I SA/Ka 577/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-06-24
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Małgorzata Jużków, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż towaru objętego procedurą odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła przez pierwotnego importera innemu podmiotowi, który następnie zgłosił towar do dopuszczenia do obrotu i uiścił należności celne oraz VAT, zwalnia pierwotnego importera z odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków wynikających z pozwolenia na odprawę czasową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż towaru objętego procedurą odprawy czasowej nie zwalnia pierwotnego importera z odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków wynikających z pozwolenia. Procedura ta wymaga powrotnego wywozu towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego w określonym terminie. Przeniesienie praw i obowiązków na inny podmiot wymaga decyzji administracyjnej, a zgłoszenie towaru do dopuszczenia do obrotu przez inny podmiot po upływie terminu na zakończenie procedury odprawy czasowej nie zwalnia pierwotnego importera z odpowiedzialności celnej.Stan faktyczny
Spółka "A" uzyskała pozwolenie na odprawę czasową z częściowym zwolnieniem od cła dla systemu transportu podziemnego, z terminem zakończenia procedury do określonej daty. Towar został następnie sprzedany przez Spółkę "A" firmie "B" S.A., która zgłosiła go do dopuszczenia do obrotu i uiściła należności celne oraz VAT. Organy celne stwierdziły niewykonanie obowiązków przez Spółkę "A" w terminie określonym w pozwoleniu, naliczając dług celny i opłatę manipulacyjną. Spółka "A" wniosła skargę, argumentując, że procedura została zakończona przez "B" S.A. i obowiązki zostały przeniesione.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant st. sekr. Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o. o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz opłaty manipulacyjnej oddala skargę
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w K. udzielił "A" Spółka z o. o. pozwolenia nr [...] na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła towaru – system transportu podziemnego, składającego się z lokomotywy podwieszanej, dodatkowego wózka napędowego, belek i ław transportowych oraz urządzenia kontrolno-pomiarowego, dla którego wskazano "B" S.A. z siedzibą w R. jako miejsce wykorzystania. W punkcie 5 decyzji organ wskazał termin powrotnego wywozu towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego tj. do [...] 2000 r. który następnie decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] r. został przedłużony do [...] 2000 r. Na tej to podstawie "A" Sp. z o. o. [...] 1999 r. w Posterunku Celnym w M. dokonała zgłoszenia towaru do procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła na jednolitym dokumencie administracyjnym [...].
W dniu [...] 2000 r. w Posterunku Celnym w M. "B" S. A. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar objęty uprzednio procedurą odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła na podstawie zgłoszenia [...].
Dyrektor urzędu Celnego w K. postanowieniem nr [...] z [...] r. wszczął postępowanie celne w sprawie naruszenia przez Spółkę "A" terminu określonego pozwoleniem na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła, a następnie wydał decyzję nr [...] z [...] r., którą stwierdził niewykonywanie obowiązków określonych w tym pozwoleniu.
W wyniku odwołania Spółki "A" Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r., ze względów proceduralnych związanych ze zmianami w administracji celnej w związku z ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianie niektórych ustaw (DZ. U. Nr 41 poz. 365), uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. stwierdził, że nie zostały wykonane obowiązki określone w pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła nr [...] oraz zgodnie z art. 212 i art. 275 § 4 pkt 3 ustawy
Kodeks celny określił kwotę długu celnego w wysokości [...] PLN i wymierzył opłatę manipulacyjną w wysokości [...] PLN.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż na podmiocie posiadającym pozwolenie na korzystanie z gospodarczej procedury celnej ciąży obowiązek zapewnienia użytkowania towaru zgodnie z przeznaczeniem na jakie uzyskał pozwolenie oraz zakończenia procedury w miejscu i w terminie wskazanym decyzją organu celnego. Stwierdził, że w terminie wskazanym w pozwoleniu Spółka "A" miała obowiązek dokonania powrotnego wywozu towaru – system transportu górniczego, bądź nadania mu nowego przeznaczenia celnego. Zdaniem organu fakt zakupu przez "B" S. A. tego towaru objętego procedurą odprawy czasowej, a następnie zgłoszenia go do procedury dopuszczenia do obrotu nie jest równoznaczny z zakończeniem procedury oprawy czasowej rozpoczętej z wniosku "A" Sp. z o. o. W ocenie organu sprzedaży przedmiotowego towaru nie uwolniła posiadacza pozwolenia na stosowanie procedury czasowej od obowiązków z niego wynikających, ani też nie przeniesiono tych obowiązków na nabywcę, co mogło nastąpić w oparciu o art. 96 ustawy Kodeks celny.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki z o. o. "A" wniósł o jej uchylenie i u morzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji tej zarzucił błędną interpretację przepisów oraz niewyjaśnienie lub pominięcie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Pełnomocnik strony stwierdził, że procedura odprawy czasowej według pozwolenia nr [...] została w terminie od tego wyznaczonym zakończona poprzez dopuszczenie do obrotu towar na polskim obszarze celnym. Zgłoszenia celnego o zastosowanie tej procedury dokonała "B" S. A. jako właściciel towaru i podmiot, który korzystał z przedmiotowego systemu transportu podziemnego w trakcie prób i oceny jego przydatności w warunkach "C"". Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik odwołał się do zapisu z poz. 31 zgłoszenia celnego zawartego w SAD [...] z dnia [...] 2000 r. o brzmieniu "całkowita likwidacja SAD [...][...] 99", pisemnego wyjaśnienia Posterunku Celnego w M. z dnia [...] 2000 r., które potwierdza zakończenie procedury odprawy czasowej realizowanej przez "A" Sp. z o. o. wskutek dokonania zgłoszenia celnego przez "B" S. A. i objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towaru objętego uprzednio procedurą odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła oraz pisma kierownika w/wym. posterunku z dnia [...] 2001 r. skierowanego do Urzędu Celnego w K. w przedmiocie procedury odprawy czasowej. W ocenie pełnomocnika strony, to "B" S. A. – podmiot wskazany od samego początku procedury jako docelowy odbiorca i właściciel towaru – winna jest zaniedbań powstałych w niniejszej sprawie.
Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania oraz stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Kodeks celny procedura odprawy czasowej pozwala na wykorzystanie na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonywania żadnych zmian, z wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania towarów z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła i bez stosowania wobec nich środków techniki handlowej. Pozwolenie na korzystanie z procedury odprawy czasowej udzielane jest na wniosek osoby, która ma użytkować towary lub organizować ich użytkowanie. Zdaniem organu "A" Sp. z o. o. uzyskując pozwolenie na korzystanie z gospodarczej procedury celnej przyjęła pełna odpowiedzialność za przebieg procedury odprawy czasowej, dochowanie warunków oraz terminów jej stosowania. Wobec tego, zgodnie z terminem określonym w pozwoleniu Spółka miała obowiązek dokonania powrotnego wywozu towarów lub nadanie im nowego przeznaczenia celnego.
W dalszej kolejności organ stwierdził, że wyjaśnienia udzielone stronie przez Posterunek Celny w M. z dnia [...] 2000 r., w którym została wyrażona opinia na temat prawidłowości zakończenia procedury gospodarcze w ramach udzielonego "A" pozwolenia nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem nie stanowiły informacji udzielanej w trybie art. 4 ustawy Kodeks celny (informacja udzielona osobom zamierzającym faktycznie dokonać przywozu lub wywozu towarów o stosowaniu przepisów prawa celnego), czy tez w trybie art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa (udzielanie informacji w trackie prowadzonego postępowania). Ponadto wskazał, że wyjaśnienia te były udzielone już po upływie terminu do powrotnego wywozu towarów lub nadania im nowego przeznaczenia celnego, który upłynął [...] 2000 r., a wynikały z prowadzonego przez Urząd Skarbowy w S. odrębnego postępowania w stosunku do Spółki "A" i nie miały związku z prowadzonym przez organ celny postępowaniem. Natomiast wyjaśnienia skierowane do Referatu do Spraw Procedur Gospodarczych i Uproszczeń Urzędu Celnego w K. należało potraktować jako stanowisko kierownika Posterunku Celnego w M., złożone jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie naruszenia terminu określonego pozwoleniem na korzystanie z gospodarczej procedury celnej skierowane do organu celnego i nie mogły stanowić podstawy prawnej do wydania na tej podstawie decyzji.
