II SA/Wr 1574/03

WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-28

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zeznania świadków i świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystarczają do udowodnienia 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymaganego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, jeśli istnieją rozbieżności co do okresu i charakteru wykonywanej pracy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracyjny nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zeznania świadków, choć generalnie potwierdzały pracę skarżącego jako kierowcy autobusu, zawierały rozbieżności co do okresu zatrudnienia i charakteru wykonywanej pracy. Organ powinien był wszechstronnie ocenić te dowody, uwzględniając zasady wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, a także skonfrontować je ze świadectwem pracy, które nie jest dokumentem urzędowym i może być kwestionowane. Dopiero prawidłowo przeprowadzony dowód pozwoli na ocenę, czy skarżący spełnił wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. ubiegał się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Organy administracyjne odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie udokumentował co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Skarżący zarzucił organom niedbałe prowadzenie postępowania dowodowego i błędną ocenę zeznań świadków, którzy mieli potwierdzić jego pracę jako kierowcy autobusu w szczególnych warunkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędziowie NSA Jolanta Sikorska, Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 37 j ust. l i ust. 1 a oraz art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514/ w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. z 2001r. Nr 154, poz. 1793/ i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś., działającego z upoważnienia Starosty Powiatu, z dnia [...]r., nr [...], orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia podano, że w odwołaniu R. B. zarzucił, że świadkowie w osobach J. W., P. Z. i T. M. potwierdzili, iż pracował on jako kierowca autobusu, potwierdzając ten fakt swoimi świadectwami pracy oraz aneksami do umowy o pracę, które wyszczególniają ich i zaliczają do I kategorii zatrudnienia /Dz.U. Nr 83.8 poz. 43 w transporcie i łączności Dział 8 - podpunkt 2/. Wszyscy wykonywali identyczne czynności związane z eksploatacją i prowadzeniem autokarów, w transporcie turystycznym P.T. A w K.". Skarżący podnosi, że Urząd Pracy nie kwestionuje żadnego z zeznań świadków, którzy potwierdzili jego okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, dlatego uważa on, że wiarygodność zeznań świadków winna wpłynąć pozytywnie na decyzję. Skarżący uważa, że stwierdzenie przez były zakład pracy, iż pracę w szczególnych warunkach wykonywał on tylko od dnia [...]r. godzi w prawdę, ponieważ był on zatrudniony jako kierowca taboru turystycznego z dniem przyjścia do pracy. Do [...]r. obsługiwał mikrobus, a następnie od drugiej dekady kwietnia lub początku maja autokar marki SAN-H 100 do [...]r. - tj. [...] lata i [...] miesięcy - tylko w okresach urlopu wypoczynkowego przekazywał go innej osobie protokolarnie zgodnie z zasadami obowiązującymi. Dalej skarżący podaje, że [...]r. z S. osobiście odebrał autokar marki Autosan rejestrowany w [...]r., pod nr rej. [...], którego kierowcą był do roku [...]. W trakcie tego roku przyprowadził następny autokar z S., gdzie miał na stanie dwa autokary przez 2-3 miesiące, aż stary poszedł do sprzedaży, a ostatnim autokarem skarżący jeździł do końca swojego zatrudnienia w "A". Skarżący stwierdza, że wymieniony błąd popełniony przez kadry udowadnia, jak dalece dowolnie czyniono zapisy w dokumentach bez żadnej odpowiedzialności. Pracownicy kadr nie zastosowali się do wyż. wymienionego Dziennika Ustaw, a w szczególności do rozdziału - "Przepisy przejściowe i końcowe, gdzie przyjęto, że przy ustalaniu okresów pracy o których mowa w paragrafie 2, uwzględnia się również okresy takiej pracy /służby/, wykonywanej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Prace dotychczas zaliczone do I kategorii zatrudnienia /Dz.U. z 1979 Nr 13 poz. 86 i z 1981 r. Nr 32. poz. 186/ uważa się za prace w szczególnych warunkach, o których mowa w paragr. 4. Skarżący stwierdza, że zakład pracy wiedział o takich przepisach, ponieważ prenumerował z obowiązku dzienniki ustaw i informatory. Aneksy do umowy, pracowników zaszeregowanych do I grupy zatrudnienia zostały wydane dopiero dnia [...]r. Skarżący podaje, że porównał niektóre świadectwa pracy tj. P. Z. i J. W., ponieważ dotyczą tej samej grupy zaszeregowania. Świadectwa tych osób zawierają podstawowe błędy, w części zaszeregowania i wynagrodzenia. Skarżący uważa, że "można również sugerować", że jeżeli "ktoś myli się na świadectwie pracy" innych, to można mylić się także w jego świadectwie. Skarżący podaje, że jako kierowca nie miał wglądu do tych dzienników ustaw i nie interesował się wtedy sprawami emerytalnymi, a ponadto nie miał czasu, ponieważ ciągle był delegowany oraz nie każdy miał możliwość wglądu do dokumentów w tamtych czasach. Skarżący stwierdza, że zgłaszając się do Urzędu Pracy w Z.