II SAB/Wr 125/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. i J. K. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie sfinansowania przez Gminę W. odtworzenia dokumentacji technicznej budynku p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Skarżące od 1998r. są współwłaścicielkami lokalu użytkowego znajdującego się w budynku w W. przy ul. G. [...], zarządzanego przez M.Z.B. Sp. z o.o. w W., w którym ponadto Gmina W. jest właścicielką trzech lokali mieszkalnych i jednego lokalu użytkowego, przy czym udział skarżących we wspólnych częściach budynku wynosi 55,70%, zaś Gminy 44,30%. Skarżące nie współdziałają w zarządzie budynkiem i nie uiszczają opłat związanych z zarządem. Przy zawieraniu w 1997r. umowy sprzedaży lokalu użytkowego na rzecz poprzednika prawnego skarżących nie ustalono zasad zarządu wspólną nieruchomością, jak też nie ustalono ich do tej pory. Skarżące twierdząc, że stanowią wspólnotę mieszkaniową bądź jej zarząd, zwróciły się pismem z dnia [...]do Prezydenta Miasta W. z wnioskiem sfinansowanie przez gminę odtworzenia dokumentacji technicznej budynku, którego zarządcą była do 1997r. Pismem z dnia [...]skarżące zwróciły się do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji w sprawie tego wniosku, zaś w piśmie z dnia [...]zażądały usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozstrzygnięciu wniosku. W dniu [...] złożona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skarga na bezczynność Prezydenta Miasta W. w sprawie wniosku z dnia [...]dotyczącego sfinansowania przez Gminę W. odtworzenia dokumentacji technicznej budynku przy ul. G. [...] w W. Skarżące domagają się zobowiązania tego organu do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygającej decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wobec braku uchwały wspólnoty w sprawie kosztów opracowania lub aktualizacji dokumentacji technicznej budynku, skoro skarżące same nie stanowią wspólnoty i nie mogły podjąć wiążącej uchwały bez udziału wszystkich współwłaścicieli, a ponadto swoim działaniem wywołały niemożność powołania zarządcy i rozstrzygnięcia spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu sprawami wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające (Dz. U. nr 153, poz. 1271) rozpoznanie nin. sprawy nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej w skrócie p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.s.a. sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydania decyzji administracyjnej lub postanowień albo innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy zgodnie z administracyjnym prawem materialnym, procesowym lub ustrojowym obowiązany był wydać jeden z podanych wyżej aktów lub dokonać określonej przez to prawo czynności, lecz nie dochował terminu załatwienia danej sprawy (por. odnośnie decyzji art. 35-37 k.p.a.). Nie ma zatem bezczynności organu, gdy prawo administracyjne nie zawiera normy upoważniającej właściwy organ do działania w jednej z form określonych w tym przepisie. Żądanie strony uzasadniające dla jego rozstrzygnięcia zastosowanie norm prawnych spoza dziedziny prawa administracyjnego, nie stanowi podstawy do wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 k.p.a. Dotyczy to w szczególności żądania o charakterze cywilnoprawnym (patrz wyrok NSA z 26.02.1992r. sygn. akt I SA 1408/91 Wokanda 1992 nr 2 s. 26, glosa Zbigniewa Janowicza do tego wyroku Przegląd Sądowy 1995 nr 4 s. 92/99 oraz Barbara Adamiak KPA Komentarz do art. 61 k.p.a.). Postępowanie wszczęte byłoby od początku nieważne, a jego zakończenie uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji (por. cyt. Komentarz do art. 104 kpa). Gdy organem tym jest organ gminy, nie można dopatrywać się podstawy prawnej jego działania w sprawie nie należącej do prawa administracyjnego w przepisach ustawy ustrojowej (ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591), gdyż zgodnie z art. 6 tej ustawy do właściwości gminy należą sprawy publiczne, zatem nie sprawy prywatne o charakterze cywilnoprawnym (por. Andrzej Szewc, Ustawa o samorządzie gminnym – komentarz wyd. 2000 s. 55-59), zaś w ramach spraw administracyjnych właściwość organów gminy wyznaczają przepisy prawa materialnego administracyjnego. W omawianym przypadku wymagało rozważenia, czy sąd administracyjny powinien orzec o bezzasadności skargi na bezczynność (patrz wyrok NSA z dnia 8.05.1996r. sygn. akt III SAB 38/95 Monitor Podatkowy 1997 nr 11 s. 344) czy raczej stwierdzić wyłączenie w ogóle właściwości tego sądu i orzec o niedopuszczalności skargi (patrz uchwała NSA w ONSA 2001 z. 2 poz. 2 z cytowanym w uzasadnieniu orzecznictwem sądowoadministracyjnym oraz uzasadnienie uchwały 7 sędziów SN sygn. akt III ZP 37/97 OSNAP 1998 z. 7 poz. 200). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego bądź jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W ocenie tut. Sądu, gdy po zgłoszeniu żądania przez skarżącego do organu gminy, organ ten nie był kompetentny do wszczęcia postępowania administracyjnego i władny do podjęcia jakiegokolwiek aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, nie było dopuszczalne rozstrzyganie na skutek skargi przez sąd administracyjny czy organ ten dopuścił się bezczynności, skoro ewentualne naruszenie uprawnień skarżącego o charakterze cywilnoprawnym podlegało nie sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej lecz należało do właściwości sądu powszechnego. Rozstrzyganie o zasadności bądź bezzasadności skargi jest dopuszczalne jedynie w ramach właściwości sądu administracyjnego. Budziło ponadto wątpliwość, czy skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.s.a., skoro domagając się wydania przez organ gminy decyzji administracyjnej zamiast zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 w związku z art. 17 k.p.a.), wniósł środek prawny w postaci żądania usunięcia naruszenia prawa. W sprawie opisanej przez skarżącego nie miało miejsca uznanie się przez sąd powszechny za niewłaściwy, co zgodnie z art. 58 § 4 p.s.a. wyłączałoby możność odrzucenia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.s.a. Sprawa przedstawiona przez skarżącego należała zaś z uwagi na swój cywilnoprawny charakter do właściwości sądu powszechnego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) wprowadziły obowiązek zarządcy obiektu budowlanego przechowywania dokumentów (art. 63 tej ustawy) lub prowadzenia książki obiektu budowlanego (art. 64), których niewykonanie stanowi wykroczenie (art. 93 pkt 9 cyt. ustawy), jednak nie zawierają regulacji dotyczącej wymuszenia tych obowiązków bądź pokrycia kosztu sporządzenia wymaganej dokumentacji poprzez czynności podejmowane przez organ administracji publicznej. Pewne unormowania w tym zakresie zawiera ustawa z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903) stanowiąca akt prawny z zakresu prawa cywilnego (art. 1 ust. 2 tej ustawy). Według art. 29 ust. 1 lit. c. i ust.1 lit. d. powołanej ustawy w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 marca 2000r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz. U. Nr 29, poz. 355), która weszła w życie z dniem 19 maja 2000r., zarząd lub zarządca wspólnoty mieszkaniowej jest obowiązany do podjęcia czynności zmierzających do opracowania lub aktualizacji dokumentacji technicznej budynku i rozliczenia kosztów z tym związanych, przy czym koszty te – o ile uchwała właścicieli lokali nie stanowi inaczej – obciążają do czasu wyodrębnienia własności ostatniego lokalu dotychczasowego właściciela nieruchomości, zaś po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu wszystkich właścicieli lokali. Jak wynika z tych przepisów, ustanawiają one cywilnoprawne obowiązki zarządcy (zarządu) wobec wspólnoty mieszkaniowej w zakresie opracowania dokumentacji technicznej budynku, o ile nawet obowiązek podjęcia czynności w tym zakresie służy ubocznie realizacji obowiązku administracyjnoprawnego do posiadania takiej dokumentacji, jak tez ustanawiają podstawę prawną do domagania się przez zarządcę pokrycia kosztów tej czynności bądź od dotychczasowego właściciela nieruchomości, bądź do właścicieli lokali. Skoro obowiązek powyższy obciąża zarządcę (zarząd), to on również jest zobowiązany do zlecenia wykonania wymaganej dokumentacji. Sposób poniesienia kosztów sporządzenia dokumentacji i ostateczny podział kosztów pomiędzy osoby zobowiązane oraz dochodzenie związanych z tym roszczeń stanowią zagadnienia z zakresu prawa cywilnego. Mając powyższe na uwadze, skoro w żadnej z powołanych ustaw nie ma unormowania z zakresu prawa administracyjnego pozwalającego na podjęcie czynności przez organ administracji publicznej oraz zgodnie z podaną podstawą prawną, orzeczono jak na wstępie.