II GSK 1621/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-03-10
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Patrycja Joanna Suwaj, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów w przypadku zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego "sexual health series" w porównaniu do wcześniejszego znaku towarowego "sexual", biorąc pod uwagę podobieństwo znaków i towarów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował decyzję Urzędu Patentowego RP. Sąd uznał, że mimo pewnych podobieństw, znaki "sexual health series" i "sexual" nie są na tyle podobne, aby istniało ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Analiza wizualna, fonetyczna i znaczeniowa wykazała istotne różnice między znakami, a także brak podobieństwa towarów w stopniu uzasadniającym odmowę rejestracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego "sexual health series" przez Urząd Patentowy RP. Skarżący wniósł sprzeciw, opierając się na wcześniejszym znaku towarowym "sexual". Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw, uznając brak podobieństwa znaków i towarów w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na decyzję Urzędu Patentowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 218/22 w sprawie ze skargi S. (...) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2021 r. nr DT-SP.ZS.2019.00410.257.2021.21.ad w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja
2022 r. (sygn. akt VI SA/Wa 218/22) oddalił skargę S(...) (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Strona"), na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 2 grudnia 2021 r. nr DT-SP.ZS.2019.00410.257.2021.21.ad w przedmiocie znaku towarowego.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia faktyczne:
1. 18 marca 2019 r., (...)SPÓŁKA JAWNA, (...)dokonał zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego sexual health series, pod numerem Z.497303 przeznaczonego do oznaczania następujących towarów i usług:
- klasa 3: antyperspiranty, esencja anyżkowa, olejki aromatyczne, olejek bergamotowy, saszetki zapachowe do bielizny, środki do namaczania bielizny, chusteczki nasączane płynami kosmetycznymi, olejki eteryczne cytrynowe, dezodoranty do użytku osobistego, mydła dezodoryzujące, drewno zapachowe, olejki eteryczne z drzewa cedrowego, ekstrakty kwiatowe do perfum, esencje eteryczne, olejki esencjonalne, geraniol, ałun po goleniu antyseptyczny, mydło po goleniu, preparaty po goleniu, heliotropina, olejek jaśminowy, woda javelle, jonon, kadzidełka, kadzidła, sole do kąpieli do celów innych niż lecznicze, preparaty kosmetyczne do kąpieli, woda kolońska, maseczki kosmetyczne, mleczko kosmetyczne, kosmetyki, kremy kosmetyczne, kremy wybielające do skóry, ekstrakty z kwiatów, kwiaty jako baza do perfum, woda lawendowa, olejek lawendowy, mieszaniny zapachowe, esencje mięty, mięta do wyrobów perfumeryjnych do celów kosmetycznych, mleko migdałowe, mydło migdałowe, olejek migdałowy, preparaty do mycia, mydełka, mydła, mydła dezynfekujące, mydła do ożywiania koloru tkanin, mydła lecznicze, mydła przeciwpotowe, mydła przeciwpotowe do stóp, kora mydełka do prania aromaty do napojów, odświeżacze do ust w aerozolu, preparaty do odymiania, oleje czyszczące, olejek różany, olejek terpentynowy, olejki do celów kosmetycznych, olejki do celów perfumeryjnych, olejki toaletowe, preparaty kosmetyczne do opalania się, produkty perfumeryjne, perfumy, preparaty do pielęgnacji jamy ustnej nie do celów leczniczych, piżmo, płyny do pielęgnacji włosów, preparaty do czyszczenia, pomady do celów kosmetycznych, płyny po goleniu, pomadki do ust, preparaty do prania, preparaty do prania chemicznego, preparaty przeciwsłoneczne, safrol, szampony, woda toaletowa, produkty toaletowe, toniki kosmetyczne, woda utleniona do celów kosmetycznych, woda zapachowa, lotony do celów kosmetycznych, szampony dla zwierząt domowych, lakiery do włosów, zestawy kosmetyków;
- klasa 5: chemiczne preparaty do celów farmaceutycznych, chemiczne preparaty do celów medycznych, chemiczne preparaty do celów weterynaryjnych, chemiczno-farmaceutyczne preparaty, chusteczki nasączane płynami farmaceutycznymi, dezodoranty inne niż do użytku osobistego, eliksiry, kadzidełka do odstraszania owadów, oleje lecznicze, napoje lecznicze, odświeżacze do ubrań