Ś. /z powodu braku ofert pracy/ działał w dobrej wierze i liczył na pomoc prawną ze strony Urzędu na potwierdzenie prawdomówności świadków i otrzymaniu zasiłku przedemerytalnego zgodnie z wypracowanym stażem, dlatego wskazał tak liczną grupę świadków, gdyż nie obawiał się tego, że ktoś powie, iż nie pracował on jako kierowca autokaru. Skarżący oświadczył, że Przedsiębiorstwo Turystyczne "A" w K. nie istnieje od [...]r. /po powodzi/ i z tego powodu jest pozbawiony możliwości udokumentowania całego okresu zatrudnienia kartami drogowymi, zaszeregowaniem z list płac. W Archiwum Państwowym w W. w jego aktach praktycznie nic nie ma, oprócz umowy o zatrudnieniu, mówiącej o przyjęciu jego do transportu osobowego i rozwiązaniu umowy o pracę, w której też jest niedopatrzenie /błąd/ przez urzędników kadr, "bo wycięli mu z życiorysu pracę od [...]do [...]r. co się nie pokrywa z oryginałem". Brak przeszeregowań i zmian związanych z płacami. Skarżący uważa, że, lakoniczne stwierdzenie przez Urząd Pracy w Z. Ś., iż zeznania świadków nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej interpretacji w celu ustalenia faktycznego okresu wykonywania przez niego pracy w warunkach szczególnych, godzi w prawdę. Na podstawie akt ustalono, że R. B. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.. dnia [...]r., po okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od [...]r. do [...]r. i przedstawił świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej oraz świadectwa pracy dokumentujące okresy pracy: - od [...] r. do [...]r. - Krajowa Państwowa Komunikacja Samochodowa Oddział K., /w tym od [...]r. do [...]r. - uczeń ZSZ PKS w B. K. oraz od [...]r. do [...]r. - na stanowisku kierowca towarowy/, - od [...]r. do [...]r. - Wojewódzkie Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług we W. Delegatura w K. - Transport Osobowy - Taksówka, - od [...]r. do [...]r. - Przedsiębiorstwo Transportowe Handlu Wewnętrznego Zakład K. na stanowisku kierowcy, - od [...]r. do [...]r. - Przedsiębiorstwo Turystyczne "A" K. na stanowisku kierowca transportu turystycznego /w tym od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...]r. urlop bezpłatny/ oraz od [...]r. do [...]r. - Blacharstwo i Mechanika Pojazdowa K. na stanowisku blacharz, mechanik i spawacz tj. łącznie [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Ponadto w aktach, przekazanych przez organ I instancji, znajduje się kserokopia decyzji Burmistrza Miasta Z. S. z dnia [...]r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]r. wpisu dokonanego w dniu [...]r. pod nr [...]w zakresie "Transport towarowy i handel, hurt detal surowcami mineralnymi i handel opałem Import-eksport". Na tej podstawie decyzją z dnia [...]r. uznano skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...]r. z prawem do zasiłku od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji za zasadach ustawowych. W dniu [...]r. R. B. przedłożył w PUP w Z. Ś. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wydane przez Przedsiębiorstwo Turystyczne "A" K., w którym podano, że był zatrudniony w okresie od [...]r. do [...]r., w tym od [...]r. do [...]r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych oraz aneks z dnia. [...]r., L.dz[...]do umowy zawartej między stronami dnia [...]r., w którym wskazano, że skarżący został zaszeregowany do I kategorii zatrudnienia na stanowisku kierowcy autobusu marki "Autosan" w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu [...]r. skarżący udokumentował fakt, że w okresie od [...]r. do [...]r. odbywał zasadniczą służbę wojskową /książeczka wojskowa seria [...]. nr [...]/. Dalej ustalono, że w dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. wpłynął wniosek skarżącego z dnia [...]r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Skarżący na dzień złożenia wniosku tj. [...]r. udokumentował łączny okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...] miesiące i [...] dni oraz przedstawił świadectwa pracy w szczególnych warunkach za okres [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego decyzją z dnia [...]r. odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. Od decyzji z dnia [...]r. skarżący wniósł odwołanie, a Wojewoda D.decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił decyzję z dnia [...]r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia w uzasadnieniu podając, że organ I instancji powinien odebrać od skarżącego wyjaśnienia mające na celu sprecyzowanie żądania oraz przesłuchać wskazanych przez niego świadków na okoliczność, czy w okresie wykonywania pracy w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Dalej ustalono, że w dniu [...]r. do Urzędu Pracy wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...]r., w którym oświadczył, że złożony przez niego wniosek z dnia [...]r. oraz odwołanie z dnia [...]r. dotyczyły przyznania zasiłku przedemerytalnego. Do pisma skarżący dołączył pismo z dnia [...]r., L.dz. [...], dotyczące kierowców autokarów PT "A" w K., świadectwo pracy P. Z., w którym podano, że był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy, aneks do umowy o pracę zawartej z P. Z. z dnia [...]r. oraz świadectwo pracy J. W., w którym stwierdzono, że był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy i świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia [...]r. w okresie od [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...]r., w którym podał, że w związku ze złożonym pismem w sprawie wykonywania pracy w szczególnych warunkach przedstawia świadków: P. Z., T. M. oraz J. W., którzy byli zatrudnieni na tych samych zasadach i warunkach co on, z którymi pracował i wykonywał tę samą pracę - zakwalifikowaną do I kategorii zatrudnienia w firmie, która na przestrzeni lat zmieniała kilkakrotnie nazwę, a więc P.G.T. "A", a następnie W.P.G.T. "A", a w końcowej fazie P.T. "A" w K.. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.. zgłosili się: skarżący oraz świadkowie: J. W. i T. M.. Organ I instancji tego samego dnia tj. [...]r. przesłuchał skarżącego oraz świadków: J. W. i T.M. na okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach szczególnych w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy. Skarżący oświadczył, że pracował w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowca autobusu w okresie od [...]r. do [...]r. i w tym okresie wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę w warunkach szczególnych, jego praca w tym przedsiębiorstwie stanowiła główne źródło utrzymania, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach otrzymał [...]r. razem ze świadectwem pracy, według skarżącego świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych można uznać za niewiarygodne, ponieważ w roku [...] Pani B. - kierownik kadr powiedziała mu w rozmowie, "że mogła zajść pomyłka z uwagi na zwolnienie dużej liczby pracowników /około 600 osób/", skarżący wyjaśnił, że po otrzymaniu świadectwa nie wniósł o jego sprostowanie, ponieważ przeoczył termin do wniesienia odwołania, a sprawą tą zainteresował się dopiero przy rejestracji w Urzędzie Pracy. Świadek - J. W. podał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy autobusu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, ze skarżącym pracował w tym przedsiębiorstwie od [...]r, skarżący początkowo jeździł mikrobusem "Nysa", a od [...]r. jeździł autobusem "San", świadek znał obowiązki skarżącego, ponieważ był kierowcą autobusu i wykonywał ten sam zakres czynności co on, świadek do końca swojej pracy pracował ze skarżącym w tej samej firmie, w momencie jak się dowiedział o likwidacji firmy rozpoczął starania o niezbędne mu zaświadczenia - było to na początku roku [...], o likwidacji zakładu dowiedział się od byłych kolegów z pracy, którzy jeszcze pracowali, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych w okresie od [...]r. do [...]r. świadek otrzymał w [...]r., świadek mówiąc o tym, że pracował razem ze skarżącym miał na myśli fakt, że pracowali w tym samym przedsiębiorstwie, w tym samym wydziale /transport osobowy/, mieli tego samego kierownika oraz, że każdy z nich jeździł swoim autobusem. Świadek - T. M. oświadczył, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy autobusu, a skarżący rozpoczął pracę w tym samym przedsiębiorstwie w roku [...] na-stanowisku kierowcy, świadkowi jest wiadomo, że skarżący początkowo jeździł mikrobusem "Nysa", a następnie jeździł autobusem "San", świadkowi jest trudno powiedzieć, od kiedy skarżący jeździł autobusem, ale było to krótko po przyjęciu do pracy, bo w roku 1973 razem ze skarżącym zostali delegowali do Huty Katowice, gdzie świadek jeździł autobusem, a on początkowo jeździł mikrobusem, a następnie "Autosanem", którym jeździł do końca swojej pracy w przedsiębiorstwie, razem ze skarżącym pracował do roku [...], świadek nie pamięta, w którym miesiącu skarżący został zwolniony, w dziale transportu osobowego pracowali przez cały okres pracy, pod tym samym kierownictwem, świadek z przedsiębiorstwa tego został zwolniony z uwagi na osiągnięcie 40 lat pracy i przeszedł na emeryturę, w związku z tym nie czynił żadnych starań o otrzymanie dokumentów, wszystkie jego świadectwa pracy znajdują się w ZUS. Przesłuchany, przez pracownika Urzędu Pracy, świadek P. Z., oświadczył że ,.o ile dobrze pamięta" skarżący przyszedł do pracy [...]r., w tym czasie on był już zatrudniony około 2 tygodni, w tym samym czasie ze skarżącym i innymi pracownikami pojechali do Huty K., w Hucie K. skarżący przewoził pracowników mikrobusem "Nysa", do bazy powrócili [...]r. i wówczas skarżący rozpoczął jazdę autobusem, ze skarżącym pracował na jednym wydziale transportu, pod jednym kierownictwem, dlatego też zakres obowiązków skarżącego zna, ponieważ odpowiadał zakresowi jego obowiązków, w firmie pracował do [...]r., nie pamięta kiedy odszedł z pracy skarżący, ale na pewno w tym samym roku co on oraz nie pamięta, czy otrzymał świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku przedemerytalnego organ I instancji uznał, że jego łączny okres uprawniający do zasiłku wynosi [...] lat, [...] miesiące i [...] dni, w tym warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze [...]lat, [...] miesięcy oraz [...] dni i decyzją z dnia [...]r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję z Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.., z dnia [...]r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń podanych w decyzji Wojewody D., z dnia [...]r. oraz, że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nie mógł zatem pominąć dowodów z zeznań pozostałych świadków wskazanych przez skarżącego. Poza tym organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji okresu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej od [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.. wpłynęło świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, wydane przez Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w K. S.A., w którym podano, że R. B. był zatrudniony w Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. Spółka Akcyjna od [...]r. do [...]r., w tym okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki kierowcy towarowego. Praca kierowcy towarowego jest wymieniona w wykazie "A" Dział VIII pozycja 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. Dz.U. Nr 8, poz. 43 oraz na stanowisku wymienionym w wykazie "A" dział VIII poz. 2 pkt 5 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 64a Ministra Komunikacji z dnia 29.06.1983r. w sprawie prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury i renty inwalidzkiej /Dz. Urz. Ministra Komunikacji Nr 10, poz. 77 z 1983r./. Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego wezwał B. P., S. O., J. M., W. K., T. R.-Z., Z. W., J. H., J. S., J. M., Z. M., J. K., S. K., J. O., E. P., T. R., C. G. celem przesłuchania w charakterze świadków w sprawie wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez R. B. w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka B. P., która zeznała, że R. B. w Przedsiębiorstwie "A" w K. pracował w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy autobusu, nie pamięta dokładnego podziału stanowisk pracy. Świadek pracował w w/w przedsiębiorstwie w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku samodzielny referent ds. kadr i płac. "Kierowcy od [...]r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Komitetu do Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej, praca ich została zaliczona do warunków szkodliwych tj. I kategorii zatrudnienia". W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka S. O., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r., pracę swoją rozpoczął od stanowiska referenta w dziale eksploatacji, później samodzielne stanowisko ds. BHP i następnie kierownika hotelu i restauracji, o ile dobrze pamięta R. B. został zatrudniony w roku [...]r. lub [...]r., zapamiętał jego w związku z pełnieniem swoich obowiązków służbowych, że był zatrudniony w charakterze kierowcy autobusu, w momencie odejścia z przedsiębiorstwa R. B.pozostawał w zatrudnieniu w "A". W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka J. M., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r. na stanowiskach kierownika działu technicznego i zastępcy dyrektora ds. technicznych. Świadek osobiście znał R. B., nie pamięta w jakim czasie R. B. był zatrudniony, wydaje się jemu, że okres ich znajomości w Przedsiębiorstwie trwał kilkanaście lat, w okresie ich znajomości R. B. był zatrudniony jako kierowca autokaru, bezpośredniego kontaktu w ramach stosunków służbowych nie miał, gdyż R. B. miał swoich bezpośrednich zwierzchników. Zdaniem świadka R. B. był bardzo dobrym fachowcem w swojej dziedzinie, elektrotechniki samochodowej. Świadkowi nie jest wiadome, czy kierowcy otrzymywali świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka W. K., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie . "A" w K. pracował w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowiskach magazyniera, kierownika magazynu, specjalisty ds. zaopatrzenia, a ostatnio kierownika transportu. W momencie objęcia przez niego stanowiska kierownika transportu tj. w [...]r. był zwierzchnikiem m.in. R. B. o ile dobrze pamięta R. B. był zatrudniony na stanowisku kierowcy autokaru jeszcze przed objęciem przez świadka stanowiska kierownika transportu, świadek nie pamięta od kiedy oraz, czy w momencie jego odejścia z przedsiębiorstwa tj. [...]r. R. B. jeszcze pracował. Świadek oświadczył, że R. B. był kierowcą autokaru w okresie, kiedy sprawował funkcję kierownika transportu, nie może stwierdzić od kiedy w ogóle R. B. był zatrudniony w charakterze kierowcy w tym przedsiębiorstwie. Świadek nie otrzymał świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach w związku z charakterem jego pracy i nie wie, czy kierowcy autokarów otrzymywali świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, ponieważ były to obowiązki działu kadr. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka T. R., która zeznała, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. pracowała w okresie od [...]r. do [...]r., pracę zaczęła jako referent w dziale transportu i zakończyła w tym dziale na stanowisku specjalisty. Praca polegała na prowadzeniu dokumentacji związanych z eksploatacją samochodów jak i przebiegiem pracy kierowców. W momencie rozpoczęcia pracy referenta ds. transportu samochodowego R. B. był już zatrudniony w transporcie osobowym, w momencie zakończenia pracy świadka, R. B. jeszcze był zatrudniony. Świadek stwierdził, że podczas jego okresu zatrudnienia R. B. cały czas był zatrudniony jako kierowca transportu osobowego, wyłącznie jako kierowca autokaru. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka Z. W., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, pracował w całym okresie zatrudnienia na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i świadectwa pracy wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach nie otrzymał, tylko aneks. Świadek nie starał się o świadectwo pracy w warunkach szczególnych, ponieważ posiadał takie świadectwo z poprzedniego zakładu pracy i okres zatrudnienia w warunkach szczególnych nie był jemu już do niczego potrzebny. Świadek pamięta, że gdy rozpoczął pracę w roku [...]r. R. B. już pracował jako kierowca autobusu, razem pracowali w tej firmie do czasu jej rozwiązania. Świadek nie przypomina sobie aby R. B. w okresie zatrudnienia korzystał z przerw w zatrudnieniu np. urlopu bezpłatnego, pracowali razem w jednej bazie przez okres całego zatrudnienia świadka, R. B. pracował jako kierowca autobusu i z tego co świadek pamięta, to R. B. nie otrzymał świadectwa o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, bo zakład pracy takich nie wydawał. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka J. H. który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy i mechanika samochodowego. W okresie zatrudnienia pracował jako kierowca samochodu STAR, ROBUR, SAN, JELCZ, AUTOSAN, bywało również, że jeździł samochodem osobowym, a w okresach remontu samochodów na warsztacie jako mechanik samochodowy. Gdy został zatrudniony w Przedsiębiorstwie "A" R. B. jeździł na autobusach, gdy odchodził z pracy w roku [...]r. R. B. jeździł autobusem AUTOSAN, co było dalej świadek nie wie, bo już nie pracował. Poza świadectwem pracy z dnia [...]r. świadek nie posiada dokumentów, które mogłyby określać wykonywaną przez niego pracę w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A", świadek nie ma świadectwa pracy o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, do roku [...] nic świadkowi nie wiadomo, żeby ktoś z pracowników otrzymał świadectwo pracy o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka J. S., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. pracował od [...]r. do [...]r. na stanowisku kierowcy autobusu w okresie całego jego zatrudnienia. Świadek wie, że B. pracował razem z nim, ale nie pamięta okresów jego zatrudnienia, z tego co pamięta jeździł głównie autobusem, zdarzało się, że zastępował chorego pracownika na innym samochodzie, podobnie jak świadek. Wszystkie dokumenty świadka są w ZUS, ponieważ obecnie, od zakończenia pracy, jest na emeryturze. Świadek nie pamięta, czy pracownicy otrzymywali świadectwa o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach w okresie, gdy on odchodził, o ile świadek wie, z rozmów z kolegami z pracy, oni również nie otrzymywali świadectw o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, rozmowy na temat świadectw pracy w warunkach szczególnych miały miejsce po kilku latach od zakończenia przez świadka pracy w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K.. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka J. M., która zeznała, że pracowała w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. od [...]r. do [...]r. na stanowisku referenta ds. transportu osobowego, o ile dobrze pamięta od roku [...] była kierownikiem transportu w tym przedsiębiorstwie. Będąc referentem ds. transportu osobowego wypisywała karty zlecenia wyjazdu, płace kierowców, rozliczenie paliwa delegacje kierowców. Będąc kierownikiem transportu jej zakres czynności zwiększył się o transport towarowy i wydaje się świadkowi, że około roku [...], być może początek tego roku, R. B. jeździł samochodem osobowym marki SAN, wydaje się jej, że R. B. pracował już w roku [...] jeżdżąc samochodem ciężarowym. W momencie rozwiązania jej stosunku pracy R. B. pozostawał jeszcze w zatrudnieniu w tym przedsiębiorstwie. Świadek podał, że przez cały ten okres R. B. pracował w transporcie osobowym i nie przypomina sobie, aby R. B., w okresie zatrudnienia świadka, pracował na innym stanowisku. Świadek nie otrzymał świadectwa o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych i nie wie nic o wystawianiu takich świadectw, obecnie przebywa na emeryturze i wszystkie świadectwa pracy znajdują się w ZUS. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka Z. M., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" pracował od [...]r. do [...]r., początkowo pracował jako zastępca kierownika biura zakwaterowań, a następnie jako kierownik biur usług turystycznych i zakwaterowań. R. B. nie podlegał świadkowi bezpośrednio, lecz był zatrudniony w dziale transportu, gdzie miał innych zwierzchników. W okresie zatrudnienia świadka R. B. pracował jako kierowca autokaru, a świadek jako kierownik biura turystycznego współpracował z działem transportu, korzystał z autokarów, jednym z kierowców był R. B.. Świadek nie pracował w dziale kadr, więc nie może powiedzieć, czy kierowcy autokarów otrzymywali świadectwa pracy w warunkach szczególnych. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka J. K., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" pracował od [...]r. do [...]r. jako kierowca autokaru, w ostatnim roku jego zatrudnienia pracował jako mechanik, nie może dokładnie określić, od kiedy rozpoczął pracę R. B., gdy odchodził z pracy R. B. jeszcze pracował w przedsiębiorstwie. Świadek pamięta, że w okresie jego zatrudnienia R. B. pracował jako kierowca autokaru marki SAN AUTOSAN. Świadectwo pracy w warunkach szczególnych za okres całego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" świadek otrzymał od likwidatora, gdy przedsiębiorstwo było w likwidacji tj. ok. roku[...], wcześniej nie ubiegał się o takie świadectwo, bo nie było jemu potrzebne, obecnie świadek przebywa na emeryturze i dokumenty złożył w ZUS, nie pamięta, czy inni kierowcy otrzymywali świadectwa pracy o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka S. K., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" pracował od [...]r. do [...]r. jako kierowca autobusu, gdy został zatrudniony R. B. już pracował jako kierowca autobusu marki SAN, świadek pamięta, że przez cały okres jego zatrudnienia do [...]r. R. B. jeździł autobusem, w czasie przeglądu pojazdu jeździł samochodem ciężarowym. Świadek nie jest w stanie podać daty końca zatrudnienia w P.T. "A" R. B., w momencie, gdy świadek ukończył pracę otrzymał z P.T. "A" świadectwo pracy za okres od [...]r. do [...]r. oraz świadectwo pracy w warunkach szczególnych za ten sam okres i z tego co świadek pamięta, firma wydawała świadectwa pracy w warunkach szczególnych. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka J. O., który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" pracował od [...]r. do [...]r., ostatnio pracował na. stanowisku dyrektora, o ile pamięta, to w roku [...], gdy rozpoczął pracę w P.T. "A", R. B.i już pracował na stanowisku kierowcy autokaru. Świadek nie pamięta, w którym roku R. B. przestał pracować w P.T. "A" i nie wie, czy pracownicy, którzy kończyli pracę w tym przedsiębiorstwie otrzymywali świadectwa pracy o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, bo nie należało to do jego obowiązków. W dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. przesłuchano w charakterze świadka T. R. który zeznał, że w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" pracował od [...]r. do [...]r. jako kierowca autobusu, znał zakres obowiązków R. B., ponieważ były takie same jak jego. Jeździli razem takimi samymi pojazdami - AUTOSAN, pracowali w jednej bazie. Świadek nie pamięta od kiedy R. B. pracował w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A", kiedy świadek odchodził z pracy R. B. jeszcze pracował, przez cały okres zatrudnienia świadek pracował w warunkach szczególnych jako kierowca autobusu i za cały okres swojego zatrudnienia otrzymał z P.T."A" świadectwo pracy o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych. Obecnie świadek jest na emeryturze i jego dokumenty znajdują się w ZUS. Świadek pamięta, że R. B. cały czas swojego zatrudnienia był kierowcą autobusu i tak jak on pracował w warunkach szczególnych. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.. wpłynęło pismo E. P., w którym podał, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na osobiste stawienie się w Urzędzie w wyznaczonym terminie oraz poinformował, że był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w charakterze kierowcy autokaru w okresie od [...]r. do [...]r. W roku [...] odszedł na rentę inwalidzką. Ponadto oświadczył, że R. B. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie w charakterze kierowcy autobusu. Ponadto w aktach znajduje się pismo Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...]r., skierowane do C. G., dotyczące zgłoszenia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś.. celem przesłuchania w charakterze świadka, które zostało odesłane do adresata z adnotacją "adresat nieznany". Na podstawie powyższych ustaleń stwierdzono, że odwołanie jest bezzasadne. W motywach podniesiono, że zgodnie z przepisem z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Prawo do zasiłku przedemerytalnego może być przyznane, zgodnie z art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. R. B. w dacie złożenia wniosku udokumentował łączny okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Do okresu tego zaliczono mu również okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od [...]r. do [...]r. Skarżący w dniu złożenia wniosku udokumentował, że w okresie swojego zatrudnienia przez [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a po doliczeniu okresu wykonywania pracy w PPKS w K. od [...]r. do [...]r. jego okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach wynosi [...]lat, [...] miesiące i [...] dni, czyli jest krótszy niż wymagany. Na potwierdzenie brakującego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach do 15 lat skarżący wskazał świadków, którzy mieli potwierdzić fakt wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. od [...]r. do [...]r. Wskazani przez skarżącego świadkowie zeznali, że skarżący jeździł autobusem, jednak J. H. zeznał, że "bywało również, że R. B. jeździł samochodem osobowym, a w okresach remontu samochodów na warsztacie jako mechanik samochodowy". J. S. zeznał, że "zdarzało się, że R. B. zastępował chorego pracownika na innym samochodzie". Poza tym B. P., która pracowała na stanowisku samodzielny referent ds. kadr i płac nie podała, czy R.B. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych oraz, czy, Przedsiębiorstwo wydawało świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, zeznała tylko, że "kierowcy od [...]r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Komitetu do Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej, praca ich została zaliczona do warunków szkodliwych tj. I kategorii zatrudnienia". Ponadto ze świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wydanego przez Przedsiębiorstwo Turystyczne "A" K., wyraźnie wynika, że skarżący był zatrudniony w okresie od [...]r. do [...]r., w tym od [...]r. do [...]r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy przekazany przez organ I instancji, w tym również zeznania świadków należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że nie pozwalają one uznać, że R. B. w Przedsiębiorstwie Turystycznym "A" w K. przez cały okres od [...]r. do [...]r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, bo możliwe jest zaliczenie skarżącemu do okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze jedynie okresu od [...]r. do [...]r. Skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 30 lat, ale przez okres co najmniej 15 lat nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dlatego prawo do zasiłku przedemerytalnego nie może zostać jemu przyznane. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. B. zakwestionował zawarte w niej rozstrzygnięcie i dokonane ustalenia. Zarzucił, iż w niedbały, nieudolny sposób prowadzono przesłuchania świadków, których zeznania potwierdzają fakt jego pracy w charakterze kierowcy autobusu /w szczególnych warunkach/ w l. [...]-[...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozważanej sprawie nie było sporne, że skarżący spełniał jedną z przesłanek przyznania mu zasiłku przedemerytalnego w postaci legitymowania się co najmniej 30-to letnim okresem uprawniającym do zasiłku, spór koncentrował się wokół tego, czy w tym czasie przez co najmniej 15 lat wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W celu ustalenia tej okoliczności, organ przeprowadził postępowanie dowodowe z dokumentów, w tym przede wszystkim z treści świadectwa pracy w szczególnych warunkach wydanego przez Przedsiębiorstwo Turystyczne "A" w K., potwierdzającego pracę w takich warunkach w okresie: [...]r. - [...], z przesłuchania strony oraz z zeznań kilkunastu świadków. Sięgnięcie przez organ do art. 75 § 1 k.p.a. określającego system dowodów w postępowaniu administracyjnym nie budzi zastrzeżeń. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyraża się stanowisko, że w sprawach o zasiłek przedemerytalny toczących się przed urzędami pracy ma zastosowanie kodeks postępowania administracyjnego. Obowiązuje więc w tym postępowaniu także art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty i zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Podkreślono także, że przepis art. 117 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie wprowadza ograniczeń w dowodzeniu zeznaniami świadków, faktów mających znaczenie dla ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie /wyrok SN z dnia 24 maja 200lr. I PKN 413/00, niepubl./. Nie ulega wątpliwości, że sformułowane w tym wypadku stanowisko odnosi się do całokształtu spraw związanych z postępowaniem w kwestii przyznania zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ podjął wymagane kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrał obszerny materiał dowodowy, jednakże zasadnicze wątpliwości wiążą się ze sposobem oceny dowodów. Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest wprawdzie zasada swobodnej oceny dowodów /art. 80 k.p.a./, jednak - by nie przekształcała się ona w ocenę dowolną /samowolną/ - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego wraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie przyjmuje się, że 1) ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego; 2) organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na mocy art. 76 § 1 k.p.a. szczególne znaczenie dowodowe. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnić, np. w zeznaniach świadków powołanych w sprawie. Można określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Ocena powinna być dokonana z uwzględnieniem zasad wiedzy, doświadczenia życiowego i prawideł logiki. Praktycznie, wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie pracownicy Przedsiębiorstwa Turystycznego "A" w K. zeznali, że skarżący pracował w PT "A" w K. jako kierowca autokaru. Pewne różnice dotyczyły tylko wskazania czasokresu tej pracy. Jedni świadkowie, jako datę rozpoczęcia tej pracy wskazywali rok [...] lub [...], a jako datę zakończenia, rok [...] /J. W., T. M., P. Z., B. P./, inni wskazywali jako datę rozpoczęcia tej pracy rok [...] lub [...], lecz w związku z wcześniejszym odejściem z pracy w tym przedsiębiorstwie nie potrafili określić końcowej daty zatrudnienia skarżącego /S. O., T. R., J. H., J. M./, jeszcze inni świadkowie wskazywali, że zatrudnienie to obejmowało co najmniej kilkanaście lat /J. M., Z. W., S. K., J. O.. T. R./. Niektórzy, nie kwestionując samego faktu takiej pracy nie potrafili wskazać jej okresu /W. K., J. S., J. K./. Organ nie kwestionując rodzaju pracy wykonywanej przez skarżącego oraz dysponując takimi zeznaniami świadków, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a./. Jeżeli spośród tych twierdzeń jedno jest prawdziwe, a inne nie, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakim kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną. Dowody należy rozpatrzeć nie tylko z osobna, ale we wzajemnej łączności biorąc za podstawę logiczne powiązanie faktów oraz okoliczności, a nie wyrwane z kontekstu treści zeznań poszczególnych świadków fragmenty mające - zdaniem organu - przemawiać przeciwko uznaniu, że zatrudnienie skarżącego spełniało normatywne przesłanki zatrudnienia w szczególnych warunkach. Wnioski wywiedzione z wszechstronnie przeprowadzonej analizy dowodu z zeznań świadków należy dopiero skonfrontować z wnioskami płynącymi z dowodu ze świadectwa pracy skarżącego wydanego przez PT "A", potwierdzającego fakt pracy w szczególnych warunkach od [...]r. do [...]r. /skarżący przedstawił ponadto świadectwo pracy w szczególnych warunkach wydane przez PKS SA w K. na okres [...]r.- [...]r./. Przeprowadzając taką konfrontację organ powinien mieć na względzie, że w licznych wyrokach sądowych /tym m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z 17 maja 1996r., I PRN 40/96 "Prokuratura i Prawo 1996, nr 10, s. 58/ wyraża się niekwestionowane stanowisko, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. nawet wówczas, gdy wydane zostaje przez urząd administracji państwowej /wyrok z dnia 20 lutego 1991 r. I PR 422/90, nie publikowany/. Nie zawiera ono elementów ocennych, a jedynie fakty wskazane w przepisie art. 97 Kodeksu pracy. Samo przez się nie tworzy praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie ma więc cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw /uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r. III PZP 15/90, OSNCP 1991, z. 4, poz. 45/. Dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakowi stwierdzeń w świadectwie pracy, jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie może być przeprowadzony w każdym czasie, także po upływie terminów z art. 97 § 21 k.p. /patrz uzasadnienie uchwały z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90, OSNCP 1991. z. 4. doz. 45/. Analogicznie, należy przyjąć, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, tzn. uwzględniające podane wyżej zasady swobodnej oceny dowodów pozwoli na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane przepisy prawa materialnego. Należy mieć na uwadze, że określenie "praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" utożsamiana być musi z rodzajem i rozmiarem pracy określonej w umowie o pracę. Jeżeli więc strony umówiły się o pracę w charakterze kierowcy autobusu to należy przyjąć, że umówiły się o pracę wykonywaną stale w tym charakterze, a jej zmiana musiałaby być każdorazowo udokumentowana. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji /art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, gdyż decyzja odmowna zasadniczo nie nadaje się do wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło