierdzono nieważność wydanego skarżącej administracyjnego aktu własności ziemi. Jednakże okoliczność ta, do której skarżąca przywiązuje tak dużą wagę nie ma znaczenia. Poza sporem jest bowiem to, że skarżąca jest posiadaczem nieruchomości położonej przy ul. A., a posiadanie to nie ma charakteru posiadania zależnego. Niezależnie zatem od tego, czy skarżąca będzie legitymowała się tytułem własności gruntu, czy też będzie jego posiadaczem samoistnym będzie na niej ciążył obowiązek podatkowy. Z oczywistych względów obowiązek ten nie obciąża już nieżyjącej K. W. Do czasu zakończenia postępowania spadkowego organy podatkowe nie będą miały informacji o aktualnych właścicielach przedmiotowych działek. Oznaczenie w decyzji Z. C. jako samoistnego właściciela nieruchomości nie ma też wpływu na wysokość podatku. Jednakże mimo niezasadności podstawowego zarzutu istnieją podstawy do stwierdzenia, że organy nie wyjaśniły dostatecznie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, naruszając tym art.122 Ordynacji podatkowej. Skarżąca konsekwentnie twierdziła, że od lat jest posiadaczem (i właścicielem) działki położonej przy ul. A. o pow. 0,25 ha zgodnie z wydanym jej wcześniej aktem własności ziemi. Podobnie z powołanego wyżej oświadczenia złożonego przez A. W. wynika, że w jego posiadaniu jest grunt tam położony za wyjątkiem obszaru o pow. 2500 m². Z pisma Wydziału Geodezji, Katastratu, Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa Urzędu Miasta S. z 13 września 2001 r. wynika, że powierzchnie działek nr 158 i 565 zostały ustalone w trakcie prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów przeprowadzoną w latach 1974 – 1978, ale nie jest wykluczone, że Z. C. i A. W. w inny sposób, niż opisany wyżej w tym piśmie, użytkują powyższe działki. Wiążące dla organu podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów, a zatem położenie przedmiotowych działek, ich granice i powierzchnia. Jednakże z danych tych nie wynika, że Z. C. była samoistnym posiadaczem całej działki oznaczonej numerem 565. Wątpliwość ta wynika z faktu, iż przyznaje się ona do posiadania gruntu o powierzchni 0,25 ha, a działka nr 565 ma większą powierzchnię. Nie jest wykluczone, że granice posiadania działek przez skarżącą i przez A. W. nie pokrywają się z granicami obu działek. Skoro informacje o powierzchni gruntu posiadanego przez samoistnego posiadacza nie wynikają wiążąco dla organu podatkowego z ewidencji gruntów, a ustalenie tego faktu jest konieczne dla prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości, to organ powinien tę wątpliwość wyjaśnić przed wydaniem decyzji podatkowej. Dodatkowo tylko Sąd zauważa, iż nie jest prawidłowa praktyka polegająca na wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania i jednoczesnym (w tym samym piśmie) wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Postępowanie podatkowe toczy się od chwili wszczęcia, a zatem istotne dla wyjaśnienia sprawy czynności powinny mieć miejsce w toku postępowania. Opisane wyżej postępowanie organu I instancji może budzić wątpliwość kiedy postępowanie się toczyło i na czym polegało. Z uwagi na powyższe należało na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c, art.134 §1 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) uchylić zaskarżoną decyzję i zasądzić na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego. Na podstawie art.152 tej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja czasowo nie podlega wykonaniu.