II SA/Gl 1562/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 października 2025 r., nr SKO-V 428/356/2025 w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru usunięcia drzewa oddala skargę. Burmistrz Miasta C. decyzją z dnia 6 sierpnia 2025 r. wydaną na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 1 w zw. z art. 83f ust. 16 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz. 13), po rozpatrzeniu zgłoszenia przez skarżącą J. D. zamiaru usunięcia drzew, rosnących na terenie nieruchomości, którą stanowią działki nr [...] , [...] , [...] i [...] obr. [...] położone w C. przy ul. [...] wniósł sprzeciw wobec zamiaru usunięcia jednego drzewa – dębu szypułkowego o obwodzie pnia 342 cm (na wysokości 130 cm) i 484 cm (na wysokości 5 cm), rosnącego na działce nr [...] obr. [...] w C. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wobec zamiaru usunięcia przedmiotowego drzewa, decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. Burmistrz Miasta C. wniósł sprzeciw na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, gdyż drzewo to spełnia kryteria uznania za pomnik przyrody, określone w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r., a kryterium to stanowi co najmniej 300 cm obwodu mierzonego na wysokości 130 cm. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z dnia 3 października 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy, tj. protokołu wizji w terenie z dnia 5 sierpnia 2025 r. wynika, że przedmiotowe drzewo ma dużą wartość przyrodniczą. Dodał, że obwód drzewa spełnia kryterium, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody. Zgodnie bowiem z § 1 powyższego rozporządzenia kryteriami uznawania drzew za pomniki przyrody są: - 1) obwód pnia nie mniejszy niż minimalny obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, określony w załączniku do rozporządzenia, lub - 2) wyróżnianie się wśród innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze względu na obwód pnia, wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach, w tym w alejach lub szpalerach, pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe. Następnie organ odwoławczy zawarł stwierdzenia sprowadzające się do tego, że przy rozpoznaniu sprawy nie wystąpiły uchybienia skutkujące przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżąca podniosła zarzut naruszenia przy jej wydaniu przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 31 ust 3 oraz art. 64 Konstytucji RP, poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności skarżącej, polegające na odmowie wydania zgody na usunięcie jednego dębu w sytuacji, gdy jego pozostawienie uniemożliwia wykorzystanie nieruchomości zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wystarczający całokształtu okoliczności sprawy, brak wszechstronnego rozważenia interesu skarżącej oraz nieuwzględnienie wcześniej wydanej decyzji o warunkach zabudowy, dopuszczającej realizację na działce inwestycji, a także nieuwzględnienie uiszczenia opłaty adiacenckiej przez skarżącą w związku ze zmianą warunków zabudowy dla przedmiotowego terenu. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przez organ art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i przez wydanie decyzji bez dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego — w szczególności bez wskazania powodów uznania nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym, tj. prawem właściciela do korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa bez uwzględnienia, że utrzymanie drzewa uniemożliwia realizację inwestycji dopuszczonej decyzją o warunkach zabudowy, co prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności skarżącej. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia 3 października 2025 r. nr SKO-V 428/356/2025 w całości oraz o uchylenie decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr [...] i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia i argumenty zawarte w treści decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Sprawa – na wniosek skarżącej - została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. wydaną na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 1 w zw. z art. 83f ust. 16 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 13). Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 83f ust. 4 tej ustawy – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a (tj. drzew i krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej), właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza rozmiar określony w tym przepisie. Według art. 83f ust. 6 cytowanej ustawy, organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia nazwy gatunku drzewa i obwodu pnia i zgodnie z ust. 8 – w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Na podstawie art. 83f ust. 16 ustawy o ochronie przyrody, wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 8, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydane zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1. Natomiast przepis art. 83f ust. 15 pkt 1 cytowanej ustawy określa, że organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie. Z akt sprawy wynika, że zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew z dnia 10 lipca 2025 r., inicjujące niniejsze postępowanie, dotyczyło m. in. dębu szypułkowego rosnącego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w C., co do którego organ I instancji wydał poprzednio ostateczną decyzję, o której mowa w art. 83f ust. 8 ustawy o ochronie przyrody, tj. wniósł sprzeciw z dnia 21 lutego 2022 r. Wydanie tego ostatecznego sprzeciwu – zgodnie z art. 83f ust. 16 tej ustawy, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1. Według zaś art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek określonych w tym przepisie podmiotów. W związku z tym, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 83f ust. 15 pkt 1 cytowanej ustawy, tj. obligatoryjnego wniesienia sprzeciwu, gdyż zgłoszenie z dnia 10 lipca 2025 r. dotyczyło zamiaru usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie – jak określa to art. 83f ust. 16 tej ustawy. Prawidłowo zatem Burmistrz Miasta C., po rozpatrzeniu zgłoszenia dokonanego przez skarżącą J. D. wniósł sprzeciw wobec zamiaru usunięcia jednego drzewa – dębu szypułkowego o obwodzie pnia 342 cm (na wysokości 130 cm) i 484 cm (na wysokości 5 cm), rosnącego na działce nr [...] obr. [...] w C. przy ul. [...]. Uzasadniając sprzeciw, organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że wobec zamiaru usunięcia przedmiotowego drzewa, ostateczną decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. wniósł sprzeciw na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, gdyż drzewo to spełnia kryteria uznania za pomnik przyrody, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. Natomiast właśnie w związku z uprzednim wydaniem ostatecznego sprzeciwu - w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 83f ust. 15 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, tj. obligatoryjnego wniesienia sprzeciwu. Decyzja ta nie miała zatem charakteru uznaniowego i w związku z tym, nie było podstaw do dokonywania przez organ odwoławczy oceny w tym zakresie. Jednakże powyższe uchybienie, ostatecznie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż organ ten i tak utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – prawidłowo wydaną na podstawie art. 83f ust. 15 pkt 1 w związku z art. 83f ust. 16 ustawy o ochronie przyrody. Podkreślenia przy tym wymagało, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał w decyzji, iż zgodnie z art. 83f ust. 16 ustawy o ochronie przyrody, wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 8, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, o którym mowa w art. 83 ust. 1 tej ustawy. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd stwierdził, że przy rozpoznaniu sprawy nie doszło do naruszenia prawa, stanowiącego podstawę uwzględnienia skargi. Zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o ochronie przyrody i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w szczególności spełniającego warunki określone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W tych okolicznościach brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem tej decyzji, wydanej na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty skargi nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.