III SA/Lu 205/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2003r. [...] 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art .. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] w sprawie utraty statusu bezrobotnego przez Panią M. D. z dniem [...]. W uzasadnieniu tej decyzji, między innymi podniesiono, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, za bezrobotnego może być uznana osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy. Natomiast w myśl art. 13 ust. 3 ustawy - starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków o których mowa wart. 2 ust. 1 pkt 2. Zdaniem organu odwoławczego jedną z przesłanek koniecznych do nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej jest wykazanie się zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Jak podnosi organ odwoławczy zdolność do podjęcia zatrudnienia przez osobę bezrobotną powinna być oceniana przede wszystkim z punktu widzenia posiadania prawnej zdolności do bycia pracownikiem w rozumieniu kodeksu pracy. Natomiast z punktu widzenia biologicznego - zdolność do podjęcia zatrudnienia oznacza taki stan zdrowia osoby bezrobotnej, który pozwala pracodawcy na zatrudnienie jej w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ administracji kierujący osobę bezrobotną do pracy nie może ustalać za pracodawcę, w jakie dni tygodnia zostanie ona zatrudniona. Osoba ta powinna wykazać się dyspozycyjnością w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy, w każdym dniu tygodnia, bez jakichkolwiek ograniczeń. Przepisy ustawy cytowanej powyżej określają wprost, że osobą bezrobotną może być osoba zdolna i gotowa do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Tymczasem pani M. D. jako osoba odbywająca pozaetatową aplikację sądową w określone dni tygodnia jest zobowiązana do odbywania zajęć programowych wynikających z aplikacji. Dwa razy w tygodniu odbywa aplikację w sądzie, wobec powyższego nie może wykazywać gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, co stanowi ustawowy warunek posiadania statusu bezrobotnego. Gotowość do podjęcia pracy, czyli przejawienia przez bezrobotnego rzeczywistej woli podjęcia zatrudnienia, w obecnym stanie prawnym oceniana może ona być tylko poprzez realizację obowiązku stawiennictwa bezrobotnego w urzędzie pracy w wyznaczonych terminach. Zdaniem organu odwoławczego M. D. nie posiada pełnej dyspozycyjności do stawiania się w wyznaczonych terminach w urzędzie pracy, gdyż albo urząd byłby zmuszony do wyznaczania wizyt w dniach kiedy nie odbywa zajęć bądź też musiałaby każdorazowo usprawiedliwiać swoją nieobecność. Wobec tego dyspozycyjność M. D. byłaby niewątpliwie ograniczona. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż pani M. D. nie spełnia wszystkich warunków określonych w ustawie o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu do posiadania statusu bezrobotnego. Od powyższej decyzji M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie. W przedmiotowej skardze, skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu decyzji skarżąca podała, iż od 1 października 2003 r. odbywa pozaetatową aplikację sądową. Związane to jest z koniecznością odbywania szkolenia w Sądzie przez dwa dni w tygodniu. W dniu kiedy została wyznaczona wizyta w Urzędzie Pracy tj. [...] grudnia 2003 r., skarżąca przebywała w Sądzie pełniąc funkcję protokolanta na posiedzeniu sądowym. Na okoliczność tą zostało przedstawione zaświadczenie wystawione przez Przewodniczącego XV Wydział Grodzkiego. Wobec powyższego nieobecność skarżącej na wyznaczonej wizycie została usprawiedliwiona w terminie 5 dni tj. [...] grudnia 2003 r. Zaświadczenie nie zostało uznane za wystarczającą podstawę do usprawiedliwienia nieobecności. Pojęcie pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia me zostało określone abstrakcyjnie lecz w odniesieniu do pełnego wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie. Istnieje szereg zawodów, które me wymagają przebywania w zakładzie pracy pięć dni w tygodniu w godzinach od 8.00 do 16.00. Sytuacje takie mają miejsce zwłaszcza w zawodach prawniczych i okołoprawniczych. Zawody te dla osób z wykształceniem prawniczym stanowią odpowiednie zatrudnienie w myśl art. 12 ust. 1 ustawy. Skarżąca przyznała, iż to pracodawca decyduje o zatrudnieniu w danym wymiarze 1 w danym rozkładzie czasu pracy. Pracodawca jednak może zatrudniać zarówno osoby, które będą dyspozycyjne przez pięć dni w tygodniu, osiem godzin dziennie, jak również osób poszukujących pracy w niższym wymiarze czasu pracy. Ponadto skarżąca podnosi iż nie tylko pracodawca ma prawo określać swoje preferencje w zakresie wymiaru czasu pracy, osoba poszukująca pracy ma również do tego prawo. Określanie przez osobę poszukującą pracy potrzeb określonego ukształtowania stosunku pracy, w tym czasu pracy nie można utożsamiać z brakiem "pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia". Większość zarejestrowanych bezrobotnych ma określone oczekiwania co do warunków pracy i płacy, a istnienie tych oczekiwań, zdaniem skarżącej, nie daje podstawy do pozbawienia tych osób statusu bezrobotnego. Zdaniem skarżącej, pozbawienie osoby statusu bezrobotnego może nastąpić gdy osoba taka z nieuzasadnionej przyczyny dwukrotnie odmówiła przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia (art. 13 ust. 3 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobocia). W konsekwencji skarżąca uznaje za bezzasadne stanowisko organu odwoławczego, iż osobie odbywającej aplikację sądową pozaetatową nie przysługuje status bezrobotnego, z uwagi na brak po jej stronie gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o Jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi iż, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 58, poz. 514 ze zm.) za bezrobotnego może być uznana osoba nie zatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nieucząca się w .szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 3 cyt. ustawy osoba bezrobotna zostaje pozbawiona statusu bezrobotnego jeżeli nie spełnia przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 wskazanego powyżej. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji jedną z przesłanek koniecznych do nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej jest wykazanie się zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Zdaniem organu administracji, skarżąca nie spełnia warunków określonych wart. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, z uwagi na fakt odbywania aplikacji sądowej pozaetatowej. W sprawie należy zwrócić uwagę na określenie zawarte w cyt. przepisie a mianowicie "podjęcie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie". W stwierdzeniu tym istotne jest, że pełny wymiar czasu pracy odnosi się do czasu pracy obowiązującego w określonym zawodzie, który jest odpowiedni dla bezrobotnego. Należy zauważyć, że Kodeks pracy nie zawiera definicji pełnego wymiaru czasu pracy. W ustawie tej zostało uregulowane iż czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień. Przepis art. 129 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. -Kodeks pracy, określa wymiar podstawowych norm czasu pracy, czyli dobowej i tygodniowej. Ich znaczenie polega na tym, że po pierwsze wyznaczają one typowe normy czasu pracy, aktualne co do zasady dla większości pracowników, jednak nie dla wszystkich. Natomiast nie zostało wskazane w jakich godzinach ta praca ma być wykonywana, pozostawiając w tym zakresie swobodę pracodawcy. Tak też to pracodawca określa godziny pracy i określa swoje preferencje w tym zakresie. Bezrobotny poszukujący pracy ma prawo do wyboru odpowiedniego dla siebie zatrudnienia, tak jak pracodawca ma prawo do zatrudnienia odpowiednich dla siebie pracowników. Oczywiste jest iż bezrobotny będący z wykształcenia prawnikiem jak w przedmiotowej sprawie, będzie preferował zatrudnienie w kierunku wykonywania tego zawodu. Należy także zauważyć, iż obowiązki aplikanta sądowego nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie czy skarżąca spełnia przesłanki uprawniające do posiadania statusu bezrobotnego. Gdyż jak zauważono powyżej bezrobotny ma prawo do wyboru pracy dla niego odpowiedniej i nie musi przyjąć każdej oferowanej mu pracy ale tylko "pracę odpowiednią" (pod groźbą utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych). Odpowiedniość danej pracy wymaga ustaleń w każdym indywidualnym przypadku, należy brać pod uwagę kwalifikacje (wykształcenie) w stosunku do oferowanej pracy oraz preferencje zarówno przyszłego pracodawcy jak i pracownika. Przyjęcie, iż zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy oznacza tylko i wyłącznie wykonywanie pracy w wymiarze 8 godzin dziennie nie wynika z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu a ponadto byłoby to sprzeczne z podstawowym założeniem ustawy, która ma służyć ułatwianiu oraz zachęcaniu do podejmowania pracy odpowiedniej dla bezrobotnego). Ponadto należy wskazać, że w nabyciu i posiadaniu statusu bezrobotnego nie stoi na przeszkodzie nauka, warunkiem jest tylko aby była to nauka w innym systemie niż system dzienny. Osoba odbywająca pozaetatową aplikację sądową, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, spełnia wszystkie warunki określone przepisami prawa, aby uzyskać i posiadać status bezrobotnego. Osoba taka jest zdolna do podjęcia pracy, w pełnym wymiarze czasu pracy, odpowiedniej dla pozaetatowego aplikanta sądowego. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przewiduje sytuacje w której bezrobotny nie stawił się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy. W sytuacji takiej bezrobotny ma możliwość usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w czasie 5 dni. Z uprawnienia tego skorzystała skarżąca. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.