II GSK 232/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 568/22 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 listopada 2021 r. nr BP.504.373.2021.1103.RZ9.145345 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 568/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oddalił skargę [...] (strona, strona skarżąca, skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (organ, GITD) z dnia 24 listopada 2021 r., nr BP.504.373.2021.1103.RZ9.145345, w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. Decyzją z 16 stycznia 2020 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (PWITD, organ I instancji) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.100 zł. Skarżący nie wniósł odwołania od ww. rozstrzygnięcia. Wnioskiem z 20 marca 2020 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 16 stycznia 2020 r. Jako przesłankę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). PWITD postanowieniem z 28 grudnia 2020 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tego organu z 16 stycznia 2020 r.. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r. PWITD, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z 16 stycznia 2020 r. Organ I instancji podał, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej powróciła do nadawcy. Z adnotacji dokonanej przez pracownika operatora pocztowego wynika, że pomimo dwukrotnego awizowania, przesyłka nie została podjęta. Ponadto skarżący był prawidłowo poinformowany o prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz aktywnie w nim uczestniczył, m.in. poprzez nadsyłanie dokumentów do akt sprawy. Zdaniem organu I instancji powyższe oznacza, że skarżący brał udział w postępowaniu. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 24 listopada 2021 r. GITD utrzymał w mocy decyzję PWITD. Podzielając w całości stanowisko organu I instancji GITD podał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania, a sama decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wysłana na adres skarżącego. Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że w kontrolowanej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 16 stycznia 2020 r. PWITD. Wniosek o wznowienie uzasadnił niedoręczeniem decyzji organu I instancji i dlatego został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Sąd Wojewódzki wskazał, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół przesłuchania świadka sporządzony w trakcie kontroli drogowej z 27 września 2019 r., z którego wynika, że skarżący został pouczony o skutkach niepowiadomienia o zmianie swego adresu zgodnie z art. 41 k.p.a. Również w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu z 30.09.2019 r. powtórzono pouczenie o treści art. 41 k.p.a. Z wydruku z CDIG (w aktach sprawy) wynika, że skarżący prowadzi dzielność gospodarczą pod adresem [...] i jest to też adres do doręczeń korespondencji. Akta sprawy potwierdzają, że organy kierowały korespondencję pod adres wskazany w CDIG, a w większości przypadków odbiór odbywał się w placówce pocztowej po wcześniejszym awizowaniu (zawiadomienie o wszczęciu postępowania, zawiadomienia o przedłużeniu terminu do zakończenie prowadzenia postępowania). W trakcie postępowania skarżący nie podał innego adresu, ani nie uprawdopodobnił, że stan oddawczej skrzynki pocztowej uniemożliwiał bezpieczne przechowywanie korespondencji. Sąd Wojewódzki przytoczył następnie treść art. 44 § 1 i 2 k.p.a. i wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest ugruntowany pogląd, że przesłanki z art. 44 k.p.a. należy wykładać ściśle, a nie przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. będzie prawidłowe jedynie w przypadku, gdy dokonane zostaną wszystkie czynności przewidziane tym przepisem, tzn. "pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Sąd I instancji podniósł, że z kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka, której adresatem był skarżący, który pełni funkcję osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie: [...], była awizowana dwukrotnie. Organ nadał przesyłkę 17 stycznia 2020 r. Pierwsze awizowanie miało miejsce 20 stycznia 2020 r., powtórne 28 stycznia 2020 r., a zwrot przesyłki do organu nastąpił 4 lutego 2020 r., co organ potwierdził 6 lutego 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji po wznowieniu omyłkowo wpisano, że pierwsze awizowanie odbyło się 2 stycznia 2020 r., gdyż decyzja o wymierzeniu kary objęta wnioskiem o wznowienie postępowania wydano 16 stycznia 2020 r. Pomyłka ta nie miała wpływu na wynik sprawy, wobec dat awizowania wskazanych na kopercie. Sąd Wojewódzki wskazał, że z adnotacji pocztowej wynika, iż listonosz umieścił awizo w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W pkt 2 awiza przedstawiono również alternatywne umieszczenia awiza na drzwiach mieszkania, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Zatem doręczyciel umieścił awizo w miejscu bezpiecznym, jakim wydaje się być oddawcza skrzynka pocztowa. Sąd I instancji wskazał, że twierdzenia skarżącego o tym, że takiego awiza nie było w skrzynce odbiorczej nie zostały w żaden sposób nawet uprawdopodobnione, aby obalić domniemanie doręczenia w sposób wynikający z art. 44 k.p.a. W ocenie WSA w Rzeszowie organy obydwu instancji dokonały prawidłowej oceny skutków doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Z przyjęcia fikcji doręczenia w niniejszej sprawie wynika, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okazała się niezasadna i dlatego decyzje organów obydwu instancji wydane w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. są zgodne z ustalonym stanem faktycznym i prawnym i prawidłowo uzasadnione. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, wbrew twierdzeniom skarżącego, wobec wyżej przedstawionych okoliczności, decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej w transporcie drogowym weszła do obrotu prawnego. W ocenie WSA w Rzeszowie skarżący nie ma racji, że już wznowienie postępowania było potwierdzeniem pozbawienia strony udziału w postępowaniu administracyjnym. Skutkiem wznowienia postępowania nie jest też możliwość powtórnego doręczenie decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania jest możliwe tylko od decyzji ostatecznej. Sąd I instancji wskazał, że zarzut o błędnym skierowaniu decyzji z 16 stycznia 2020 r. organu I instancji do skarżącego nie jest trafny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy wznowienia do ponownego rozpoznania GITD (względnie PWITD) wraz z "nakazaniem organowi prawidłowego doręczenia decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej z dnia 12 lutego 2020 r.", ewentualnie, jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Skarżący wniósł także o zwrot kosztów niezbędnych do dochodzenia przez skarżącego swoich praw (w tym kosztów wpisów od skargi i skargi kasacyjnej, kosztów opłaty od pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wedle norm przepisanych) oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto skarżący wniósł o rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny możliwości zadania pytania prawnego powiększonemu składowi siedmiu sędziów tego Sądu na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., "jako, że charakter postępowania wznowieniowego i przyjęta praktyka budzą wielkie wątpliwości w perspektywie przedstawionych zarzutów (w szczególności zarzutu nr 4), a problematyka ta ma żywotne znaczenie dla stosowania prawa administracyjnego w postępowaniu jurysdykcyjnym.". Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z "art. 145 § 1 pkt 4 p.p.s.a." /tak w oryginale/ w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieprawidłowe przyjęcie, że przesyłka zawierająca decyzję o nałożeniu kary pieniężnej z dnia 12 lutego 2020 roku została prawidłowo doręczona skarżącemu, podczas gdy z okoliczności sprawy, w szczególności z faktu, że skarżący odebrał w toku postępowania wszystkie przesyłki prócz rzeczonej decyzji oraz z faktu, że przesyłka została powtórnie awizowana, wynika, że w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego nie pozostawiono awiza ani zawiadomienia powtórnego dotyczącego doręczenia ww. decyzji, a celowy brak odbioru przesyłki przez skarżącego byłby całkowicie nieracjonalnym posunięciem procesowym, którego przyjęcie kłóci się z zasadami logicznego rozumowania i wykracza poza swobodną ocenę dowodów przez organ (art. 80 k.p.a.); jednocześnie, skarżący nie ma możliwości (i nikt nie miałby