Dalej, zdaniem organu, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie pełnomocnika strony jakoby "B" S. A., jako faktyczny użytkownik towaru oraz jego nabywca, była zobowiązana do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem o przeniesienie w trybie art. 96 Kodeksu celnego praw i obowiązków wynikających z pozwolenia nr [...]z dnia [...] 1999 r. Organ wyjaśnił, że przeniesienie praw i obowiązków, o których mowa we wskazanym przepisie na osobę trzecią może mieć miejsce pod warunkiem złożenia wniosku przez osobę, na którą ma nastąpić przeniesienie uprawnień i wyrażenia na to zgody aktualnego posiadacza pozwolenia. Stwierdził, że wystąpienie z takim wnioskiem , wbrew twierdzeniom strony, nie jest obowiązkiem, a jedynie możliwością skorzystania z tej instytucji prawa celnego. Wskazał, ze wprawdzie "B" S. A. złożyła przedmiotowy wniosek, jednakże ze względu na upływ do jego wniesienia umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika strony, iż dowodem potwierdzającym prawidłowe zakończenie procedury odprawy czasowej jest zapis na jednolitym dokumencie SAD [...] z dnia [...] 2000 r., dotyczący całkowitej likwidacji SAD [...] organ, odwołujący się do regulacji art. 3 § 1 pkt 24 oraz 65 § 1 ustawy Kodeks celny, wyjaśnił, że zapis w zgłoszeniu celnym nie ma aspektu urzędowego, a jest jedynie wyrazem woli zgłaszającego. Zgłoszenie celne jest bowiem czynnością, poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celna. To zaś, czy zgłoszenie celne jest prawidłowe lub nieprawidłowe może zostać ustalone dopiero w wyniku postępowania zakończonego decyzją, o której mowa w art. 65 § 4 ustawy Kodeks celny. Wskazał, iż postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego "B" S. A. było przeprowadzone i w tym zakresie została wydana decyzja o uznaniu tego zgłoszenia za nieprawidłowe i u morzenie postępowania, do której Spółka nie wniosła odwołania.
Odnosząc się do kwestii konsekwencji finansowych w postaci obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług jaki Spółka "A" będzie musiała ponieść wskutek wydania zaskarżonej decyzji organ wskazał na błędne stanowisko pełnomocnika strony, iż podatek ten wygasł poprzez likwidację odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła i jego zapłatę przez "B" S. A. przy dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Wskazał, że w przypadku odprawy czasowej, zgodnie z art. 6 ust. 7a ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą objęcia towaru tą procedurą, przy czym tylko import towaru z całkowitym zwolnieniem od cła zwolniony jest od podatku ( art. 7 ust. 1 pkt 4b w/wym. ustawy), dlatego też podatek w tej sprawie (oprawa czasowa z częściowym zwolnieniem od cła) był prawidłowo obliczony i należny, a tylko Urząd Skarbowy w S. decyzją swą odroczył termin jego płatności i zwolnił urząd celny od jego poboru. Toteż bez znaczenia dla dalszego przebiegu gospodarczego procedury celnej i jej prawidłowego zakończenia była dalsza prolongata przez urząd skarbowy terminu zapłaty podatku. Zdaniem organu brak jest uzasadnienia dla twierdzeń strony, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w K., wydana trybie art. 212 ustawy Kodeks celny spowoduje ponowną wymagalność podatku od Spółki "A" , która nigdy nie wygasła, a jej płatność była jedynie odroczona, zaś organem właściwym w tej sprawie jest organ skarbowy. Końcowo organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik "A" Spółka z o. o. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. w szczególności ar. 96 i art. 244 pkt 1 ustawy Kodeks celny oraz art. 6 ust 7 i 7a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez błędną ich interpretację, jak również naruszenie art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa przez niewyjaśnienie i pominięcie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a także art. 121 § 1 tej ustawy przez wydanie rażąco niesprawiedliwego orzeczenia i wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji w całości jako niezgodnych z prawem.
Uzasadniając swoje żądanie pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zaprezentowane już w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazał, że istota sporu sprowadza się do tego, czy obowiązki określone w pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym Zwoleniem od cła nie zostały wykonane, a w konsekwencji czy uzasadnione jest naliczanie w tej sytuacji podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów usług i obciążenie strony skarżącej obowiązkiem zapłaty tego podatku. Podkreślił przy tym, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne zainterpelowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz odmowę przeprowadzania niektórych dowodów w sprawie. W ocenie pełnomocnika skarżącej w niniejszym przypadku bezzasadnie przyjęto, że wyjaśnienia Posterunku Celnego w M. sformułowane w piśmie z [...] 2000 r., iż procedura odprawy czasowej "została zakończona poprzez dopuszczenie do obrotu.." nie mają charakteru źródła informacji w rozumieniu art. 4 ustawy Kodeks celny oraz 121 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Podniósł, iż skarżąca działała w zaufaniu do kompetencji i samodzielności organu państwowego i nie miała podstaw do kwestionowania prawdziwości, czy też skuteczności wyjaśnień posterunku poprzez domaganie się ich zweryfikowania przez organ wyższego rzędu. Wskazał również na pominięcie faktu dokonania ostatecznej odprawy przez docelowego odbiorcę właściciela sprowadzanego towaru, tj. przez "B" S. A. , która uiściła należny podatek VAT, a tym samym wykonała wszelkie obowiązki związane ze sprowadzeniem towaru na polski obszar celny. Ponadto pełnomocnik skarżącej odwoła się do wyroku NSA z 25 czerwca 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 914/01, w którym Sąd wypowiedział się w sprawie podatku VAT w związku z importem przedmiotowego towaru. Wskazał przy tym na błąd interpretacyjny organów administracji odszukujących się w art. 6 ust 7 i 7a ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym odrębnych podstaw opodatkowania, a nie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, który spowodował podwójne opodatkowanie towaru wprowadzonego na polski obszar celny przez spółkę "A". W ocenie pełnomocnika skoro "B" S. A. uiściła podatek VAT z tytułu importu przedmiotowego systemu transportu podziemnego, to zobowiązanie z tego tytułu wygasło. W szczególności nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że podatek został uiszczony przez inny podmiot, niż pierwotnie zobowiązany. Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 96 ustawy Kodeks celny oraz przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych poprzez nieuwzględnienie przez organy celne okoliczności wyrażenia przez stronę skarżącą w sposób konkludentny zgody na przeniesienie obowiązków wynikających z odprawy czasowej na rzecz "B" S. A. Zdaniem pełnomocnika skarżącej jedynie formalistyczna i ukierunkowana interpretacja tych przepisów ukryta pod pozorem ścisłego ich przestrzegania spowodowała wadliwe i niesłuszne rozstrzygnięcie. Wskazał przy tym na pominięcie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji wynikającej z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa art. 8 kpa oraz art. 2 Konstytucji RP co wyraża się w jego ocenie poprzez podjęcie zaskarżonych decyzji, które z gruntu są niesprawiedliwe, wewnętrznie sprzeczne, oparte na błędach co do ustaleń stanu faktycznego oraz interpretacji prawa. W konkluzji podniósł, iż Skarb Państwa nie poniósł żadnej szkody, która uzasadniałaby próbę obciążenia skarżącej obowiązkiem ponownej zapłaty podatku VAT, w sytuacji gdy skarżąca opierając się na udokumentowanych potwierdzeniach za strony organów celnych o prawidłowości stosowanych procedur, postępowała zgodnie z zaleceniami tych organów, za co obecnie spotyka ją kara w postaci prób pociągnięcia jej do odpowiedzialności podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Ponadto wyjaśnił, iż wbrew zarzutom organ I instancji w sposób jednoznaczny potwierdził moment powstania długu celnego i obowiązku podatkowego. Zaznaczył, iż dług celny powstał z chwilą niewykonania obowiązku lub naruszenia jednego z warunków wymaganych do objęcia towaru procedurą odprawy czasowej, natomiast obowiązane podatkowy z chwilą objęcia towarów procedura celną. Ponadto wskazał, iż przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień "B" S. A. na okoliczność zapłaty podatku z tytułu dokonanego przez nią zgłoszenia celnego, które zostało uznane za nieprawidłowe nie miało istotnego znaczenia dla sprawy. Podkreślił, że gromadzenie materiału dowodowego w sprawie podatku od towarów i usług było w niniejszym postępowaniu bezprzedmiotowe, gdyż postępowanie to dotyczyło wyłącznie niewykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej i powstałego z mocy prawa długu celnego. Zdaniem organu dowody zgromadzone w sprawie ocenione zostały bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, zaś okoliczności, ze ocena ta jest dla strony niekorzystna nie jest równoznaczna z naruszeniem art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Przepis art. 3 ustawy a dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy)
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom celnym skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżoną decyzję, naruszyły obowiązujące przepisy prawa.
Przystępując do oceny legalności tej decyzji należy podkreślić, iż podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ celny oprał na treści art. 145 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm), który stanowi, że procedura odprawy czasowej pozwala na wykorzystywanie na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonania żadnych zmian, z wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania towarów z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła i bez stosowania wobec nich środków techniki handlowej. Pozwolenie na korzystanie z procedury odprawy czasowej udzielane jest na wniosek osoby, która ma użytkować towary lub organizować ich użytkowanie. Odprawa czasowa oparta jest na założeniu, że towar przywożony jest na określony czas, wskazany przez organy celne w pozwoleniu. W terminie tym towary przywożone powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne (art. 147).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że "A" Spółka z o. o. z S. wprowadziła na polski obszar celny towar – system transportu podziemnego składającego się z lokomotywy podwieszonej, dodatkowego wózka napędowego, belek i ław transportowych oraz urządzenia kontrolno-pomiarowego.
Dla sprowadzonego towaru w dniu [...] 1999 r. uzyskała pozwolenie nr [...] na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym Zwoleniem od cła, na podstawie którego dokonała zgłoszenia celnego na dokumencie SAD [...]. W pozwoleniu tym wskazano "B" SA. Z siedzibą w R. jako miejsce wykorzystywania towaru. W punkcie 5 decyzji wskazany został termin powrotnego wywozu towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego tj. do [...] 2000 ., który następnie decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w K. nr [...] z [...] r. został przedłużony do dnia [...] r.
Prawidłowe jest więc stwierdzenie Dyrektora Izby Celnej, że Spółka "A" uzyskując pozwolenie na korzystanie z gospodarczej procedury celnej przyjęła pełną odpowiedzialność za przebieg procedury odprawy czasowej, tj. za użytkowanie towaru zgodnie z przeznaczeniem na jakie uzyskała pozwolenie, oraz zakończenie procedury w miejscu i terminie wskazanym decyzją organu celnego.
W terminie tym, tj. w dniu [...] 2000 r, "B" S. A.., jako właściciel urządzenia nabytego w tym czasie od kontrahenta niemieckiego, zgłosiła do odprawy przedmiotowy towar, który został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu, co wynika z jednolitego dokumentu administracyjnego SAD [...] . W dokumencie tym stwierdza się , że dokonano całkowitej likwidacji SAD z dnia [...] 1999 r., w oparciu o który objęto procedurą odprawy czasowej ten sam towar. "B" S. A. uiściła należność wynikającą z długu celnego oraz należność z tytułu podatku VAT. Ponadto Urząd Celny w K. Posterunek Celny w M. potwierdził skarżącej pismem z dnia [...] 2000 r., że procedura odprawy czasowej systemu transportu podziemnego zgłoszonego wg. Dokumentu SAD [...] z dnia [...] 1999 została zakończona poprzez dopuszczenie towaru do obrotu na podstawie zgłoszenia SAD [...] dokonanego przez "B". Zdaniem pełnomocnika skarżącej wobec zaistniałych okoliczności obowiązki ciążące na skarżącej wynikające z importu przedmiotowego towaru zostały tym samym przeniesione na ostatecznego odbiorcę tego towaru, tj. "B" S. A. Zdaniem Sądu z twierdzeniem tym nie można się zgodzić. Jak słusznie wskazały organy celne, stosowanie do art. 96 ustawy Kodeks celny prawa i obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z gospodarczej procedury celnej – która obejmuje m. in. procedurę odprawy czasowej – mogą, zgodnie z warunkami określonymi przez ten organ celny i za zgodną tego organu, zostać przeniesione na inne osoby spełniające warunki wymagane do korzystania z tej procedur. Jak trafnie zauważył organ, obowiązki celne mają charakter publiczno – prawny i nie mogą być "uchylane" wskutek zawarcia umowy cywilno – prawnej. Obowiązujące w tym czasie rozporządzenie Ministra Finansów dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 104, poz. 1195) w § 9 określało warunki, do spełnienia których uzależnione było wydanie pozwolenia na przeniesienie tych praw i obowiązków. W związku z tym, iż organ działa w formach określanych w przepisach prawa należy stwierdzić, że zgoda na przeniesienie praw i obowiązków mogła zostać wyrażona w drodze decyzji administracyjnej, w której organ potwierdza fakt spełnienia tych warunków. Bezspornym w sprawie jest, że w terminie wskazanym w pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej "B" S. A. nie wystąpiła z takim wnioskiem, zaś złożenie takiego wniosku oraz wyrażenie zgody przez skarżącą na przekazanie praw i obowiązków wynikających z odprawy czasowej po upływie terminu do jej zakończenia nie mogło wywołać zamierzonych skutków prawnych. Toteż za błędny należy uznać pogląd skarżącej, że w przedmiotowym zakresie doszło do przeniesienia tych praw. Oznacza to, że osobę korzystającą z procedury odprawy czasowej w ramach udzielonego pozwolenia nr [...] z [...] 1999 r. nie mogła być "B" S. A. – która w tym pozwoleniu została wymieniona jako miejsce czasowego wykorzystania towaru – w związku z czym obowiązki związane z zakończeniem tej procedury ciążyły na "A" z o. o.
Zgodnie z art. 212 § 2 ustawy Kodeks celny dług celny powstaje w chwili niewykonania obowiązku bądź w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą celną, jeżeli stwierdzono, że nie został spełniony lub został naruszony jeden z warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą lub do udzielenia częściowego lub całkowitego zwolnienia z należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie. Natomiast stosowanie do art. 212 § 3 tej ustawy dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających (...) ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.
Wobec tego organy celne prawidłowo przyjęły, iż skarżąca, która wwiozła przedmiotowy towar na polski obszar celny i uzyskała pozwolenie na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła jest dłużnikiem celnym w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z tej procedury celnej, którą towar został objęty.
Nie sposób przy tym zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika strony skarżącej, iż doszło do naruszenia zasady zaufania do organów administracji w zakresie postępowania dotyczącego zakończenia tej procedury. Zarzuty w tym zakresie zostały sformułowane w oparciu o treść zapisu o całkowitej likwidacji SAD [...] z dnia [...] 1999 zawartym w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD [...] z dnia [...] 2000 r. oraz treść pisma Posterunku celnego w M. z [...] 2000 r. w przedmiocie zakończenia procedury odprawy czasowej.
Zgłoszenie celne zgodnie z art. 3 § 1 pkt 24 ustawy Kodeks celny jest czynnością poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedura celną. Stosownie do art. 64 tej ustawy złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów (§2a) Jeżeli składane zgłoszenie celne nie odpowiada wymogom formalnym organ celny odmawia jego przyjęcia, wskazując przyczyny odmowy w formie pisemnej (§ 3). Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedura celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego, nie przesądza natomiast o jego prawidłowości, co może nastąpić dopiero w wyniku wszczęcia postępowania celnego (art. 65 ustawy Kodeks celny). Za trafne należy więc uznać stanowisko organów celnych, iż zgłoszenie celne dokonane na formularzu SAD nr [...] było wyrazem woli "B" S. A. objęcia towaru odpowiednią procedurą celną. Zgłoszenie to, sporządzone na właściwym formularzu, zawierające wszystkie elementy do objęcia towaru procedurą wraz z wymaganymi dokumentami musiało być rzez organ celny z mocy prawa przyjęte, co nie oznaczało, że została tym samym potwierdzona jego prawidłowość.
Z kolei wyjaśnienia w kwestii prawidłowości zakończenia procedury odprawy czasowej zawarte w piśmie Posterunku Celnego w M. z dnia [...] 2000 r., jak słusznie zauważył organ, zostały udzielone skarżącej po upływie terminu zakończenia przedmiotowej procedury celnej, w związku z prowadzonym postępowaniem rzez organy skarbowe, wobec czego nie miały wpływu na sposób załatwiania sprawy przez Spółkę. Natomiast pismo z [...] 2001 r. było jedynie niewiążącym stanowiskiem kierownika Posterunku Celnego w M. skierowanym do Referatu Spraw Procedur Gospodarczych i Uproszczeń Urzędu Celnego w K. złożonym na skutek wewnętrznej korespondencji dotyczącej przedmiotem sprawy.
Odnosząc się do zarzutu w przedmiocie naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzić należy, iż jest on bezzasadny. Podkreślić przyjdzie, iż w toku postępowania organy celne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne. Organ odwoławczy rozpatrzył całość materiału dowodowego zebranego w sprawie nie pomijając żadnego z jego elementów, czemu dał wyraz w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji odnosząc się do zgłoszonych przez stronę twierdzeń oraz stawianych zarzutów. Omówienie dowodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i logiczne. W ocenie Sądu wnioski organów celnych wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 2 § 4 ustawy Kodeks celny zasady powstania i wykonywania oraz wygasania zobowiązań podatkowych związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny lub z jego wyprowadzeniem z polskiego obszaru celnego regulują odrębne przepisy. W związku z czym rozstrzygnięcie w sprawach podatkowych z zakresie wskazanym w powołanym wyżej art. 2 § 4 należy do właściwości organów skarbowych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty pełnomocnika skarżącej dla oceny prawidłowości tego postępowania zdaniem Sądu są bezprzedmiotowe.
Uwzględniając zatem całokształt okoliczności faktycznych i uregulowań prawnych mających zastosowanie w sprawie. Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1370) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło