I OSK 449/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 października 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 415/24 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 25 marca 2024 r. znak: SKO.II.41/1718/ŚR/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 415/24, oddalił skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 25 marca 2024 r., znak: SKO.II.41/1718/ŚR/2023 utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działającego z upoważnienia Wójta Gminy D. z dnia 5 grudnia 2023r., znak: OPS.5212.123.2023, o odmowie przyznania J. T. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką M. T. Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uwzględnienie skargi, jako, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), polegający na: a) naruszeniu przepisów prawa administracyjnego procesowego mającego wpływ na treść decyzji, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy ocenie dowodów przyczyny faktycznego zakresu opieki skarżącej nad osobą niepełnosprawną, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony przeprowadzenie postępowania w niniejszej sprawie; b) naruszeniu przepisów prawa administracyjnego procesowego mającego wpływ na treść decyzji, tj. art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, tj. faktycznego zaprzestania przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego poprzez błędną ocenę złożonego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej i przyjęcie, że skoro skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do ARiMR w ubiegłych latach, to nadal jest rolnikiem, choć nie złożyła wniosku o dopłaty w 2024 r. (ostatnie dopłaty otrzymała za 2023 r. na wniosek złożony przed 15 maja 2023 r.) i nie pobierała już dopłat w chwili rozpatrywania sprawy oraz nieuwzględnienie, iż skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracowników OPS w D. informacją, iż nie musi wykreślać numeru producentów z rejestru ARiMR oraz niedopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu przez Sąd dowodów z: - orzeczenia o stopniu niepełnosprawności M. T. na okoliczność uznania M. T. znacznego stopnia niepełnosprawności, wymagania przez matkę skarżącej konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osób w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; - oceny świadczeniobiorcy M.T. według skali Barthel w zakresie możliwości wykonywania czynności życiowych – na okoliczność: faktycznego zakresu opieki skarżącej nad osobą niepełnosprawną, faktycznego stanu zdrowia M. T.; - zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 19 sierpnia 2024 r. dotyczącego M. T. w zakresie rozpoznania otępienia czuciowo-skroniowego – kserokopia – na okoliczność: faktycznego zakresu opieki skarżącej nad osobą niepełnosprawną, faktycznego stanu zdrowia M. T.; - zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 22 sierpnia 2024 r. dotyczącego M. T. w zakresie rozpoznania otępienia czuciowo-skroniowego - kserokopia – okoliczność: faktycznego zakresu opieki skarżącej nad osobą niepełnosprawną, faktycznego stanu zdrowia M. T.; - orzeczenia o stopniu niepełnosprawności M. T. - kserokopia - na okoliczność faktycznego zakresu opieki skarżącej nad osobą niepełnosprawną, faktycznego stanu zdrowia M. T.; - decyzji (nr 0048-2024-011740) Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 czerwca 2024 r. zgodnie z którą J. T. została wykreślona (wpis) z ewidencji producentów oraz uchylono jej numer ewidencyjny- na okoliczność: spełnienia przesłanki rezygnacji z pracy zarobkowej; II. naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędne zastosowanie, a tym samym nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że organ administracji powinien mieć na względzie, że obowiązujące przepisy prawa obligują go do dbałości nie tylko o interes publiczny, ale także o słuszny interes strony poprzez przyjęcie, że skoro skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do ARiMR w ubiegłych latach, to nadal jest rolnikiem, choć nie złożyła wniosku o dopłaty w 2024 r. (ostatnie dopłaty otrzymała za 2023 r. na wniosek złożony przed 15 maja 2023. r.) i nie pobierała już dopłat w chwili rozpatrywania sprawy oraz błędne przyjęcie, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika albo wykonywanie w nim pracy może potwierdzać jedynie wykreślenie z ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a nie samo oświadczenie strony złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej; 2) naruszenie art. 17b u.ś.r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika albo wykonywanie w nim pracy może potwierdzać jedynie wykreślenie z ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a nie samo oświadczenie strony złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej; 3) naruszenie art. 17 ust. 1 b u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię, a tym samym brak uwzględnienia, że cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną; 4) naruszenie art. 63 ust. 1 u.ś.w., poprzez jego niezasadne niezastosowanie i przyjęcie, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto ww. zarzuty. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania. Jednak przed odniesieniem się do tych zarzutów wymaga przypomnienia, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., decyzją z dnia 5 grudnia 2023r., znak: OPS.5212.123.2023, odmówił J. T. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką M. T. Jako podstawę odmowy organ wskazał art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023r., poz. 390 – dalej "u.ś.r"), ustalając, że niepełnosprawność M. T. powstała później niż " do ukończenia 25 roku życia". Po rozpatrzeniu odwołania J. T. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie decyzją z 25 marca 2024 r., znak: SKO.II.41/1718/ŚR/2023, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że w dacie złożenia wniosku skarżąca nie spełniała przesłanek z art. 17 b ust 1 u.ś.r., W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że interpretacja organu I instancji dotycząca przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest błędna, gdyż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 kwestia okresu powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia przy przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie Kolegium uznało, że mimo to odmowa przyznania świadczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest prawidłowa. W ocenie Kolegium skarżąca nie spełnia przesłanek art. 17 b ust 1 u.ś.r., gdyż nie zaprzestała bycia rolnikiem. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który oddalenie skargi argumentował tym, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia (zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego) łączy się z pobieraniem dopłat z funduszy europejskich, a to z kolei wiąże się z wpisem do ewidencji producentów rolnych, ponieważ tylko osoba wpisana do takiego rejestru może ubiegać się o dopłaty. Zatem, osoba, która zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego powinna wystąpić o wykreślenie z ewidencji producentów w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tej zmiany (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji produktów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności – Dz. U. z 2023 r. r., oz. 885 – dalej "ustawa ewidencyjna"). Ewidencję producentów, wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy ewidencyjnej) i dlatego posiadanie aktualnego statusu producenta rolnego, wynikającego z wpisu do ewidencji, wyklucza przyjęcie, że dana osoba zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, bowiem osoba taka, korzystając z aktualnego wpisu, ma możliwość ubiegania się o płatności rolne. Zatem, dopiero wykreślenie z ewidencji producentów usuwa wątpliwości dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego związane z pobieraniem dopłat, bowiem uniemożliwia ubieganie się o dopłaty. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia wykreślenia z ewidencji producentów rolnych uznawana jest za kluczową przy ocenie wiarygodności oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wobec tego Sąd uznał, że w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne złoży wprawdzie oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, tak jak uczyniła to skarżąca, ale jednocześnie pobiera dopłaty z ARiMR i nadal figuruje w rejestrze producentów rolnych, to nie można przyjąć, że zrezygnowała z zatrudnienia, a więc że spełnia przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Tylko bowiem w razie stwierdzenia, że osoba, która złożyła takie oświadczenie, jednocześnie nie pobiera dopłat oraz została wykreślona z rejestru producentów rolnych ARiMR, czyni to oświadczenie wiarygodnym. Sąd I instancji wskazał, że w związku ze zmianą przepisów od dnia 1 stycznia 2024 r., podane okoliczności powinny wystąpić do końca 2023 r., co wynika z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej "u.ś.w."). W skardze kasacyjnej zakwestionowano powyższe stanowisko orzekających w sprawie organów administracji i Sądu I instancji. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że matka skarżącej urodzona w dniu 15 lutego 1953 r. jest wdową, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia 26 października 2023 r. Ustalony stopnień niepełnosprawności datuje się od dnia 31 lipca 2023 r. Orzeczenie wydano do dnia 30 września 2026 r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką skarżąca złożyła w dniu 10 listopada 2023 r. Złożyła oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1 listopada 2023 r. Natomiast dopiero na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 czerwca 2024 r. skarżąca została wykreślona z ewidencji jako producentka rolna oraz uchylono jej numer ewidencyjny, czego skarżąca nie kwestionuje. Zaś wniosku o dopłaty nie złożyła dopiero na rok 2024 r. W rozpoznawanej sprawie istotna jest przede wszystkim kwestia, czy skarżąca spełnia wymogi do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Od 1 stycznia 2024 r. ustawodawca ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej "u.ś.w."), wprowadził nowe zasady związane z ustalaniem prawa m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego. W art. 63 ust. 1 u.ś.w. został uregulowany sposób postępowania dla spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów. Zgodnie z tym przepisem – w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku złożonego przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest przed 1 stycznia 2024 r., organ administracji rozpatrujący wniosek po tym dniu powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Jak słusznie wyjaśnił to już Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stosowanie dotychczasowych przepisów jest obecnie możliwe wyłącznie wtedy, gdy do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia "powstało", a zatem, gdy do 31 grudnia 2023 r. ziściły się wszystkie przesłanki przyznania tego prawa. Oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być przyznane skarżącej tylko wtedy, gdyby skarżąca do dnia 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 i art. 17 b u.ś.r., a więc gdyby do końca grudnia 2023 r. (nie później) zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przepis art. 17 ust.1 u.ś.r. określa przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć łącznie, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W odniesieniu zaś do rolników, ich małżonków i domowników ustawodawca wprowadził odrębną regulację przewidzianą w art. 17 b u.ś.r. Stosownie bowiem do treści art. 17 b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2). W świetle wskazanego przepisu przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wobec tych podmiotów jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia. Ponadto, zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., polega nie tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga także przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Prowadzenie gospodarstwa rolnego nie może być zatem utożsamiane wyłącznie z działalnością wytwórczą w rolnictwie i sprowadzone do wytwarzania szeroko rozumianych produktów rolnych oraz ich zbywania. Przez prowadzenie gospodarstwa rolnego należy rozumieć zarówno prowadzenie na gruntach rolnych działalności wytwórczej w rolnictwie i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów, jak i posiadanie stosownych środków produkcji to umożliwiających. Należy również przyjąć, że prowadzenie gospodarstwa rolnego obejmuje zarówno czynności faktyczne, jak i czynności prawne dokonywane w związku z podejmowaniem decyzji dotyczących prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1393/21 oraz z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2046/23). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca w formularzu wniosku z dnia 10 listopada 2023 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką (k-58 akt adm.) złożyła pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie, że jest rolnikiem i że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego/wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym z dniem 1 listopada 2023 r. Jak natomiast z akt administracyjnych wynika, pismem z dnia 12 marca 2024 r., w odpowiedzi na zapytanie Wójta Gminy D., Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował, że skarżąca jest zarejestrowana w Ewidencji Producentów i Gospodarstw Rolnych oraz składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich w latach 2004 – 2006 i 2009 – 2023. Podano że w dniu 19 kwietnia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności za rok 2023 r. Ponadto wskazano, że nie korzysta z innych programów pomocowych realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wskazano że do dnia wystawienia niniejszej informacji, do Biura Powiatowego nie wpłynął wniosek o wykreślenie z rejestru producentów i gospodarstw rolnych, co potwierdza stan figurowania w ewidencji producentów do końca 2023 r. Powyższe wskazuje, że organy administracji dysponowały dowodami potwierdzającymi prowadzenie gospodarstwa rolnego, gdyż dopłaty przyznawane są osobie, która nie tylko jest właścicielem, czy współwłaścicielem gruntu rolnego, ale także, która rzeczywiście uprawia grunty rolne i wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych okoliczności ani organ odwoławczy, ani Sąd I instancji, nie naruszyli powołanych przez skarżącą przepisów, dokonując oceny złożonego przez nią oświadczenia i uznając, że wbrew jego treści strona nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż pomoc w postaci dopłat bezpośrednich może zostać przyznana rolnikowi aktywnemu zawodowo, prowadzącemu działalność rolniczą. Skarżąca figurowała w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako producent rolny, pobierała dopłaty bezpośrednie i nie cofnęła wniosku o przyznanie płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca została wykreślona z ewidencji producentów dopiero na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 czerwca 2024 r., co ma wyłącznie skutek ex nunc i nie może dotyczyć momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Należy podkreślić, że ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia, przy czym w sprawie nie jest kwestionowane stanowisko, że wskazane oświadczenie stanowi dowód na tę okoliczność, podlegający ocenie na zasadach ogólnych, a prawo nie przewiduje innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Wprowadzenie oświadczenia, jako dowodu na okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, wynika ze specyficznego charakteru pracy rolnika. Dlatego też, z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca nie spełniła wymogu art.17 b ust.1 tj. zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w 2023 r. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, a co nie jest sporne, że J. T. figuruje w ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) i posiada numer identyfikacyjny (zaświadczenie z 26 marca 2024 r. ) i do końca 2023r. - wobec niewykreślenia z ewidencji producentów rolnych - była aktywnym rolnikiem. Niezasadne były zatem podnoszone w skardze kasacyjnej przepisy dotyczące naruszenia prawa materialnego. O wyniku postępowania nie decydowały okoliczności dotyczące faktu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, co więcej ani organy administracji, ani Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie kwestionowali faktu i potrzeby wykonywania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką, a zbędne było dokonywanie dalszych rozważań dotyczących zakresu opieki świadczonej przez skarżącą, wobec niespełnienia przez nią podstawowej przesłanki - zaprzestania prowadzenia w 2023 r. gospodarstwa rolnego - co czyni też niezasadnymi podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono, gdyż skarga na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., była zwolniona z wpisu sądowego. Natomiast co do wynagrodzenia dla pełnomocnika, to Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa na podstawie art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 p.p.s.a.) przy zastosowaniu przepisów art. 258-261 p.p.s.a.