możliwości) przedstawić żadnego dowodu na fakt niedoręczenia awiza do skrzynki oddawczej, co w perspektywie naczelnych zasad postępowania administracyjnego (np. art. 8 § 1 k.p.a. lub art. 81a § 1 k.p.a.) powinno skutkować rozstrzygnięciem wątpliwości natury faktycznej na korzyść strony, w szczególności w postępowaniu prowadzonym z urzędu i kończącym się nałożeniem na stronę kary pieniężnej; 2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 43 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie faktu, że organ nie wyczerpał wszystkich możliwości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z dnia 12 lutego 2020 roku i zastosował od razu art. 44 § 1 k.p.a. przez pozostawienie przesyłki od razu w placówce pocztowej, podczas gdy z treści art. 44 § 1 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. wynika wyraźnie, że może to nastąpić jedynie w razie niemożności doręczenia pisma poprzez doręczenie zastępcze, tj. przez doręczenie go domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu; w przedmiotowej sprawie niemożliwym było doręczenie zastępcze zarówno domownikowi (nikogo nie było w trakcie próby doręczenia w lokalu będącym adresem do doręczeń) ani dozorcy domu (budynek nie ma dozorcy), więc organ powinien podjąć próbę doręczenia decyzji sąsiadowi strony i ustalić, czy podejmie się on doręczenia przesyłki adresatowi, aby hipoteza art. 44 5 1 k.p.a. została wypełniona (poprzez realizację dyspozycji art. 43 k.p.a.), na co brak jest dowodu w zwrotnym potwierdzeniu odbioru; 3. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w przypadku gdy zwrotne potwierdzenie odbioru ("awiza skarżący nigdy nie otrzymał i nigdy go nie widział"), będące podstawą przyjęcia fikcji doręczenia decyzji z dnia 16 stycznia 2020 roku, zawiera szereg poważnych braków, które wykluczają jego wiarygodność jako dowodu na prawidłowe doręczenie przesyłki, to jest: a. niejednoznaczne oznaczenie urzędu pocztowego, w którym pozostawiono przesyłkę, o czym mowa w art. 44 § 2 k.p.a., co wynika z adnotacji zawartej na potwierdzeniu odbioru, które zalega w aktach sprawy, na którym zaznaczono, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki pismo pozostawiono na "okres 14" /tak w oryginale/ do dyspozycji adresata w ,,up [...]", podczas gdy w mieście tym funkcjonują dwie placówki pocztowe, przy [...] oraz przy ul. [...]. "Należy też nadmienić, że na awizo nie umieszcza się numeru przesyłki, z pomocą którego adresat mógłby sprawdzić gdzie przesyłka się znajduje przez e-monitoring" /tak w oryginale/; b. brak oznaczenia daty powtórnej awizacji przesyłki, co skutkuje brakiem dowodu umieszczenia zawiadomienia powtórnego o zaleganiu przesyłki na poczcie w skrzynce oddawczej adresata, c. brak czytelnego podpisu doręczyciela, w sytuacji gdy parafa umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma z dnia 16 stycznia 2020 roku pozostaje całkowicie nieczytelna i uniemożliwia identyfikację osoby, która złożyła oświadczenie o pozostawieniu awiza w skrzynce oddawczej adresata; 4. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego nie stanowi samo w sobie pozytywnego zajęcia stanowiska przez organ co do wystąpienia przesłanek wznowienia i przyjęcie, że postępowanie wznowieniowe dzieli się na dwa etapy: formalny i merytoryczny, podczas gdy w przepisach k.p.a. brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia takiego konstruktu prawnego, a wykładnia ta pozostaje niespójna z "resztą sytemu prawa proceduralnego w RP", a z literalnej treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że postępowanie wznawia się, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym; w przypadku bowiem braków formalnych wniosku o wznowienie organ powinien bądź to wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku (w przypadku braków usuwalnych), bądź to "wniosek odrzucić" (w przypadku braków nieusuwalnych - np. przy stwierdzeniu, że wnioskodawca nie jest stroną merytorycznego [głównego] postępowania administracyjnego), a w przypadku badania zasadności merytorycznej wniosku organ winien bądź to wznowić postępowanie (uznając zarzuty wniosku), bądź to odmówić jego wznowienia (uznając te zarzuty za bezzasadne); 5. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieprawidłowe przyjęcie, że organ wydający zaskarżoną decyzję zapewnił stronie "pełny wymagany czynny udział" w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy uchybił on przepisom postępowania poprzez brak należytego doręczenia najważniejszego dokumentu w postępowaniu administracyjnym, a to decyzji kończącej to postępowanie, co skutkowało brakiem możliwości realizacji przez stronę "sztandarowego przysługującego jej" publicznego prawa podmiotowego w postaci prawa zaskarżenia decyzji, o którym mowa w art. 78 Konstytucji. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. V. Stanowisko strony przeciwnej. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. 2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 3. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że – w świetle podstaw wskazanych w art. 174 p.p.s.a. – są one pozbawione zdolności do skutecznego podważenia mocy wiążącej zaskarżonego wyroku. 4. Dokonując oceny podniesionych zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stanowisko strony skarżącej kasacyjnej – pomimo formalnego kwestionowania pozytywnej weryfikacji legalności decyzji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 16 stycznia 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w związku z niestwierdzeniem wady wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – może zostać zredukowane do zagadnienia negatywnej oceny prawidłowości i skuteczności procesowej doręczenia powyższej decyzji skarżącemu. 4.1. Istota powyższego stanowiska zasadza się na twierdzeniu, że określone wadliwości dotyczące procedury doręczenia powyższej decyzji przez pracownika operatora pocztowego oraz dokumentów potwierdzających przebieg tej procedury podważają nie tylko prawidłowość i skuteczność prawną samego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 stycznia 2020 r. (która wobec niezłożenia odwołania przez skarżącego została uznana za ostateczną), lecz przede wszystkim skutkują pozbawieniem strony prawa do udziału w postępowaniu, wyczerpując cechy wady wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła natomiast własnego poglądu co do tego, czy i w jakim zakresie brak skutecznego prawnie doręczenia decyzji organu I instancji pociąga za sobą – jako jego konsekwencja prawna – stan, w którym decyzja ta nie wchodzi do obrotu prawnego i który wymaga ponowienia procedury doręczeniowej. 4.2. Niezależenie jednak od powyższego defektu skargi kasacyjnej, orzekając w granicach skonkretyzowanych prawidłowo podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu oceny zasadności podniesionych zarzutów w świetle rozważań kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego oraz materiału zgromadzonego w aktach sprawy uznał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. 4.3. Przede wszystkim należało stwierdzić, że uregulowana w przepisach k.p.a. procedura doręczania pism urzędowych organów (w tym wydanych decyzji administracyjnych) bazuje na systemie określonych uproszczeń i domniemań ustawowych, których obalenie – jakkolwiek prawnie dopuszczalne (zob. art. 76 § 3 w zw. z art. 76 § 2 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a.) – może w praktyce rodzić wiele trudności dowodowych. Nie zmienia to jednak oceny, że w razie nieprzeprowadzenia przez adresata pisma urzędowego skutecznego kontrdowodu przeciwko domniemaniu wiarygodności treści wynikających z pocztowych dokumentów doręczeniowych (w tym zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki), zachodzi konieczność przyjęcia ustawowego domniemania, że dokumenty te jako dokumenty urzędowe – o ile zostały sporządzone w przepisanej formie przez operatora pocztowego, działającego jako podmiot wykonujący określone zadania publiczne na podstawie ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe – stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 2 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a.). Zakresem powyższego domniemania – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych – są natomiast objęte wszystkie dane (adnotacje) umieszczone przez doręczyciela (w tym pracownika operatora pocztowego) na doręczanej przesyłce oraz drukach doręczeniowych z nią powiązanych (w tym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – zob. np. wyrok NSA z 24.02.2022 r., III OSK 4710/21, LEX nr 3333894). 4.4. Odrębnym zagadnieniem jest z kolei prawidłowość formalnoprocesowa realizacji procedury doręczeniowej uregulowanej przepisami k.p.a. W tym zakresie należy mieć na względzie, że regulacja procesowa wynikająca z k.p.a. nie zawiera unormowań dotyczących określonych kwestii technicznych dotyczących sposobu świadczenia usług pocztowych, natomiast obowiązujące w tej materii ogólne przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (zob. m.in. art. 37, z tym zastrzeżeniem, że zgodnie z art. 37 ust. 3 przepisy art. 37 ust. 2, 4a i 4b nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń) oraz wydanego na jej podstawie (art. 47) rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1026 ze zm.) nie regulują bezpośrednio i nie wyczerpują wszystkich zagadnień. 4.5. Odnosząc powyższe ustalenia do treści zarzutów kasacyjnych, w których zakwestionowano spełnienie określonych warunków prawidłowości doręczenia pośredniego (subsydiarnego), o którym mowa w art. 44 k.p.a., należy podnieść, że przepisy art. 44 § 2-4 k.p.a. nie ustanawiają wymogów w zakresie opatrywania podpisem (a tym bardziej tzw. podpisem czytelnym – por. jednak § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, stanowiący, że pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru) doręczyciela adnotacji przez niego poczynionych (por. także: wyrok NSA z 30.06.2015 r., II OSK 2880/13, LEX nr 1982850; wyrok NSA z 9.05.2024 r., II OSK 2009/21, LEX nr 3757180). Podobnie nie jest zasadny zarzut, że skoro doręczyciel nie umieścił na odwrotnej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru daty powtórnego awizowania pisma, to tym samym nie jest dopuszczalne ustalenie okoliczności daty tej czynności na podstawie innych danych zamieszczonych na przez doręczyciela pocztowego na przesyłce załączonej do akt sprawy na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym – jak już stwierdzono – przyjmuje się bowiem jednolicie, że skoro zakresem pojęcia dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. obejmuje się całość przesyłki pocztowej w zakresie adnotacji i pieczęci uprawnionego pracownika organu doręczającego, to tym samym domniemanie z art. 76 § 3 k.p.a. rozciąga się na ogół danych (adnotacji) lub pieczęci umieszczonych na przesyłce przez tego rodzaju podmiot. Jeżeli więc w przedmiotowej sprawie na spornej przesyłce umieszczono na jej przedniej stronie (stronie adresowej) datę powtórnego awizowania (28 stycznia 2020 r.) wraz z podpisem doręczyciela oraz odciskiem pieczęci datownikowej, to nie sposób zaprzeczyć, że dane te są objęte zakresem domniemania, o którym mowa w art. 76 § 3 k.p.a. Pozbawione uzasadnionych podstaw jest także twierdzenie, że doręczyciel zamieścił na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wadliwe oznaczenie placówki pocztowej, w której istniała możliwość odbioru doręczanej przesyłki. Z art. 44 § 2 w zw. z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika jedynie, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma ma zawierać informację o możliwości jego odbioru w określonym terminie, a operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zasadą jest, że tak na druku zawiadomienia pocztowego (tzw. awizo pocztowe), jak i na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru powinny zostać wskazane dane dotyczące numeru urzędu pocztowego lub jego adresu, jednak w sytuacji gdy w danej miejscowości funkcjonuje tylko jeden urząd pocztowy, wystarczające jest ograniczenie informacji jedynie do wskazania tego właśnie urzędu. Jakkolwiek więc w § 34 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. wskazano, że zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej ma zawierać informację o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, to jednak prawidłowa wykładnia powyższego przepisu na tle regulacji ustawowej wynikającej z art. 44 § 2 w zw. z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że wskazanie adresu placówki pocztowej przechowywania pism nie jest warunkiem prawidłowości i skuteczności prawnej doręczenia, jeżeli w danej miejscowości znajduje się tylko jeden urząd pocztowy, niezależnie od tego, czy urząd ten ma określone filie lub oddziały. W takim bowiem przypadku adresat pisma jest uprawniony do oczekiwania, że przesyłka, o której nadejściu go zawiadomiono, będzie przechowywania przez wymagany okres 14 dni w palcówce "głównej" urzędu pocztowego. W związku z powyższym wskazanie w przedmiotowej sprawie przez doręczyciela na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru informacji, że przesyłka będzie przechowywana przez okres 14 dni w "Urzędzie Pocztowym w [...]" (ul. [...]), będącym jedynym urzędem pocztowym w tej miejscowości, było wystarczające, niezależnie od faktu, że w miejscowości tej funkcjonuje także Filia tego Urzędu (ul. [...]). Nie są także usprawiedliwione twierdzenia, że w niniejszej sprawie działający na zlecenie organów operator pocztowy "nie wyczerpał wszystkich możliwości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z dnia 16 stycznia 2020 roku i zastosował od razu art. 44 § 1 k.p.a. przez pozostawienie przesyłki od razu w placówce pocztowej, podczas gdy z treści art. 44 § 1 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. wynika wyraźnie, że może to nastąpić jedynie w razie niemożności doręczenia pisma poprzez doręczenie zastępcze". Jak już podkreślono, z treści art. 76 § 3 w zw. z art. 76 § 2 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. wynika wzruszalne domniemanie ustawowe prawdziwości danych zamieszczonych przez uprawnionego doręczyciela operatora pocztowego na opakowaniu przesyłki pocztowej oraz drukach doręczeniowych z nią powiązanych (w tym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Jeżeli więc na odwrotnej stronie druku zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki doręczyciel zamieścił adnotację (zob. pkt 2), że z powodu "niemożności doręczenia" przesyłki w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., to – wobec nieobalenia na podstawie art. 76 § 3 k.p.a. wyżej wskazanego domniemania – obowiązkiem organów orzekających w sprawie było przyjęcie, że procedura doręczeniowa została w tym zakresie przeprowadzona prawidłowo i skutecznie. W tym stanie rzeczy zarzut wskazany w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej podlegał oddaleniu, co stanowi konsekwencję bezzasadności zarzutów nr 2 i 3. Bezprzedmiotowy i przez to bezskuteczny okazał się także zarzut opisany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Dla oceny prawidłowości i skuteczności doręczenia decyzji z dnia 16 stycznia 2020 r. oraz zachowania prawa strony skarżącej do udziału w postępowaniu w tym zakresie nie miały i nie mają znaczenia okoliczności związane z przebiegiem procedury doręczeniowej innych pism urzędowych w przedmiotowej sprawie. Jako oczywiście bezzasadny podlegał oddaleniu zarzut opisany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Błędne na poziomie rudymentarnej oceny prawnej jest twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że wydane na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi "samo w sobie" wyraz "pozytywnego zajęcia stanowiska przez organ co do wystąpienia przesłanek wznowienia". Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania obejmuje bowiem dwie fazy: formalną i materialną. W fazie pierwszej dokonuje się oceny formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym oceny, czy wnoszący podanie o wznowienie zachował wymogi formalne tego rodzaju podania m.in. w zakresie wskazania istoty żądania (art. 63 § 2 k.p.a.) oraz okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (por. art. 148 k.p.a.). Dopiero w fazie drugiej następuje weryfikacja istnienia przyczyny wznowienia oraz podstaw do wzruszenia weryfikowanego orzeczenia (decyzji). Wniosek ten wynika zresztą expressis verbis z art. 149 § 2 k.p.a., który stanowi, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydając zatem postanowienia o wznowieniu postępowania na żądanie strony (art. 149 § 1 w zw. z art. 147 k.p.a.), właściwy organ w żadnym zakresie nie przesądza o istnieniu przyczyny wznowienia lub podstaw do wzruszenia weryfikowanego aktu. 5. Wobec powyższych ustaleń i ocen, mając na uwadze negatywny wynik kontroli kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz o zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. ----------------------- 2