SA/Rz 1823/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Helena Rydzik Sędziowie Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Kazimierz Włoch (spr.) Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi R. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spadkobiercy I Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2002r. [...], II Określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, III Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego R. W. kwotę 300zł (słownie trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2002r. znak [...] Izba Skarbowa po rozpoznaniu odwołania R. W. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2002r. znak [...] orzekającej jego solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy S. W. z tytułu podatku od towarów i usług za : czerwiec 1998r. w kwocie 3761,74zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień otwarcia spadku tj. 13 stycznia 2000r. w wysokości 2119,30zł ; październik 1998r. w kwocie 836,40 zł wraz z odsetkami w wysokości 340,70 zł ; marzec 1999r. w kwocie 4351,74zł wraz z odsetkami w wysokości 1109,50 zł; maj 1999r. w kwocie 1228 zł wraz z odsetkami; sierpień 1999r. w kwocie 1778 zł wraz z odsetkami w wysokości 198,30 zł, oraz koszty postępowania egzekucyjnego związanego z egzekucją zaległości w podatku dochodowym za czerwiec 1998r. w kwocie 248,30 zł, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 S. W. zadeklarował zobowiązanie podatkowe: za czerwiec 1998r. w kwocie 3762zł, za październik 1998r. w kwocie 3642 zł, za marzec 1999r. w kwocie 43 51 zł, za maj 1999r. w kwocie 1228 zł, za sierpień 1999r. w kwocie 1778zł, których to należności nie uregulował. W dniu 13 stycznia 2000r. S. W. zmarł, a spadek po nim zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia 25 sierpnia 2000r. sygn akt Ins571/00, na podstawie ustawy nabyli małoletni synowie D. W. i R. W. po - części z dobrodziejstwem inwentarza. W oparciu o art. 97, 98 i 165 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr. 137, poz. 926 z późn. zm.) - zwanej dalej Ordynacją podatkową Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...] grudnia 200Ir. znak [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności R. W. za wymienione w osnowie decyzji zaległości podatkowe spadkodawcy S. W. i orzekł jak w decyzji z dnia [...] marca 2002r. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji przedstawicielka ustawowa małoletniego R. W., B. W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych oraz o rozłożenie pozostałej nie umorzonej części na raty. W uzasadnieniu zarzuciła, że wyszczególnione kwoty zaległości są zawyżone, ponieważ nie uwzględniono dokonanej przez nią w dniu 23 kwietnia 200Ir. wpłaty w wysokości 5000zł, a także powstałej nadpłaty w podatku dochodowym za 1999r. w wysokości 2464,80 zł wynikającej ze złożonego przez nią rocznego zeznania podatkowego PIT-33 za 1999r. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa stwierdziła, iż zgodnie z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika przejmują obowiązek zapłaty podatku a także w oparciu o art. 98 § 1 tej ustawy odpowiedzialność za odsetki. Odnośnie zakresu odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej odsyła do przepisów o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz do zasad odpowiedzialności za długi spadkowe określonych w art. 1030-1034 Kodeksu cywilnego. Od chwili otwarcia spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe solidarnie do chwili działu spadku-zgodnie z art. 1034 § 1 Kodeksu cywilnego. D. W. przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, wobec czego zgodnie z art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku. Decyzja organu I instancji wydana na podstawie art. 100 Ordynacji podatkowej określa zakres odpowiedzialności spadkobierców na dzień otwarcia spadku, stwierdzając wysokość zaległości podatkowych z poszczególnych zobowiązań podatkowych spadkodawcy oraz odsetek za zwłokę i kosztów. Łączna kwota zaległości z tytułu podatku od towarów i usług na dzień otwarcia spadku tj. 13 stycznia 2000 r. wynosiła 11 955,14 zł, a łączna kwota odsetek w tej dacie zamknęła się kwotą 4 012,30 zł. Według oświadczenia B. W. z dnia 28 czerwca 2002 r. wpłata przez nią w dniu 23 kwietnia 2001 r. kwoty 5 000 zł dokonana została celem zmniejszenia obciążenia spadkobierców, uwzględnienie jej zmniejsza, zatem kwotę odpowiedzialności spadkobierców. Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350 z późn. zm.)- zwanej dalej u.p.d.f., małżonek zmarłego spadkodawcy nie ma prawa do łącznego opodatkowania z nieżyjącym małżonkiem, jeżeli przed jego śmiercią małżonkowie nie złożyli wspólnego zeznania. Urząd Skarbowy właściwy dla spadkodawcy powinien stosownie do art. 104 Ordynacji podatkowej poinformować spadkobierców o wysokości przychodu, dochodu, pobranych zaliczkach lub pobranym podatku oraz o wysokości przypadającej do zapłacenia kwoty lub należnej do zwrotu nadpłaty. Od otrzymania przedmiotowej informacji dla spadkobierców biegnie 30-dniowy termin do zawiadomienia organu podatkowego o dokonanych przez spadkodawcę wydatkach uprawniających do ulg i odliczeń. Informacje te stanowią dla organu podatkowego podstawę wydania decyzji adresowanej do spadkobierców określającej wysokość zobowiązania spadkodawcy lub stwierdzenia nadpłaty. Zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na zaległe oraz bieżące zobowiązania podatkowe a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu. Na przedmiotową decyzję Izby Skarbowej przedstawicielka ustawowa R. W. B. W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędy Skarbowego z dnia [...] marca 2002 r. z uwagi na naruszenie art. 97,98 i 100 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zarzuciła, że organ I instancji nie określił zakresu odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy, obie zaskarżone decyzje nie uwzględniły wpłaty w kwocie 5.000 zł dokonanej w dniu 23 kwietnia 2002 r. pomimo, że fakt ten był znany organom podatkowym w chwili wydania przedmiotowych decyzji, nieuwzględnienie faktu, iż na poczet przedmiotowych zaległości organ I instancji dokonał zajęcia ruchomości i nieruchomości, błędne ustalenie wartości czynnej spadku przez pominięcie długów spadkowych wykazanych w deklaracji podatkowej, ponadto zaległości podatkowe za 1998 r. uległy przedawnieniu oraz nie uwzględniono nadpłaty w podatku dochodowym za 1999r. w kwocie 2.464,80 zł. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - określanej dalej jako p.s.a. Skarga jest częściowo zasadna. Urząd Skarbowy wydał dwie decyzje odnośnie odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy S. W. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. W jednej z dnia [...] marca 2002 r. znak [...] orzekł solidarną odpowiedzialność D. W., a w drugiej z dnia [...] marca 2002 r. [...] orzekł solidarną odpowiedzialność R. W. Tymczasem w każdej decyzji powinni być wymienieni obaj spadkobiercy i solidarna odpowiedzialność powinna być orzeczona wobec ich obu, a nie każdego z osobna. Wydając przedmiotowe decyzje w takiej formie organy podatkowe naruszyły art. 98 § 1 i art. 100 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) zwanej dalej Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa przyznała, że słuszny okazał się zarzut pominięcia przez organ I instancji faktu dokonanej w dniu 23 kwietnia 2001 r. wpłaty kwoty 5 000 zł, która powinna wpłynąć na pomniejszenia zaległości podatkowej. Jednakże organ odwoławczy nie podjął z tego powodu żadnych działań, pomimo, że zarzut ten był podniesiony już w odwołaniu. W aktach administracyjnych znajduje się protokół zajęcia samochodu osobowego marki "PUGEOT 106" z dnia 28 grudnia 1998 r. Organy podatkowe nie wyjaśniły, jaki był dalszy tok postępowania egzekucyjnego w tym przedmiocie i czy powinien on mieć wpływ na wysokość naliczonych odsetek zgodnie z treścią art. 54 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, przez co naruszyły art. 122 i 187 § 1 tej ustawy. Nie zasadny natomiast okazał się zarzut przedawnienia zaległości podatkowych za 1998 r., gdyż zgodnie z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, do której zalicza się również spadkobiercę, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość upłynęło 5 lat. Odnośnie zaś rozliczenia podatku dochodowego za 1999 r. to ewentualna nadpłata z tego tytułu dotyczyła B. W. a nie spadkobierców i nie mogła być zaliczona na zaległości podatkowe spadkodawcy. Nie zasadny okazał się również zarzut błędnego ustalenia wartości czynnej spadku przez pominięcie długów spadkowych. Długi spadkowe są bez znaczenia dla określenia wartości czynnej spadku. Wartość czynna spadku to jego wartość rachunkowa- aktywa. Z uwagi na naruszenia prawa procesowego przez organy podatkowe zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.s.a. W oparciu o art. 152 p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 p.s.a. zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz R. W. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.