III SA/Kr 1145/25

WyrokWSA w Krakowie2026-03-12

Skład orzekający: Ewa Michna, Bogusław Wolas, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwolnienia córki z częściowej odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej, mimo podnoszonych przez nią zarzutów o rażącym naruszeniu obowiązków rodzinnych przez ojca i braku kontaktu z nim od dzieciństwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie zbadały w sposób należyty wniosku skarżącej o zwolnienie z odpłatności za pobyt ojca w DPS, opierając się na uznaniu administracyjnym, które wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych. Brak dogłębnej analizy zarzutów dotyczących rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych przez ojca i zerwania więzi rodzinnych stanowił naruszenie przepisów postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca D. C. została zobowiązana do częściowej odpłatności za pobyt ojca R. C. w Domu Pomocy Społecznej. Organ pierwszej instancji ustalił łączną kwotę odpłatności za okres od kwietnia 2022 r. do lutego 2025 r. oraz miesięczną opłatę od marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku wszechstronnego zbadania sprawy i odmowy zwolnienia z opłat mimo zerwania więzi rodzinnych z ojcem od dzieciństwa i jego rażącego zaniedbania obowiązków rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Bogusław Wolas (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 maja 2025 r. nr SKO.PS/4110/233/2025 w przedmiocie ustalenia częściowej odpłatności za pobyt w DPS oraz odmowy zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w DPS I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza na rzecz skarżącej D. C. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 28 maja 2025r. sygn. akt SKO.PS/4110/233/2025 po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – D. C. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 11 lutego 2025 r. Nr GOPS.5120.0.2.2.2025 orzekającej o ustaleniu odpłatności dla skarżącej za pobyt ojca R. C. w Domu Pomocy Społecznej w B., w okresie od dnia 1 kwietnia 2022 r. do lutego 2025 r. w kwocie łącznej 21 407,51 zł , zaś począwszy od marca 2025 r. w wysokościach miesięcznych w kwocie 0,98 zł, oraz o odmowie zwolnienia dla skarżącej z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej działając na podstawie art. 61 ust 1 i 2 i art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U.2024.1283 t.j.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł w sposób wyżej opisany. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w sprawie, wydane w sprawie decyzje organów administracji obydwu instancji. Przedstawił przepisy ustawy i wskazał, że wobec braku podpisania umowy koniecznym było ustalenie opłaty na poziomie wynikającym ze zmieniającego się dochodu strony. Organ wskazał także, iż nie znalazł po przeprowadzeniu ponownie postępowania wyjaśniającego w sprawie podstaw do zwolnienia z ustalonej opłaty mając na uwadze, pomimo trudnych relacji Strony z ojcem ustalone okoliczności . R. C. od 25 maja 2016 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B. Jest ojcem czwórki obecnie pełnoletnich dzieci ( w tym skarżącej ), które są zobowiązane do alimentowania ojca i odpłatności za jego pobyt w DPS. Żona J. C. jest z nim w separacji od 10 lipca 2006 r., zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie. Organ I instancji podkreślił, że skarżąca jako córka R. C. została zobowiązana dopiero od 1 kwietnia 2022 r. do wnoszenia odpłatności za Dom Pomocy Społecznej, gdyż wcześniejszy jej dochód nie przekraczał, 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Strona nie posiadała możliwe płatniczych, co Organ I Instancji uwzględnił wydając decyzję. Sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie, gdyż podjęła zatrudnienie w Firmie Handlowo-Usługowej, zmieniała się także sytuacja rodzinna i dochodowa pod względem wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia z siostrą i matką gospodarstwa domowego. Organ I instancji ustalając odpłatność za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej w B., wziął pod uwagę udokumentowane zmiany w sytuacji dochodowej i rodzinnej Strony. Skarżąca nie skorzystała z propozycji Organu I instancji zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ustalającej wysokość opłaty za pobyt mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej (dalej DPS) , nie przedłożyła także zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia. Ostatnio udokumentowany dochód skarżącej wynosi 3 030,98 zł, a więc w związku ze zmianą kryterium dochodowego z pomocy społecznej od 1 stycznia 2025 r. przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 3 030,00 zł o kwotę 0, 98 zł. Płatność w tej kwocie skarżąca będzie ponosić od marca 2025 r. zaś za lata od 1 stycznia 2022 r. do marca łączna kwota odpłatności wynosi 21 407,51 zł. Organ I Instancji mając na uwadze ustaloną sytuację dochodową, rodzinną, bierność w podejmowanych działaniach, oraz fakt iż skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie dostrzegł możliwości zwolnienia skarżącej zgodnie z wnioskiem . Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca podważając rozstrzygnięcie w zakresie odmowy zwolnienia z opłaty za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej i wskazując na rażące zaniedbania poprawnych relacji, brak uczestniczenia w wychowaniu, ponoszenia kosztów utrzymania córki z jego strony, oraz trwające całe życie konflikty. Jej zdaniem naruszono zasady przepisy postępowania , a to: - art. 8, 9, 11 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ administracji publicznej zaufania uczestnika do władzy publicznej, - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego i dokładnego zbadania sprawy wskutek ustalenia przez organ I instancji, iż skarżąca posiada obowiązek ponoszenia opłat za pobyt swojego ojca w DPS podczas, gdy skarżąca składała dokumentację potwierdzająca, iż nie ma żadnego kontaktu z własnym ojcem od 2 roku życia, a tym samym zachodzi uzasadniona okoliczność do zwolnienia skarżącej z przedmiotowych opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy, wskazało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty odwołania nie są uzasadnione. Organ drugiej instancji podniósł, że jak wynika z zebranej w sprawie dokumentacji, oraz z przeprowadzonych dotychczas wywiadów środowiskowych, dokumentów alimentacyjnych, zaświadczenia o podjęciu zatrudnienia w Firmie Handlowo - Usługowej przez skarżącą, faktu prowadzonego wspólnie gospodarstwa domowego wraz z siostrą M., oraz matką J. , dochodu z gospodarstwa rolnego matki o powierzchni 7, 2752 ha, należności alimentacyjnych egzekwowanych przez Komornika Sądowego w postępowaniu o egzekucje świadczeń alimentacyjnych prowadzonych przeciwko dłużnikowi tj. wobec ojca skarżącej, uiszczanej częściowej odpłatności za pobyt w DPS przez samego podopiecznego ustalono, iż istnieją podstawy dla ponoszenia przez stronę częściowej odpłatności. Zmiana nastąpiła w 2023 r. w składzie gospodarstwa domowego poprzez usamodzielnienie się siostry M., a następnie skarżącej. Skarżąca zaczęła utrzymywać się z dochodów z własnej pracy, ponadto w marcu 2023 r., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie świadczeń alimentacyjnych bieżących i zaległych od ojca. Nastąpiły także zmiany w wysokości miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w B. zgodnie z Zarządzeniem Starosty Krakowskiego w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca na terenie powiatu w latach 2020 – 2025 r. Na skutek wykazanych zmian swojej sytuacji rodzinnej, dochodowej od 1 kwietnia 2022 r. dochód skarżącej był wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Powyższe ustalenia zadecydowały o ustaleniu odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej. Opłata ustalona dla skarżącej dotyczy wysokości wynikającej z posiadanego przez nią dochodu, który przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej począwszy od 1 kwietnia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. tj. 1800,00 zł (600,00 zł x 300% ), następnie od 1 stycznia dochód 2024 r. kwotę 2 328,00 zł (776,00 zł x 300%) , oraz od 1 stycznia 2025 r. w związku ze zmianą kryterium dochodowego z pomocy społecznej dochód skarżącej również przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 3 030 zł (1010,00 zł x 300%). W ocenie organu oznacza to, iż w świetle art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej możliwe i zasadne jest obciążenie skarżącej opłatą. Organ stwierdził, że na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy, że ustalona odpłatność wbrew zarzutom odwołania Organ I instancji została poprzedzona zebranymi dokumentami, ustaleniami i wezwaniami skarżącej do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organ wskazał także na możliwość uregulowania kwestii odpłatności za pobyt ojca w DPS w formie umowy. Wobec pozostałego rodzeństwa skarżącej tj. M. C., S. C. i D. C. zostały wydane odrębne decyzje ustalające istnienie i wysokość Ich odpłatności. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, i powołał treść art. 59 ust. 1, 61 ust. 1 i art. 64, art. 104 ust. 3 ww. ustawy. Co do zasady od daty umieszczenia w DPS ojca skarżącej jako mieszkaniec DPS powinien pokrywać sam w pełni koszty pobytu z własnych dochodów, zaś jeżeli nie jest w stanie pokrywać ich to zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.s. przechodzi na wymienionych członków rodziny. W ocenie organu okoliczności podnoszone przez skarżącą dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej czy wzajemnej relacji z ojcem nie mogą mieć znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez zobowiązaną. Mogłyby ewentualnie stanowić podstawę do wydania przez organ decyzji o zwolnieniu z ponoszenia w całości lub w części ustalonej opłaty na podstawie art. 64 u.p.s. Jednakże skarżąca pomimo wezwania do kontaktu w kwestii zawarcia umowy, przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pozostawała bierna, nie podjęła żadnej możliwości prawnych które proponował Organ I instancji. W skardze na powyższą decyzję skarżąca – D. C. podniosła zarzuty naruszenia: - art. 7 w zw. z art. 77 §1 oraz art. 151 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez niezbadanie wszystkich istotnych kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i w wyniku tego wydanie błędnego rozstrzygnięcia w postaci zaskarżonej decyzji w szczególności nieprzeprowadzenie prawidłowego i rzetelnego postępowania w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej ojca skarżącej; - art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zaufania uczestników do władzy publicznej w zakresie ustalenia i niezwolnienia skarżącej w całości z opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i brak wskazania faktów oraz udowodnienia w uzasadnieniu decyzji, że brak zwolnienia nie ma związku z rażącym zaniedbaniem mieszkańca domu pomocy społecznej wobec swoich dzieci, a w szczególności skarżącej, który nigdy nie spotkał swojego ojca, gdyż ten porzucił własne dzieci we wczesnym dzieciństwie, a tym samym bezzasadne przeniesienie ciężaru utrzymania ojca w domu pomocy społecznej; - art. 64 pkt 7 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie, chociaż skarżąca został porzucona przez ojca w najmłodszych latach, nie miała z nim od tego czasu żadnego kontaktu, pozbawiona jest z nim jakiejkolwiek więzi, a co za tym idzie partycypacja skarżącej w opłatach za pobyt ojca w domu pomocy społecznej jest sprzeczna z podstawowymi zasadami współżycia społecznego, co zostało pominięte przez organ wydający decyzję. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w Krakowie oraz poprzedzająca ją decyzje organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 maja 2025 r. sygn. akt SKO.PS/4110/233/2025 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 11 lutego 2025 r. Nr GOPS.5120.0.2.2.2025 orzekającej o ustaleniu odpłatności dla skarżącej za pobyt ojca R. C. w Domu Pomocy Społecznej w B., w okresie od dnia 1 kwietnia 2022 r. do lutego 2025 r. w kwocie łącznej 21 407,51 zł , zaś począwszy od marca 2025 r. w wysokościach miesięcznych w kwocie 0,98 zł, oraz o odmowie zwolnienia dla skarżącej z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2025 poz. 1214 ze zm. - dalej: u.s.p.). Zgodnie z art. 64 ust. 7 u.p.s. osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Art. 64 a u.p.s. stanowi, że osobę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty, na jej wniosek, pod warunkiem że przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu tego mieszkańca władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona lub prawomocne orzeczenie sądu o skazaniu tego mieszkańca za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego popełnione na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej zstępnego, małoletniego lub pełnoletniego nieporadnego ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny rodzeństwa lub jej rodzica, chyba że skazanie uległo zatarciu. Zwolnienia te obejmują zstępnych osoby zwolnionej z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że decyzja wydawana na podstawie art. 64 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Tym co jest charakterystyczne dla tego rodzaju rozstrzygnięć, jest swoboda w wyborze konsekwencji prawnych w sytuacji, gdy wystąpią przesłanki pozytywne zastosowania danej normy prawnej. Innymi słowy organ może – ale nie musi – zwolnić wnioskodawcę z obowiązku ponoszenie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. W tym zakresie zaznaczenie przez organy odmienności unormowania zawartego w art. 64a u.p.s. jest trafne. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że zakres zwolnienia objęty jest uznaniem administracyjnym. Jest to sytuacja, w której ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. Wybór ten nie jest jednak zupełnie dowolny, lecz został ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie. W przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także z uwzględnieniem zasad celowości i sprawiedliwości oraz szczególnych cech stanu faktycznego (zob. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409-413). "Uznanie administracyjne nie jest sferą wolną od związania konstytucyjnego i ustawowego, a także nie jest sferą wolną od kontroli sądów administracyjnych" (zob. M. Jaśkowska [w:] Instytucje prawa administracyjnego System Prawa Administracyjnego Tom 1, red. R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski, Warszawa 2015, s. 298). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szereg reguł dotyczących kontroli aktów uznaniowych. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreślane jest znaczenie kontroli zgodności aktu uznaniowego z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 k.p.a. oraz z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Podkreślić przy tym należy, że sądowa kontrola decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania organy należycie przeprowadziły postępowanie, a w szczególności, czy podjęły wszelkie czynności niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także czy dokonana przez te organy ocena prawna tych ustaleń została wyczerpująco uzasadniona. O ile więc organy przeprowadzą prawidłowo postępowanie wyjaśniające i uargumentują w sposób przekonywujący swoją decyzję wydaną w granicach przysługującego im uznania, to sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności (zob. wyrok NSA z 25.06.2019 r. I OSK 3578/18) Kolegium przyjęło w ramach swoich rozważań na temat zastosowania art. 64 u.p.s., że skarżąca nie wykazała pominięcia dowodów znajdujących się w posiadaniu organu. Biorąc pod uwagę, że zasadniczą przyczyną, ze względu na którą, zdaniem skarżącej, należało zwolnić ją od opłat, był fakt porzucenia skarżącej w najmłodszych latach, a w konsekwencji zerwanie wszelkich więzi rodzinnych – oczywistym jest, że organ odwoławczy nie zbadał zasadności wniosku skarżącego i nie przeprowadził kontroli instancyjnej w obrębie odmowy zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 64 ust. 7 u.p.s. Sąd wskazuje także że, zgodnie z art. 106 kodeksu karnego zatarciu ulega nie tyle sam wyrok, co skazanie. Przepis ten dotyczy wykreślenia wzmianki o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego i tworzy fikcję prawną, zgodnie z którą skazanemu przysługuje status osoby niekaranej. Wyrok skazujący nie przestaje jednak istnieć jako dokument, który może zostać dopuszczony w postępowaniu dowodowym (art. 75 § 1 k.p.a.) na okoliczność stosunku ojca skarżącej względem własnego dziecka. Sąd podziela i przyjmuje za własny, pogląd wyrażony w wyroku tut Sądu z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1144/25 który zapadł ze w sprawie ze skargi brata skarżącej: "Zdaniem Sądu, właściwe zrozumienie interesu społecznego nie może sprowadzać się do tak wąskiego ujęcia. Sens omawianego zwolnienia wiąże się z ochroną różnorodnych wartości, i trudno jest zrozumieć, dlaczego podejmując się oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 64 u.p.s. organy nie rozważyły w kategorii interesu społecznego takiej kwestii, jak utrata zaufania do państwa przez obywatela, który zostaje zobowiązany do ponoszenia kosztów opieki nad ojcem, z którym – jak twierdzi Skarżący – nie miał kontaktu z uwagi na to, że ten nie przejawiał zainteresowania swoimi dziećmi, zostawiając je gdy Skarżący miał 4 lata, a przez to nie wykształcił on z nim więzi uczuciowej. Właściwe wywarzenie racji powinno zatem uwzględnić możliwość przejęcia przez państwo obowiązku finansowania pobytu ojca Skarżącego w domu pomocy społecznej." Celem wprowadzenia art. 64 pkt 7 u.p.s. było przeciwdziałanie sytuacjom, w których osoby zobowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS byłyby obarczane tym obowiązkiem, pomimo że członek rodziny postępował względem nich w sposób naganny, lekceważący, zaniedbując podstawowe obowiązki rodzinne. W piśmiennictwie wskazuje się, że "naruszenia w obszarze władzy rodzicielskiej mogą być zarówno aktywne, np. stosowanie przemocy, demoralizacja, zmuszanie do pracy ponad wiek i siły dziecka, głodzenie, jak i pasywne – np. porzucenie dziecka, brak zainteresowania jego wychowaniem, zerwanie kontaktów. Każdy rodzaj naruszeń mający charakter rażący powinien być poddany skrupulatnej ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwolnienia z odpłatności. Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych złożonych przez stronę, pominięcie wyjaśnień złożonych przez skarżącą oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, ponieważ opisane uchybienia dotyczyły decyzji wydanych w obu instancjach postępowania administracyjnego, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 tej ustawy. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło