III SA/Gl 117/04
WyrokWSA w Gliwicach2004-03-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Wach, NSA Anna Apollo, WSA Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska jest uprawniona do nadawania nazw ulicom, które nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Rada gminy jest właściwa do nadawania nazw ulicom będącym drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nadanie nazw drogom, które nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, jest niezgodne z prawem i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy.Stan faktyczny
Rada Miejska C. podjęła uchwałę nadającą nazwy kilku ulicom, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda [...] zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów poprzez nadanie nazw ulicom, które nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że pojęcie "ulicy publicznej" nie jest uzależnione od definicji drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III / SA / Gl 117 / 04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie: NSA Anna Apollo ( spr. ) WSA Małgorzata Jużków Protokolant: stażysta – referent Mariola Grąziowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania nazw ulicom stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Sygn. akt III SA / Gl 117 / 04
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rada Miejska C. nadała nazwy następującym drogom położonym w C., wskazanym na mapie sytuacyjnej miasta stanowiącej załącznik do uchwały: " ulica [...]", "ulica [...]", "ulica [...]", "ulica [...]", "ulica [...]", "[...]". W podstawie prawnej uchwały rada miejska powołała art. 18 ust.2 pkt 13 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. nr 142 z 2001r. poz. 1591 ze zm. ). W § 2 uchwały jej wykonanie powierzono Burmistrzowi Miasta C., a § 3 stanowił, iż wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Wojewoda [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się stwierdzenia nieważności uchwały, jako wydanej z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 13 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegającym na nadaniu nazw ulicom nie będącym drogami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm. ). Organ nadzoru nie podzielił także stanowiska Rady Miejskiej jakoby nadawanie nazw ulicom było stanowieniem prawa miejscowego w oparciu o przepis ustawy, tj. art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym. Nadto aby akt normatywny można było uznać za akt prawa miejscowego musi on spełniać określone warunki, a to: winien być wydany na podstawie przepisu prawa przez kompetentny organ, mieć charakter abstrakcyjny, generalny, wielokrotnego zastosowania. Takimi cechami nie legitymowała się zaskarżona uchwała.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska C. wniosła o jej oddalenie. Nie zgodziła się z zarzutami przedstawionymi przez organ nadzoru. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym dotyczył nazw ulic i placów publicznych. Pod pojęciem "publicznych" należy rozumieć ulice i place powszechni dostępne. Przytoczony przepis nie uzależniał możliwości nadania takiej ulicy nazwy od zakwalifikowania jej do drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Nadto brak było związku pomiędzy przepisem ustawy o samorządzie gminnym, a przepisami ustawy o drogach publicznych z uwagi na różne funkcje tych uregulowań. Przepisy ustawy o drogach publicznych regulowały zasady korzystania z dróg, a nie nadawanie im nazw.
W ocenie Rady Miejskiej nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut braku podstaw do nadania nazw ulicom w formie aktu prawa miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga organu nadzoru jest zasadna, bowiem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały przytoczono art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, tj. przepis stanowiący, iż do właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu, nazw ulic i placów publicznych oraz
2
wznoszenia pomników. Zatem ten przepis przyznał radzie jedynie kompetencje do nadawania nazw ulicom publicznym. Cytowana ustawa nie definiuje pojęcia "ulicy publicznej". W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż definicji tej należy poszukiwać w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm.). W wyrokach z dnia 27 października 1997r. sygn. akt II SA / Ka 777/97, z dnia 18 kwietnia 2002r. sygn. akt II SA / Ka 3172 / 01, z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt II SA / Ka 216 / 02 Naczelny Sad Administracyjny zaprezentował tezę, aprobowaną przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, iż rada gminna właściwa jest do nadawania nazw ulicom będącym drogami publicznymi w rozumieniu art. 1 ustawy o drogach publicznych.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że drogi, którym nadano nazwy ulic, co wynika z ustaleń poczynionych w ramach postępowania nadzorczego, nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych. W odniesieniu do dróg, którym nadano nazwy ulicy [...],, ulicy [...] Rada Miejska nosi się z zamiarem wydania uchwał zaliczających je do dróg gminnych. Pozostałe drogi cechują się tym, że są ogólnodostępne i zarządzane przez miasto. Nie są jednak drogami publicznymi. Bowiem zgodnie z odpowiednim trybem wynikającym z art. 7 ust. 2 bądź art. 9 ustawy o drogach gminnych nie zaliczono ich do kategorii dróg gminnych. Żadna z tych ulic nie leżała także w ciągu drogi gminnej.
Nadanie przedmiotowym drogom nazw z potraktowaniem ich jako ulic publicznych nie miało zatem oparcia w przepisie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym jak i w innych przepisach prawa. W konsekwencji niedopuszczalnym było nadanie zaskarżonej uchwale waloru aktu prawa miejscowego na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przywołany przepis zezwala radzie gminy na stanowienie aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy w granicach ustawowych upoważnień. Skoro w odniesieniu do dróg nie będących drogami publicznymi ustawa o samorządzie gminnym ani inna ustawa takiego upoważnienia radzie gminy nie przyznała, to nie było podstaw do wydania zaskarżonej uchwały na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy państwowe mogą działać jedynie na podstawie i w granicach przyznanych im ustawowo kompetencji. Oznacza to, że organy gminy nie mogą inkorporować sobie uprawnień nie zapisanych w ustawie lub wypełniać ewentualne luki prawne, np. w odniesieniu do nadawania nazw ulicom nie będącym ulicami - drogami publicznymi.
Z powyższych względów na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło