II SA/Gd 1708/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Despot-Mładanowicz, Sędziowie NSA A. Orłowska-Marczulin, K. Retyk (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Malmor Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 kwietnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przeprowadzenia badań oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia 13 marca 2001 r., Powiatowy Inspektorat Sanitarny, na podstawie § 2 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 1996 r. nr 86, poz. 394), określił, dla Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego "Malmor" spółka z o.o., zakres badań czynników szkodliwych dla zdrowia, tj. hałasu, zapylenia, czynników chemicznych występujących na stanowiskach malarza - konserwatora przy szlifowaniu, piaskowaniu oraz malowaniu na jednostkach w budowie w Stoczni pyłu, z uwzględnieniem zawartości respirabilnych włókien na stanowiskach stosujących zamienniki azbestu (włókna szklane, waty szklanej, wełnę mineralną) podczas prac montera izolacji na jednostkach w budowie na terenie Stoczni W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji stwierdził, iż na wymienionych stanowiskach występują czynniki szkodliwe, których oddziaływanie na pracowników prowadzi lub może prowadzić do schorzeń zawodowych. Natomiast częstotliwość dokonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy zależna jest od wartości uzyskanych stężeń i natężeń badanych czynników: 1. raz na dwa lata - przy stwierdzeniu, w ostatnio przeprowadzonym badaniu stężeń i natężeń czynników szkodliwych poniżej 0,5 wartości dopuszczalnych stężeń i natężeń określonych w odrębnych przepisach, 2. raz w roku - przy stwierdzeniu stężeń i natężeń czynników szkodliwych od 0,5 do 1 wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń określonych w odrębnych przepisach. Organ I instancji uznał, iż zawartość respirabilnych włókien w pyle, na terenie Województwa oznacza Laboratorium Działu Higieny Pracy Wojewódzkiej stacji Sanitarno - Epidemiologicznej lub Instytut Medycyny Pracy. Wydanie powyższej decyzji poprzedzone było przeprowadzeniem w dniu 12 marca 2001 r. kontroli sanitarnej nr [...]. z której wynika, iż na jednostkach w budowie, w Stoczni zatrudnieni byli malarze, którzy wykonywali malowanie natryskowe elementów statków (wewnątrz oraz zewnątrz), piaskarze, którzy sprężonym powietrzem piaskowali elementy statków oraz inni robotnicy, którzy kładli izolację m.in. z waty szklanej, wełen mineralnych w formie otulin oraz płyt. Od powyższej decyzji odwołał się Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Produkcyjno -Usługowego "Malmor" spółka z o.o., wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej "pyłów z uwzględnieniem zawartości respirabilnych włókien na stanowiskach stosujących zamienniki azbestu, podczas prac montera izolacji na jednostkach w budowie na terenie stoczni zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 stycznia 2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 23 stycznia 2001 r. Nr 4, poz. 36) przed wejściem w życie tj. 23 czerwca 2001 r. oraz naruszenie prawa materialnego poprzez przyrównanie materiałów izolacyjnych do materiałów rakotwórczych (azbestu). W uzasadnieniu odwołujący się podniósł, iż nigdy nie stosował ani nie stosuje azbestu pod żadna postacią. Nadto, zdaniem skarżącego, rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 stycznia 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 23 stycznia 2001 r. Nr 4, poz. 36), które wprowadzało definicję włókien repirabilnych weszło w życie w dniu 23 czerwca 2001 r., a więc po dniu wydania decyzji. Skarżący stwierdził również, że na terenie województwa pomorskiego nie ma umocowanego laboratorium, które spełniałoby wymogi systemu jakości i posiadałoby certyfikat PCBC oraz mogłoby wykonać pomiary o których mowa w decyzji. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2001 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tej części ustalił "pyły z uwzględnieniem zawartości respirabilnych włókien podczas prac montera izolacji na jednostkach w budowie na terenie stoczni." W uzasadnieniu Organ II instancji stwierdził, iż pracodawca, w którego zakładzie występują czynniki szkodliwe zobowiązany jest do wykonywania badań i pomiarów tych czynników zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Ponadto Organ II instancji uznał, iż istotnym w sprawie jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki socjalnej z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz. 513), które obowiązywało w dniu wydania decyzji przez Organ I instancji. Organ II instancji zwrócił uwagę, iż zawartość respirabilnych włókien w pyle na terenie Województwa oznacza Laboratorium Działu Higieny Pracy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej lub Instytut Medycyny Pracy. W skardze na decyzję Organu II instancji skarżący wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej zawartości włókien respirabilnych w pyłach, ewentualnie o zapewnienie systemu jakości badań prowadzonych przez laboratoria podległe Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wprawdzie Organ II instancji uchylił decyzję w zaskarżonej części, lecz nie uchylił spornych pomiarów na zawartość włókien respirabilnych w pyle, a także promuje usługi Działu Higieny Pracy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej .. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje argumenty z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna W pierwszej kolejności należy, zdaniem Sądu, stwierdzić, iż zarzut skarżącego o zastosowaniu przez Organ I instancji w dniu wydania decyzji rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki socjalnej z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz. 513) ' uwzględniającego zmiany od 24 lipca 2001 r., jest nie tramy. W załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki socjalnej z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz. .513), określającym wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy w rozdziale B pkt 8, określono wartości pyłu sztucznych włókien mineralnych z uwzględnieniem pyłu całkowitego oraz włókna respirabilnego. Natomiast, zgodnie z definicją zawartą w cytowanym rozporządzeniu, przez włókna respirabilne uważa się włókna o długości powyżej 5 urn o maksymalnej średnicy poniżej 3 um i o stosunku długości do średnicy powyżej 3 do 1, a zatem definicja włókna respirabilnego była, a nie jak twierdzi skarżący, pojawiła się dopiero w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 stycznia 2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 23 stycznia 2001 r. Nr 4, poz. 36), które weszło w życie w dniu 24 lipca 2001 r., a nie jak podaje skarżący w dniu 23 czerwca 2001 r. Zdaniem Sądu, chybiony jest również zarzut skarżącego promowania usług Działu Higieny Pracy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w drodze decyzji administracyjnej albowiem Organ II i I instancji poinformował w uzasadnieniu decyzji, zgodnie ze stanem faktycznym, które laboratoria wykonującego rodzaju badania. Stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 86, poz. 394), zakresem jego regulacji objęto tryb i częstotliwość dokonywanych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W myśl § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 86, poz. 394) rodzaj badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia określa, decyzją, właściwy państwowy inspektor sanitarny, przy czym pierwszą decyzję wydaje się po zawiadomieniu przez pracodawcę o rozpoczęciu lub zmianie prowadzonej działalności, dokonanym w trybie określonym w art. 209 Kodeksu pracy. A zatem działania Organu I i II instancji były zgodne z przepisami określonymi w cytowanym rozporządzeniu. W zakresie określenia laboratorium , które może wykonać badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, zgodnie z § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 86, poz. 394), badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia mogą być wykonywane m.in. przez laboratoria upoważnione przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Upoważnienie do wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia nie następuje w formie decyzji administracyjnej. W opinii Sądu laboratoria nie mające upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego mogą wykonywać badania i pomiary, przy czym nie na rzecz inspekcji sanitarnej, lecz mogą wykonywać badania i pomiary dla potrzeb pracodawcy i nie muszą ubiegać się o zezwolenie, jeżeli uzyskają stosowną akredytację, zgodnie z przepisami o badaniach i certyfikacji (§ 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 86, poz. 394)). Strona skarżąca w swojej skardze wskazała inne laboratoria, które przeprowadzają badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, jednakże żadne z nich, co strona skarżąca potwierdziła na rozprawie, nie bada włókien respirabilnych, a zatem umieszczenie w uzasadnieniu decyzji Organu I instancji informacji o tym, iż zawartość respirabilnych włókien w pyle na terenie Województwa oznacza Laboratorium Działu Higieny Pracy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno -Epidemiologicznej lub Instytut Medycyny nie ma charakteru nakazu, lecz jedynie potwierdza aktualny stan faktyczny w tym zakresie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź. zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z póź. zm.) oddalił skargę.