i tkanin, preparaty medyczne na porost włosów, środki do oczyszczania powietrza, środki do odświeżania powietrza, preparaty z mikroorganizmów do celów medycznych lub weterynaryjnych, obroże przeciwpasożytnicze dla zwierząt, środki przeciw pasożytom, przeciwpasożytnicze preparaty, sole do celów medycznych, sole do kąpieli mineralnych, sole wód mineralnych, syropy do użytku farmaceutycznego, środki przeciw szkodnikom, środki antykoncepcyjne, środki chwastobójcze, tabletki do celów farmaceutycznych, wywary do celów farmaceutycznych, zioła lecznicze, zioła do palenia do celów leczniczych, herbatki z ziół do celów medycznych, balsamiczne aromatyczne preparaty do celów leczniczych, balsamy do celów leczniczych, środki bakteriobójcze, bakteriologiczne preparaty do celów medycznych i weterynaryjnych, biologiczne preparaty do celów weterynaryjnych, środki do odstraszania owadów, lotony dla psów, środki do mycia psów, sterydy, preparaty weterynaryjne, preparaty do mycia zwierząt;
- klasa 35: rozpowszechnianie ogłoszeń reklamowych, zarządzanie zbiorami informatycznymi, rozpowszechnianie materiałów reklamowych, próbek, druków, prospektów, broszur, agencje reklamowe, organizowanie sprzedaży w trybie aukcji
i przetargów publicznych, organizowanie i prowadzenie sprzedaży w trybie on-line, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek, druków, prospektów, broszur, edytorskie usługi w dziedzinie reklamy, pozyskiwanie danych do komputerowych bazy danych, systematyzacja danych komputerowe bazy danych, komputerowe zarządzanie plikami, reklama, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, kreowanie wizerunku firmy, usług, towaru, tworzenie reklamowych i sponsorowanych tekstów, edycja tekstów, public relations, prezentowanie produktów w mediach dla celów sprzedaży detalicznej, zarobkowe zarządzanie w zakresie koncesjonowania towarów i usług dla osób trzecich, zarządzanie w zakresie zamówień w handlu.
2. W dniu 23 września 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw S (...)wobec zgłoszenia znaku towarowego "sexual health series" o numerze Z.497303 w zakresie wszystkich towarów zawartych w klasie 3 oraz części towarów z klasy 5, tj.: lotonów dla psów, środków do mycia psów, preparatów do mycia zwierząt.
Wnoszący jako podstawę prawną wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 3 i art. 1321 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, przeciwstawiając słowno-graficzny znak towarowy "sexual" o numerze EUTM.001130418, z pierwszeństwem od dnia 7 kwietnia 1999 r., przeznaczony do oznaczania następujących towarów:
- klasa 3: perfume, eau de cologne, body lotions and cosmetics/perfumy, woda kolońska, lotiony do ciała i kosmetyki;
- klasa 25: Iingerie and sports clothing/bielizna i odzież sportowa.
3. Decyzją z dnia 29 stycznia 2021 r. Urząd Patentowy oddalił sprzeciw.
4. Decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1321 ust. 1 pkt 3 oraz art. 15222 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 324, dalej przywoływana jako: "p.w.p."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 29 stycznia 2021 r. o oddaleniu sprzeciwu wniesionego przez S(...) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego sexual health series, dokonanego w dniu 18.03.2019 r. przez: I (...) SPÓŁKA JAWNA, (...), pod numerem Z.497303.
Urząd Patentowy, ponownie rozpatrując sprawę przytoczył treść art. 15522, art. 244 - 245, art. 248, art. 249 i art. 245 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej i po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie stwierdził, iż nie zachodzą kumulatywnie wszystkie przesłanki z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., z treści którego wynika, że dla wypełnienia jego dyspozycji konieczne jest spełnienie łącznie:
- identyczności lub podobieństwa towarów lub usług, do oznaczania których znaki te są przeznaczone,
- identyczności lub podobieństwa znaków towarowych,
- ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami.
Organ wyjaśnił, że w przedmiocie podobieństwa towarów i/lub usług zakres ochrony znaku towarowego wyznacza zakres towarów [usług] zawarty w zgłoszeniu lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego i stwierdził, iż towary, do oznaczania których przeznaczony jest zgłoszony znak towarowy, tj.: antyperspiranty, chusteczki nasączane płynami kosmetycznymi, dezodoranty do użytku osobistego, mydła dezodoryzujące, ałun po goleniu antyseptyczny, mydło po goleniu, preparaty po goleniu, olejek jaśminowy, sole do kąpieli do celów innych niż lecznicze, preparaty kosmetyczne do kąpieli, maseczki kosmetyczne, mleczko kosmetyczne, kosmetyki, kremy kosmetyczne, kremy wybielające do skóry, woda lawendowa, olejek lawendowy, mleko migdałowe, mydło migdałowe, olejek migdałowy, preparaty do mycia, mydełka, mydła, mydła dezynfekujące, mydła lecznicze, mydła przeciwpotowe, mydła przeciwpotowe do stóp, odświeżacze do ust w aerozolu, olejek różany, olejek terpentynowy, olejki do celów kosmetycznych, preparaty kosmetyczne do opalania się, preparaty do pielęgnacji jamy ustnej nie do celów leczniczych, płyny do pielęgnacji włosów, pomady do celów kosmetycznych, płyny po goleniu, pomadki do ust, preparaty przeciwsłoneczne, szampony, toniki kosmetyczne, woda utleniona do celów kosmetycznych, lotony do celów kosmetycznych, szampony dla zwierząt domowych, lakiery do włosów, zestawy kosmetyków, z klasy 3 oraz lotiony dla psów, środki do mycia psów, preparaty do mycia zwierząt z klasy 5 zawierają się w ogólnym pojęciu kosmetyki, ujętym
w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego, zatem uznać je należy za identyczne. Nadto towary takie jak: "woda kolońska i perfumy" zawarte w wykazie towarów znaku zgłoszonego są identyczne do towarów ujętych w zakresie ochrony znaku wnoszącego sprzeciw takich jak: perfumy i woda kolońska. Woda toaletowa zawarta w wykazie towarów znaku zgłoszonego to produkt niemalże identyczny rodzajowo jak woda kolońska, różni się bowiem nieznacznie stężeniem olejków zapachowych
w alkoholu, Za identyczne do perfum należy uznać również "produkty perfumeryjne" zawarte w zakresie ochrony znaku zgłoszonego, gdyż jest to szersza kategoria obejmująca zakresem pojęciowym perfumy.
Natomiast towary takie jak ekstrakty kwiatowe do perfum, geraniol, heliotropina, jonon, piżmo, saflor, zawarte w wykazie towarów znaku zgłoszonego, to związki zapachowe stosowane zarówno w kompozycjach zapachowych stosowanych w perfumach i olejkach eterycznych jak również środki mające spełniać określoną funkcję, np. odstraszać komary. Nie są to natomiast gotowe perfumy czy woda toaletowa do zastosowania na ciało ani gotowy kosmetyk, zatem nie zachodzi podobieństwo rodzajowe między tymi towarami a gotowymi kosmetykami, perfumami i wodą kolońską ujętą w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego. Podobnie rzecz się ma z takimi towarami jak ekstrakty z kwiatów, kwiaty jako baza do perfum, mięta do wyrobów perfumeryjnych do celów kosmetycznych, mieszaniny zapachowe, esencje mięty, kora, olejki do celów perfumeryjnych, zawartymi w wykazie towarów znaku zgłoszonego. Są to bowiem nie nadające się do użytku osobistego substancje składowe gotowych produktów jakimi są kremy, balsamy czy perfumy.
Urząd ponadto uznał, że towary takie jak saszetki zapachowe do bielizny i woda zapachowa, zawarte w wykazie towarów znaku zgłoszonego, nie są podobne do towarów ujętych w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego, w tym do perfum czy wody kolońskiej. Mimo, że zarówno saszetki zapachowe do bielizny, woda zapachowa jak i perfumy i woda kolońska mają oddziaływać na zmysł węchu i może być w nich zawarta ta sama kompozycja zapachowa to towary te są odmienne rodzajowo, jak również charakteryzują się różnym przeznaczeniem. Są to bowiem towary przeznaczone do użytku do bielizny i tkanin a nie na ciało. Nie mogą być stosowane jako zamienniki jak również nie są dla siebie uzupełnieniem. Natomiast towary takie jak drewno zapachowe, kadzidełka i kadzidła są niepodobne do towarów zawartych w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego. Są to bowiem produkty do odświeżania lub do tworzenia nastrojowej atmosfery wnętrz. Zatem są to towary innego rodzaju i innego przeznaczenia niż towary ujęte w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego, które są przeznaczone do użytku osobistego.
Również towary takie jak olejki aromatyczne, olejek bergamotowy, olejki eteryczne cytrynowe, olejki eteryczne z drzewa cedrowego, esencje eteryczne, olejki esencjonalne nie są podobne do towarów ujętych w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego takich jak perfumy, woda kolońska, balsamy do ciała i kosmetyki. Olejki eteryczne mogą być stosowane w kosmetyce ale nie jako produkt bazowy lecz dodatek, mają raczej zastosowanie terapeutyczne za pomocą aromaterapii. Nadto towary takie jak aromaty do napojów, esencja anyżkowa, środki do namaczania bielizny, mydła do ożywiania koloru tkanin, mydełka do prania, preparaty do prania, preparaty do prania chemicznego, oleje czyszczące, preparaty do czyszczenia, olejki toaletowe, produkty toaletowe, woda javelle, preparaty do odymiania, zawarte w wykazie towarów znaku zgłoszonego, Organ uznał za niepodobne do towarów ujętych w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego, tj.: perfumy, woda kolońska, lotiony do ciała i kosmetyki; bielizna i odzież sportowa. Są to towary innego rodzaju, mają także inne przeznaczenie. Aromaty do napojów, esencja anyżkowa to składniki dodawane do napojów i alkoholi i stosuje się je w przemyśle wytwórczym. Przy czym Skarżący uznał argumentację Urzędu co do braku podobieństwa aromatów do napojów do towarów ujętych w ożywiania koloru tkanin, mydełka do prania, preparaty do prania, preparaty do prania chemicznego to ogólnie środki piorące. Są to towary innego rodzaju niż kosmetyki czy perfumy. Mają inne przeznaczenie, Nie stosuje się ich do pielęgnacji ciała lecz do prania wyrobów z tkanin. To samo się tyczy towarów takich jak oleje czyszczące i preparaty do czyszczenia. Są to środki do czyszczenia nie do zastosowania do ciała. Są to towary innego rodzaju oraz ich zakupu dokonuje się w innym celu. Olejki toaletowe to olejki do stosowania do toalet zapobiegające osadzaniu kamienia a produkty toaletowe to produkty innego rodzaju niż kosmetyki czy perfumy. Obejmują bowiem takie produkty jak np. papier toaletowy czy ręcznik papierowy. Woda javelle to preparat do uzdatniania wody, natomiast preparaty do odymiania stosuje się w pszczelarstwie. Towary te mają inny charakter
i przeznaczenie niż towary ujęte w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego, tj. perfumy, woda kolońska, lotiony do ciała i kosmetyki; bielizna i odzież sportowa.
Odnosząc się do argumentu Skarżącego, iż porównywane towary mają co prawda inny charakter i przeznaczenie to jednak mają te same kanały dystrybucji np. hurtownie, w których asortyment jest zróżnicowany i obok produktów do prania, mycia itp. oferowane są również szeroko rozumiane kosmetyki a na półkach sklepowych kosmetyki i produkty do prania sąsiadują ze sobą, podobnie jak
w marketach, gdzie działy z tymi produktami również ze sobą sąsiadują, Urząd stwierdził, że taki argument nie jest wyznacznikiem podobieństwa towarów
w kategorii kanału dystrybucji. Nie przemawia to zatem za uznaniem, że towary te są do siebie podobne. Natomiast okoliczność, iż zarówno kosmetyki jak i produkty do prania i toaletowe są często oferowane w małych sklepach branżowych to podobieństwo w kategorii kanał dystrybucji nie może przemawiać za uznaniem tych towarów za podobne, podczas gdy pod każdym innym względem towary te się różnią. Są to bowiem towary innego rodzaju i przeznaczenia. Nie mogą być stosowane zamiennie ani uzupełniająco.
Dokonując oceny podobieństwa spornych oznaczeń Urząd wskazał, że znak zgłoszony za numerem Z.497303 to oznaczenie słowno-graficzne sexual health series, natomiast znak przeciwstawiony o numerze EUTM.001130418 to oznaczenie słowno-graficzne sexual. Jak sam wnoszący sprzeciw stwierdził, szata graficzna znaku przeciwstawionego jest znikoma, sprowadza się do zapisu słowa sexual zwykłą pogrubioną czcionką z akcentem nad literą e i elementem graficznym
w postaci poziomej kreski nad literą u. Natomiast zgłoszony znak towarowy zawiera wyraźny element graficzny w postaci wielkiej litery H, której ramiona tworzą litery s. Ten element graficzny zajmuje połowę znaku. Wyraz sexual zajmuje niewielką część znaku i jest jednym z trzech zawartych w znaku wyrazów. O ile w znaku przeciwstawionym wyraz sexual stanowi element jedyny i wobec tego dominujący, to znak zgłoszony stanowi kompozycję trzech wyrazów i stylizowanej wielkiej litery H, gdzie elementem dominującym jest właśnie stylizowana litera H i S. Okoliczność, iż wyraz sexual występuje jako pierwszy z trzech wyrazów, nie powoduje, iż wyraz ten zajmuje w znaku pozycję dominującą. Elementem dominującym w znaku jest taki element, który jest dostrzegalny jako pierwszy lub zajmuje największą część oznaczenia. W ocenie Urzędu elementem dominującym jest element graficzny usytuowany po lewej stronie oznaczenia i zajmujący jego połowę. Ponadto oprócz słowa sexual w oznaczeniu zgłoszonym występują również inne słowa takie jak health oraz series. Stanowią kompozycję trzech wyrazów o tej samej długości i ilości liter, zapisanych w trzech rzędach, jedno pod drugim. Pomimo obecności wyrazu sexual w znaku zgłoszonym, pozostałe elementy tego znaku, których brak w znaku przeciwstawionym, przekładają się na odmienny odbiór wizualny porównywanych znaków towarowych. Tym samym, w ocenie Urzędu porównywane znaki jako całość różnią się istotnie w warstwie wizualnej w taki sposób, że wywierają odmienne ogólne wrażenie.
Dokonując analizy fonetycznej porównywanych oznaczeń organ wskazał, że porównaniu podlegają wyrażenia: "sexual health series" w znaku zgłoszonym oraz "sexual" w znaku przeciwstawionym. Urząd uznał, iż pomimo wspólnego początkowego elementu "sexual"/ "sexual", porównywane znaki, jako całość różnią się istotnie w wymowie, ze względu na dodatkowe elementy słowne takie jak health
i series występujące w znaku zgłoszonym. Element słowny sexual występujący
w znaku zgłoszonym nie zajmuje pozycji dominującej lecz jest równoważny
z pozostałymi elementami słownymi health i series. Natomiast okoliczność, iż występuje jako pierwszy w znaku zgłoszonym nie przemawia za uznaniem jego podobieństwa do znaku przeciwstawionego o jedynym elemencie słownym "sexual". Po słowie "sexual" zostaną wypowiedziane słowa health i series, stąd porównywane znaki nie będą brzmiały podobnie, na przykład w reklamie radiowej, jak podnosił Skarażący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma bowiem uzasadnienia do nie wypowiadania tych elementów słownych znaku zgłoszonego jak również nie ma powodu, dla którego odbiorca miałby nie usłyszeć tych elementów. Nie można również mówić o ich podrzędności względem słowa sexual. Zatem porównywane znaki, z uwagi na znaczącą różnicę w liczbie elementów słownych
a co za tym idzie w ich długości, w ocenie Urzędu Patentowego, różnią się istotnie
w warstwie fonetycznej w takim stopniu, że jako całość wywierają odmienne ogólne wrażenie.
Dokonując analizy porównawczej w warstwie znaczeniowej Organ dokonał tłumaczenia angielskich wyrażeń zawartych w porównywanych znakach na język polski. Słowo sexual posiada znaczenie w języku angielskim i w tłumaczeniu na język polski oznacza przymiotnik seksualny, który dotyczący płci i zaspokajania popędu płciowego; słowo health w tłumaczeniu na język polski oznacza m.in. przymiotnik zdrowotny, który oznacza dotyczący stanu zdrowia; korzystnie wpływający na zdrowie; słowo series oznacza m.in. rzeczownik serię (kilka rzeczy tego samego rodzaju). Słowa te pochodzą z podstawowego poziomu języka angielskiego, a więc będą rozumiane przez przeciętnego odbiorcę. Znajomość języka angielskiego na poziomie podstawowym jest bowiem wysoka wśród polskich odbiorców.
Urząd Patentowy ustalił więc, że oznaczenie przeciwstawione oznacza seksualny, płciowy, a znak zgłoszony serię o zdrowiu seksualnym lub serię związaną ze zdrowiem seksualnym. W związku z powyższym oceniono, że porównywane znaki nie są do siebie podobne. Mimo, że w obydwu występuje słowo sexual, to w znaku zgłoszonym jest ono połączone ze słowem health (zdrowie), tym samym kreuje wyrażenie o odmiennym znaczeniu niż samo słowo sexual. Samo słowo sexual wywołuje skojarzenia na tle erotycznym. W znaku zgłoszonym słowo to jest natomiast powiązane ze słowem health (zdrowie), wywołuje zatem konotacje medyczne.
Organ, odnosząc się do powołanej przez wnoszącego serii znaków, stwierdził, iż wskazane przez wnoszącego sprzeciw prawa wyłączne do znaków towarowych nie tworzą serii znaków chronionych na terytorium Polski. Wnoszący sprzeciw powołał się na serię znaków, podnosząc, iż znak "sexual" oprócz rejestracji unijnej jest również zarejestrowany w takich krajach jak Kanada, Stany Zjednoczone Ameryki, Izrael czy Meksyk. Wnoszący sprzeciw wskazał prawa wyłączne o numerach: US 77312830, US 77312835, US 77312837, UK 00002016709, US 74133025, MX 0238660, DE 395235456, TR 2013-27814, FR 95574080, LU NL BE 865466, IL 252198 oraz EUTM 001130418. W ocenie Organu postępowanie toczące się przed Urzędem Patentowym RP dotyczy jedynie terytorium RP, w związku z powyższym nie mają znaczenia materiały dowodowe dotyczące istnienia praw wyłącznych czy używania znaków towarowych wnoszącego sprzeciw na terenie innych krajów. Znaki towarowe mające tworzyć serię znaków muszą być zatem chronione na terytorium Polski. Natomiast z pośród powołanych przez Skarżącego znaków tylko jeden z nich obejmuje swą ochroną rynek polski, mianowicie znak stanowiący przeciwstawienie czyli EUTM 001130418. Zatem analiza porównawcza znaków jak i ocena ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd dotyczy znaku zgłoszonego w odniesieniu jedynie do przeciwstawionego w sprawie znaku wnoszącego sprzeciw o numerze EUTM 001130418.
5. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na powyższą decyzję
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywoływanym na wstępie wyroku
z dnia 17 maja 2022 r. orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U.
z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.").
Sąd I instancji wskazał, że przy ocenie podobieństwa znaków towarowych słowno-graficznych, a takimi są sporne znaki w rozpoznawanej sprawie, zasadnicze znaczenie mają z reguły elementy słowne (takie stanowisko wyraził m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 lutego 2001 r. sygn. akt I CKN 1128/98). W wyroku
z dnia 14 października 2003 r. w sprawie T-292/01 Philips-Van Heuzen Copr. v. OHIM (BASS), który stwierdził, że "w przypadku kombinowanych znaków towarowych (znaków słowno-graficznych) ich odróżniającymi dominującymi elementami są zazwyczaj elementy słowne. Tym samym przy ocenie kolizji pomiędzy takimi znakami towarowymi decydujące znaczenie odgrywa podobieństwo elementów słownych (Zb. Orz. z 2003 r. II-4335). W przypadku gdy znak towarowy składa się z elementów słownych i graficznych, pierwsze z nich winny być co do zasady traktowane jako bardziej odróżniające niż te ostatnie, ponieważ przeciętny konsument łatwiej będzie odnosić się do rozpatrywanego towaru poprzez przytoczenie jego nazwy aniżeli poprzez opisanie graficznego elementu znaku (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 9 września 2008 r. w sprawie T-363/06 Honda Motor Europe Ltd przeciwko OHIM, wyrok Sądu pierwszej Instancji z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie T-287/06 Miguel Torres SA przeciwko OHIM i cytowane w nich orzecznictwo).
Sąd I instancji uznał, że decyzja Organu jest poprawna i w pełni aprobując stanowisko Organu, co do dokonanej szczegółowej analizy podobieństwa przeciwstawionych znaków stwierdził, że nie są one do siebie podobne w warstwach fonetycznej i wizualnej jak i w warstwie znaczeniowej. Jako kolejny, a zarazem ostatni element podlegający badaniu przez organ przy udzielaniu prawa ochronnego na znak towarowy WSA wskazał ustalenie istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorcy
w błąd, co do pochodzenia towarów/ usług. Zdaniem Sądu I instancji Urząd Patentowy RP uwzględnił model przeciętnego odbiorcy ukształtowany
w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który stanowi, że klient to osoba dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna oraz badając przesłankę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd stwierdził, że nie istnieje ryzyko pomylenia porównywanych znaków towarowych.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że Urząd Patentowy RP zarówno nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a przy wydaniu zaskarżonej decyzji uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do twierdzeń Strony, a także wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.
7. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a w przypadku uznania, że wskazane zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie, na podstawie art. 188 p.p.s.a, skargi wniesionej do WSA poprzez jej uwzględnienie i uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia 2 grudnia 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt.2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania
w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1). naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 2052, 1491, 25.11.2021, dalej k.p.a.), oraz w zw. z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p - polegające na nierozpoznaniu sprawy w granicach skargi poprzez nierozpoznanie i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów objętych skargą, co doprowadziło do błędnego uznania, iż Urząd Patentowy w sposób prawidłowy ocenił cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz że Urząd Patentowy wydając decyzję oparł się na całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym Organ błędnie uznał, że pomiędzy znakiem Skarżącego a znakiem Uczestnika nie zachodzi podobieństwo skutkujące ryzykiem konfuzji;
2). naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez brak szczegółowego i pełnego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów zawartych
w skardze Skarżącego z dnia 5 stycznia 2022 r., i powtórzenie w uzasadnieniu oceny dokonanej przez Organ;
3). naruszenie art. 145 § 1 a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie
i oddalenie skargi na decyzję Urzędu Patentowego z dnia 2 grudnia 2021 r.
4). naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie pomimo tego, że decyzja Urzędu Patentowego z dnia 2 grudnia 2021 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz materialnego i zasługiwała na uchylenie;
II. Na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego:
1). art. 1321 ust. 1 pkt.3 ustawy p.w.p. - poprzez: jego błędną wykładnię, co skutkowało przyjęciem przez Sąd, że pomiędzy znakiem Skarżącego, a znakiem Uczestnika postępowania nie zachodzi podobieństwo i nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, podczas gdy w przedmiotowej sprawie występuje identyczność i podobieństwo towarów (70% towarów z klasy 3 znaku zgłoszonego
i część towarów z klasy 5 - ej jest identyczna i podobna to towarów znaku Skarżącego) oraz pomiędzy znakiem Skarżącego i znakiem Uczestnika postępowania występuje podobieństwo i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów.
W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
8. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się
i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12 września 2019 r., sygn. akt II GSK 634/19).
10. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi zasady prowadzenia postępowania dowodowego oraz sporządzania uzasadnienia decyzji administracyjnej, twierdząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał sprawy w granicach skargi i nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze wobec decyzji Urzędu Patentowego.
Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli legalności decyzji Urzędu Patentowego w zakresie wszystkich elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności odniósł się do sposobu przeprowadzenia przez Organ analizy podobieństwa porównywanych oznaczeń oraz oceny podobieństwa towarów, a także do ustalenia istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Fakt, że Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację Organu i uznał ją za przekonującą, nie oznacza, że nie rozpoznał sprawy w granicach skargi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że sąd administracyjny może przyjąć argumentację organu jako własną, jeżeli uzna ją za prawidłową i wystarczającą dla rozstrzygnięcia sprawy.
Okoliczność braku oceny przez Organ a następnie WSA przedstawionych
w postępowaniu materiałów dotyczących sprzedaży produktów oznaczonych wcześniejszym znakiem towarowym nie potwierdza konieczności uchylenia decyzji. Skarżący kasacyjnie nie przedstawił bowiem dowodów świadczących o tym, że jego znak jest renomowany i powszechnie znany i nie wskazywał na tego rodzaju argumenty, podnosząc jedynie przesłankę wprowadzenia w błąd.
11. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący wywodzi to naruszenie z twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji w sposób niewystarczający odniósł się do zarzutów skargi oraz w istocie ograniczył się do powtórzenia argumentacji zawartej w decyzji Urzędu Patentowego.
Tak sformułowany zarzut nie znajduje potwierdzenia w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie motywów, którymi kierował się sąd. Celem tego przepisu jest umożliwienie kontroli instancyjnej wyroku oraz zrozumienie przyczyn rozstrzygnięcia przez strony postępowania.
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera elementów wymaganych przez ten przepis albo gdy jest tak niejasne lub niepełne, że uniemożliwia przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Samo przekonanie strony, że sąd pierwszej instancji zbyt skrótowo odniósł się do przedstawionych argumentów lub że podzielił stanowisko organu administracji, nie stanowi jeszcze podstawy do przyjęcia naruszenia tego przepisu.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika natomiast, że Sąd pierwszej instancji przedstawił zarówno przebieg postępowania przed Organem, jak
i zasadnicze zarzuty skargi, a następnie odniósł się do kluczowej kwestii sporu, jaką była ocena podobieństwa porównywanych znaków towarowych oraz wynikającego
z niej ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Sąd wyjaśnił również, dlaczego uznał analizę przeprowadzoną przez Urząd Patentowy za prawidłową i odpowiadającą standardom oceny podobieństwa znaków towarowych.
Nie można podzielić stanowiska Skarżącego, że uzasadnienie wyroku jest wadliwe z tego powodu, że WSA zaakceptował argumentację Organu i przyjął ją jako własną, co już zostało podniesione. Sąd może podzielić argumentację organu administracji i odwołać się do niej w uzasadnieniu wyroku, jeżeli uzna ją za przekonującą i wystarczającą dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest konieczne ponowne szczegółowe odtwarzanie tej argumentacji, o ile z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd dokonał własnej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Nie można również wywodzić naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z samej objętości uzasadnienia wyroku ani z proporcji pomiędzy przedstawieniem stanowiska doktryny i orzecznictwa a odniesieniem się do konkretnych zarzutów skargi. Istotne jest bowiem nie to, jak rozbudowane jest uzasadnienie, lecz to, czy pozwala ono odtworzyć tok rozumowania sądu i przeprowadzić kontrolę kasacyjną.
W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony.
W konsekwencji nie można uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest dotknięte takimi wadami, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
12. Nie mogły również odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Przepisy te mają charakter wynikowy, a ich naruszenie mogłoby zostać stwierdzone tylko wówczas, gdyby zasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego albo przepisów postępowania. Dodać jedynie należy, że powiązanie powyższych przepisów z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jest jej wadą konstrukcyjną.
13. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że argumentacja Skarżącego odnoszona do zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie odpowiada podniesionej w petitum podstawie kasacyjnej w postaci błędnej wykładni prawa materialnego. Skarżący nie wykazuje bowiem, by Sąd pierwszej instancji lub Organ administracji nadały temu przepisowi wadliwe znaczenie normatywne. W istocie przedstawia jedynie odmienną ocenę podobieństwa znaków, ich elementów dominujących oraz ryzyka konfuzji. Tego rodzaju wywód zmierza do zakwestionowania zastosowania przepisu do ustalonego stanu sprawy, a nie do wykazania błędu w jego wykładni. Ten zarzut również nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przewiduje, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli z uwagi na identyczność lub podobieństwo znaków oraz identyczność lub podobieństwo towarów lub usług istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym. Zastosowanie tej regulacji wymaga zatem łącznego spełnienia trzech przesłanek: podobieństwa oznaczeń, podobieństwa towarów lub usług oraz istnienia ryzyka konfuzji po stronie odbiorców. Ocena ta ma zaś charakter całościowy i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności danej sprawy, choć może niuansować poszczególne elementy.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie podkreślał, że ryzyko konfuzji należy oceniać globalnie, z uwzględnieniem wszystkich czynników istotnych dla danej sprawy, w szczególności stopnia podobieństwa oznaczeń oraz stopnia podobieństwa towarów lub usług (wyrok z 11 listopada 1997 r., C-251/95, SABEL).
W orzecznictwie tym wskazano również, że ocena ta powinna opierać się na ogólnym wrażeniu wywoływanym przez znaki, przy czym szczególne znaczenie mają ich elementy odróżniające i dominujące. Trybunał wyjaśnił ponadto, że pomiędzy podobieństwem oznaczeń a podobieństwem towarów istnieje wzajemna zależność, w tym znaczeniu, że wysoki stopień podobieństwa towarów może kompensować niższy stopień podobieństwa oznaczeń i odwrotnie (wyrok z 29 września 1998 r., C-39/97, Canon). Jednocześnie ocena ryzyka konfuzji powinna być dokonywana
z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy danych towarów lub usług, który jest dostatecznie poinformowany, uważny i rozsądny, lecz rzadko ma możliwość bezpośredniego porównania znaków i opiera się na ich niedoskonałym obrazie zachowanym w pamięci (wyrok z 22 czerwca 1999 r., C-342/97, Lloyd).
W tej sprawie Urząd Patentowy przeprowadził szczegółową analizę porównywanych oznaczeń właśnie w taki sposób, oceniając ich podobieństwo
w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej oraz znaczeniowej. Analiza ta uwzględniała zarówno strukturę znaków jako całości, jak i rolę poszczególnych elementów w ich ogólnym odbiorze.
Jednocześnie wskazać należy, że to, że Organ I instancji zauważył pewne podobieństwo (które jednak nie miało cech skutkujących ryzykiem konfuzji) nie oznacza, że działając jako Organ II instancji jest pozbawiony prawa do przeprowadzenia całościowo własnej oceny, częściowo odmiennej.
Organ zatem prawidłowo wskazał, że znak zgłoszony "sexual health series" stanowi oznaczenie słowno-graficzne o złożonej strukturze, zawierające trzy elementy słowne oraz wyraźny element graficzny. W przeciwieństwie do tego znak wcześniejszy "sexual" składa się wyłącznie z jednego elementu słownego.
W rezultacie porównywane oznaczenia różnią się zarówno długością, jak
i kompozycją.
Urząd Patentowy trafnie zwrócił także uwagę na znaczenie semantyczne oznaczeń. Podczas gdy słowo "sexual" może wywoływać ogólne skojarzenia odnoszące się do sfery seksualności, zestawienie tego słowa z elementami "health" oraz "series" tworzy odrębne wyrażenie odnoszące się do zagadnień zdrowia seksualnego. Powoduje to powstanie odmiennego znaczenia całościowego, które wpływa na sposób postrzegania oznaczenia przez odbiorcę.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie można przyjąć, że sam fakt występowania w obu oznaczeniach słowa "sexual" przesądza o podobieństwie znaków w stopniu prowadzącym do ryzyka konfuzji. Ocena podobieństwa znaków towarowych powinna bowiem uwzględniać ogólne wrażenie wywoływane przez oznaczenia jako całość,
a nie ograniczać się do porównania pojedynczego elementu. Sam fakt, że w jednej
z decyzji organ użył sformułowania "niskie podobieństwo", nie oznacza automatycznie spełnienia przesłanki podobieństwa w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Ocena ryzyka konfuzji wymaga bowiem całościowej analizy oznaczeń oraz towarów, a nie mechanicznego przypisania znaczenia pojedynczemu sformułowaniu użytemu w uzasadnieniu decyzji. Skarżący w istocie kwestionuje dokonane przez Organ i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia w zakresie ogólnego wrażenia wywoływanego przez porównywane oznaczenia. Tego rodzaju polemika sprowadza się jednak do przedstawienia odmiennej oceny podobieństwa znaków, co nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Kontrola kasacyjna nie polega bowiem na zastępowaniu oceny organu i sądu pierwszej instancji własną oceną sądu kasacyjnego, lecz na badaniu, czy ocena ta została przeprowadzona zgodnie z prawem i przy uwzględnieniu właściwych kryteriów.
14. W rozpoznawanej sprawie nie wykazano, aby analiza przeprowadzona przez Urząd Patentowy była dotknięta błędem prawnym lub pomijała istotne elementy porównania. Skarżący nie wskazał również takich okoliczności, które podważałyby prawidłowość przyjętego przez Organ i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji wniosku o braku ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
15. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
16. Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło