II SA/Lu 415/24

WyrokWSA w Lublinie2024-10-22

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, ale nadal figuruje w ewidencji producentów rolnych ARiMR i pobiera dopłaty, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.?
Ratio decidendi
Rolnik, który figuruje w ewidencji producentów rolnych ARiMR i pobiera dopłaty, nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeśli złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wpis do rejestru producentów rolnych i pobieranie dopłat wykluczają możliwość uznania, że osoba ta zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. T., rolniczka, ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na datę powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, mimo złożenia oświadczenia o zaprzestaniu tej działalności od 1 listopada 2023 r., ponieważ nadal figurowała w ewidencji producentów rolnych ARiMR i pobierała dopłaty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 25 marca 2024 r. znak: SKO.II.41/1718/ŚR/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 25 marca 2024r., znak: SKO.II.41/1718/ŚR/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie po rozpatrzeniu odwołania J. T. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Dubienka przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dubience z dnia 5 grudnia 2023r., znak: OPS.5212.123.2023 o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką M. T.. Skarżąca złożyła wniosek w dniu 19 listopada 2023r., załączając orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 26 października 2023r. o uznaniu M. T. za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres do 30 września 2026r.; w orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 31 lipca 2023r. Organ I instancji odmawiając przyznania świadczenia wskazał na 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023r., poz. 390), dalej jako "u.ś.r", który uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ ustalił, że niepełnosprawność M. T. powstała później, a więc warunek ten nie jest spełniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie stwierdziło, że interpretacja organu dotycząca przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest błędna, ale jednocześnie uznało, że mimo to odmowa przyznania świadczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest prawidłowa. Gdy chodzi o art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Kolegium wyjaśniło, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 kwestia okresu powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia przy przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium przytoczyło też treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa przesłanki i tryb przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego (związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki), a ponadto także wskazało na art. 17b ust 1 u.ś.r., z którego wynika m.in., że w przypadku, gdy o świadczenie ubiega się rolnik, świadczenie przysługuje w przypadku zaprzestania prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego, co - zgodnie z art. 17b ust. 2 u.ś.r. - potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wskazało również, że od 1 stycznia 2024 r. ustawą z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej jako "u.ś.w.") ustawodawca wprowadził nowe zasady związane z ustalaniem prawa m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego. W art. 63 ust. 1 u.ś.w. został uregulowany sposób postępowania dla spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów. Zgodnie z tym przepisem - w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten – zdaniem Kolegium - należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku złożonego przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest przed 1 stycznia 2024 r., organ administracji rozpatrujący wniosek po tym dniu powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. W zakresie ustaleń faktycznych Kolegium wskazało na oświadczenie skarżącej, że jest rolnikiem, ale w związku ze sprawowaną opieką nad matką zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1 listopada 2023 r. Poza tym, podczas wywiadu środowiskowego w dniu 17 listopada 2023 r. potwierdzono, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką M. T. (wdową), z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. M. T. ze względu na stan zdrowia i wiek wymaga wsparcia w zaspokajaniu codziennych potrzeb tj. robienie zakupów, przygotowanie posiłków, utrzymanie higieny osobistej, pomoc przy ubieraniu, dawkowanie lekarstw, realizacja recept, organizacja wizyt lekarskich, a dzięki pomocy córki w miarę prawidłowo funkcjonuje w środowisku; oprócz skarżącej ma jeszcze syna A. T., który jednak nie może sprawować nad nią opieki, ponieważ sam ma rodzinę, w tym troje małoletnich dzieci. Zdaniem Kolegium, oświadczenie skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie jest wiarygodne, ponieważ figuruje ona w ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) i posiada numer identyfikacyjny (zaświadczenie z 26 marca 2024 r.), a ponadto z pisma Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 12 marca 2024r., wynika, że w latach 2004-2006 i 2009-2023 składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i do dnia wystawienia niniejszego pisma nie złożyła wniosku o wykreślenie z rejestru producentów i gospodarstw rolnych. Skarżąca zatem do końca roku 2023 figurowała w ewidencji producentów rolnych. Kolegium przytoczyło regulacje prawne, w tym unijne, dotyczące wsparcia finansowego z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) dla rolników aktywnych zawodowo. Podkreśliło, że w świetle obowiązujących regulacji nie można jednocześnie pobierać dopłat do gospodarstwa rolnego i zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż taka sytuacja jest sprzeczna z definicją "rolnika aktywnego zawodowego". Pobieranie dopłat wyklucza spełnienie podstawowej przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17b u.ś.r. Kolegium wskazało również na znaczenie wpisu do ewidencji producentów rolnych, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2023 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r., poz. 885). System, w tym ewidencję producentów, wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności (art. 5 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy), a więc posiadanie aktualnego statusu producenta rolnego, wynikającego z wpisu do ewidencji, wyklucza przyjęcie, że dana osoba zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Kolegium podkreśliło, że nie kwestionuje, że niepełnosprawna matka skarżącej wymaga stałej opieki i pomocy w podstawowych czynnościach, a skarżąca tę opiekę sprawuje. Nie została jednak spełniona przesłanka zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, ponieważ skarżąca figuruje w ewidencji producentów rolnych. W rozpatrywanej sprawie jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023r., co w konsekwencji oznacza, że w sprawie nie ma zastosowania przepis przejściowy art. 63 ust. 1 u.ś.w. i świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być jej przyznane. W okolicznościach sprawy, matka skarżącej ma prawo ubiegać się o świadczenie wspierające. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. T. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem: - art. 17 b u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika albo wykonywania w nim pracy może potwierdzać jedynie wykreślenie z ewidencji producentów rolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a nie samo oświadczenie strony złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej; - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. -art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy tj. faktycznego zaprzestania przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz poprzez błędną ocenę złożonego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej i przyjęcie, że skoro skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do ARiMR w ubiegłych latach, to nadal jest rolnikiem, choć nie złożyła wniosku o dopłaty w 2024r. (ostatnie dopłaty otrzymała za 2023r. na wniosek złożony przed 15 maja 2023r.) i nie pobiera już dopłat; - art. 63 ust. 1 u.ś.w. poprzez jego niezasadne niezastosowanie i przyjęcie, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. W obszernym piśmie uzupełniającym skargę, ustanowiona w ramach prawa pomocy radca prawny [...] dodatkowo wskazała, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 18 czerwca 2024r. skarżąca została wykreślona z ewidencji producentów rolnych (decyzję załączyła do pisma z wnioskiem o dopuszczenie jako dowód w sprawie). Następnie pełnomocnik szeroko opisała ciężki stan zdrowia matki skarżącej (na potwierdzenie załączyła dokumenty medyczne wnosząc o ich dopuszczenie jako dowody w sprawie), wymagający stałej, całodobowej opieki, podkreślając, że skarżąca taką opiekę sprawuje, co uniemożliwia jej wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Rację ma Kolegium, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r., ponieważ w związku z wyrokiem TK w orzecznictwie utrwalił się pogląd – na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023r. (obecnie przepisy tej ustawy istotnie się zmieniły) - że data powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia w sprawie o przyznanie tego świadczenia, co Kolegium obszernie wyjaśniło. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowisko Kolegium, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z pracy (nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego) do końca 2023r. jest prawidłowe. Oczywiste jest, że prowadzenie gospodarstwa rolnego mieści się w pojęciu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, o czym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca umożliwił jednak rolnikom przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli złożą oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, wprowadzając przepis art. 17b u.ś.r. Przepis ten stanowi, że 1. W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. 2. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W orzecznictwie wyrażane jest stanowisko, że oświadczenie złożone na podstawie powyższego przepisu podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie, co oznacza, że nie zawsze jest ono wystarczające do stwierdzenia, czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne zrezygnowała zatrudnienia (zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego). Ocena ta zwykle wymaga ustalenia dodatkowych okoliczności, w szczególności tego, czy wnioskodawca figuruje w rejestrze producentów rolnych w ARiMR i czy pobiera dopłaty rolne. Potrzeba ustalenia tych okoliczności wynika z tego, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia wiąże się z rekompensatą za utratę wynagrodzenia z tego tytułu. Świadczenie pielęgnacyjne z założenia ustawodawcy miało stanowić rekompensatę za utratę dochodu w związku z koniecznością opiekowania się najbliższym członkiem rodziny. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego także musi się wiec wiązać nie tylko z (faktycznym) zaprzestaniem wykonywania pracy w tym gospodarstwie, ale także z utratą dochodów uzyskiwanych w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie sądowym łączy się zatem przesłankę rezygnacji z zatrudnienia (zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego) z pobieraniem dopłat z funduszy europejskich, a to z kolei – jak słusznie przyjęło Kolegium – wiąże się z wpisem do ewidencji producentów rolnych, ponieważ tylko osoba wpisana do takiego rejestru może ubiegać się o dopłaty. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r., poz. 885), elementem całego systemu ewidencyjnego jest ewidencja producentów (art. 4 pkt 1). Z definicji ustawowych wynika, że pojęcie producenta obejmuje: producenta rolnego, beneficjenta programów rybackich, posiadacza zwierzęcia, organizację producentów, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalnego beneficjenta (art. 3 pkt 2). Z kolei producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115 (art. 3 pkt 2 lit. b). Wreszcie art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 2021/2115, do którego odsyła przytoczony przepis krajowy, definiuje rolnika jako: osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów, określonym w art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz które prowadzą działalność rolniczą określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że prowadzenie działalności rolniczej jest niezbędnym elementem posiadania statusu producenta rolnego. Osoba, która zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego powinna wystąpić o wykreślenie z ewidencji producentów w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tej zmiany (art. 14 ust. 1 ustawy ewidencyjnej). Ponieważ system, w tym ewidencję producentów wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy ewidencyjnej), posiadanie aktualnego statusu producenta rolnego, wynikającego z wpisu do ewidencji, wyklucza przyjęcie, że dana osoba zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, bowiem osoba taka, korzystając z aktualnego wpisu, ma możliwość ubiegania się o płatności rolne, oczywiście z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych warunków, poza formalnym statusem producenta. Dopiero wykreślenie z ewidencji producentów usuwa wątpliwości dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego związane z pobieraniem dopłat, bowiem uniemożliwia ubieganie się o dopłaty. W orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia wykreślenia z ewidencji producentów rolnych uznawana jest za kluczową przy ocenie wiarygodności oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 marca 2024r., II SA/Ke 744/23; wyrok WSA w Gliwicach wyrok z dnia 28 lutego 2024 r., II SA/Gl 1684/23; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2023 r., VIII SA/Wa 466/23, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2023 r., II SA/Gd 47/23) "Dopóki rolnik figuruje w ewidencji krajowych producentów rolnych, dopóty nie można stwierdzić, że zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. Zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Figurowanie w ewidencji producentów rolnych jest więc jednym z elementów koniecznych do przyjęcia, że mamy do czynienia z rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne". W świetle powyższego, w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne złoży wprawdzie oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, ale jednocześnie pobiera dopłaty z ARiMR i nadal figuruje w rejestrze producentów rolnych, nie można przyjąć że zrezygnowała z zatrudnienia, a więc że spełnia przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Tylko w razie stwierdzenia, że osoba, która złożyła takie oświadczenie, jednocześnie nie pobiera dopłat oraz została wykreślona z rejestru producentów rolnych ARiMR, czyni to oświadczenie wiarygodnym. Podkreślić przy tym należy, że w związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2024r., wskazane okoliczności powinny wystąpić do końca 2023r. Wynika to z art. 63 ust. 1 u.ś.w., na który wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem - w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu, oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być przyznane skarżącej tylko wtedy, gdyby skarżąca do 31 grudnia 2023r. spełniła wszystkie przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 i art. 17 b u.ś.r., a więc gdyby do końca grudnia 2023r. (nie później) zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego (w przedstawionym wyżej rozumieniu). Dokonując takiej wykładni przepisu art. 63 cyt. ustawy, Sąd miał na uwadze, że w procesie legislacyjnym nad ustawą o świadczeniu wspierającym (link) padła propozycja, by dotychczasowe przepisy stosować w każdym wypadku, gdy do 31 grudnia 2023r. wpłynął "wniosek" o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (link poprawka Senatu nr 61). Takie rozwiązanie niewątpliwie umożliwiałoby przyznanie świadczenia także wtedy, gdyby przesłanki prawa do świadczenia zaktualizowały się już po 1 stycznia 2024r., w toku trwania postępowania wyjaśniającego zainicjowanego wnioskiem (np. poprzez wykreślenie z rejestru producentów rolnych ARiMR), które – zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem - musiały istnieć najpóźniej w dacie wydawania decyzji). Propozycja ta ostatecznie nie została przyjęta przez ustawodawcę, gdyż Sejm poprawkę odrzucił, co oznacza, że stosowanie dotychczasowych przepisów jest obecnie możliwe wyłącznie wtedy, gdy do 31 grudnia 2023r. prawo do świadczenia "powstało", a zatem gdy do 31 grudnia 2023r. ziściły się wszystkie przesłanki przyznania tego prawa. Prawidłowo stwierdziło Kolegium, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jeszcze w 2024r. figurowała w rejestrze ARiMR jako producentka rolna - została z niego wykreślona (jak wyjaśniła) dopiero decyzją z dnia 18 czerwca 2024r. Ponadto pobierała dopłaty za 2023r., czego nie kwestionuje, natomiast nie złożyła wniosku o dopłaty dopiero na kolejny rok tj. na 2024r. W związku z powyższym, pomimo tego, że złożyła oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1 listopada 2023r., to jednak w przedstawionych okolicznościach, świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być jej przyznane. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz.935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło