II OZ 201/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2452/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 932/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie R.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2452/24, odrzucił skargę K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lipca 2024 r., nr 932/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. K.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lipca 2024 r. nr 932/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Po prawomocnym zakończeniu postępowania zainicjowanym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 22 maja 2025 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej na ww. decyzje w wysokości 500 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenia na powyższe zarządzenie wnieśli: K.P. oraz D.K.2, D.K.1 i R.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu ww. zażaleń na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające K.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, postanowieniem z 23 września 2025 r. (sygn. akt II OZ 1331/25), oddalił zażalenie K.P. oraz odrzucił zażalenie D.K.2, D.K.1 i R.P. Wobec powyższego pismem z 24 października 2025 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 17 października 2025 r. wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 22 maja 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej K.P. w dniu 4 listopada 2025r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że do dnia 25 listopada 2025 r. skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego od skargi, co stało się podstawą odrzucenia skargi. Pismem z 18 grudnia 2025 r. zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli K.P. oraz R.P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono naruszenie art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 2, art. 32 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Zgłoszono też zastrzeżenia do zastosowania art. 220 § 3, art. 243-246, art. 252 i art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R.P. podlega odrzuceniu. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie w wyznaczonym terminie usunięte, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 i 8 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że żaląca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII, a następnie do wykonania tego zarządzenia. Jednocześnie została ona prawidłowo pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Skarżąca nie sprostała powyższemu w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a. Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z czynnościami organu, nie podlegają rozpoznaniu merytorycznemu, tym samym nie mogą świadczyć o wadliwości postanowienia Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt. 1 sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Za koniecznością odrzucenia zażalenia R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego orzeczenia. Nadto, wyżej wymieniony nie jest stroną postępowania, a skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym skargą m.in. K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 2 sentencji.