II OSK 16/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-09-13

Skład orzekający: Roman Hauser, Janina Kosowska, Ludwik Żukowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zatrudniona w Milicji Obywatelskiej lub Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, która uzyskała uprawnienia kombatanckie, może zostać ich pozbawiona na podstawie przepisów ustawy o kombatantach, nawet jeśli dowodzi, że jej służba nie wiązała się ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych lub że została skierowana do służby przez takie organizacje?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zatrudnienie w Milicji Obywatelskiej lub Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 stanowi obligatoryjną przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. 'a' w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. 'a' ustawy o kombatantach. Sąd podkreślił, że nowelizacja ustawy w 1999 r. wyeliminowała możliwość zachowania uprawnień przez osoby, które dowiodłyby, że ich służba nie była związana ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych lub że zostały skierowane do służby przez takie organizacje, chyba że przedstawiłyby dowody na te okoliczności przed wejściem w życie nowelizacji.
Stan faktyczny
Skarżący W. W. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 marca 2001 r., z uwagi na fakt pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej i Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach powojennych. Po odmowie uchylenia tej decyzji, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił jego skargę. Następnie skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser (spr.), Sędziowie NSA Janina Kosowska, Ludwik Żukowski, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 249/04 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. (sygn. akt SA/Lu 24904) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę W. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia 23 marca 2001 r. Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBOWiD) w [...] w dniu 26 stycznia 1982 r. z tytułu działalności w Ruchu Oporu "GL.AL." w okresie od 30 października 1942 r. do dnia 22 lipca 1944 r. i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od dnia 21 lutego 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. m.in. w ramach służby w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K., a następnie w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...]. Pismem z dnia 12 kwietnia 2001 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, po czym organ wydał decyzje z dnia 21 września 2001 r. Nr [...] w trybie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Skarżący W. W. zaskarżył powyższą decyzję dnia 22 października 2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który to wyrokiem z dnia 16 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1728/01 oddalił skargę na decyzję wskazanego organu. Skarżący dnia 17 września 2003 r. złożył pismo, które zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 K.p.a. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji własnej w przedmiocie pozbawienia Skarżącego uprawnień kombatanckich. Skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ uznał w drodze decyzji z dnia [...] Nr [...], iż ów wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności prawne i faktyczne, w świetle których uzasadnione byłoby uchylenie uprzedniej decyzji własnej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż bezspornym jest fakt zatrudnienia strony – W. W. w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 – tekst jednolity z późn. zm.) "uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej", zaś zgodnie z brzmieniem art. 25 ust. 2 pkt 1 lit "a" osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich . Dla wydawania decyzji podejmowanych w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawodawca nie pozostawił organowi administracji publicznej żadnej sfery uznania, ponieważ znaczenie normatywne ma tylko i wyłącznie fakt zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Sam udział w strukturach tego aparatu stanowi obligatoryjną przesłankę do pozbawienia przyznanych uprawnień kombatanckich, przy czym nie jest konieczna indywidualna ocena czynów konkretnej osoby, ponieważ nie chodzi o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, a o pozbawienie przywilejów kombatanckich. Od decyzji tej Skarżący wniósł dnia 15 kwietnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze Skarżący jako okoliczność mającą stanowić powód do uchylenia decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich podkreślał fakt, iż był uczestnikiem Ruchu Oporu "GL-AL.", został w trakcie walk prowadzonych przez te formacje z okupantem ranny, zaś w okresie powojennym był szeregowym milicjantem na posterunku Milicji Obywatelskiej w Za. oraz że w trakcie służby w organach Służby Bezpieczeństwa (PUBP w K., WUBP w [...]) nie pełnił żadnych funkcji kierowniczych ani śledczych, ponieważ był szeregowcem i służył jak inne osoby w ochronie. Podnosił również, iż z działaniami Służby Bezpieczeństwa skierowanymi przeciwko organizacjom niepodległościowym nie miał nic wspólnego (poza walkami z Ukraińską Powstańczą Armią na terenie Lubelszczyzny), a wręcz odwrotnie współpracował z organizacją Armii Krajowej na terenie osady Z. Za udział w walkach z okupantem został odznaczony Krzyżem Walecznych oraz innymi odznaczeniami państwowymi. Nadto Skarżący stwierdził, iż decyzja pozbawiająca go uprawnień kombatanckich jest dla niego krzywdząca, ponieważ nie dopuścił on się w przeszłości żadnego czynu kompromitującego jego osobę. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia zawartych w uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, iż skarga nie jest uzasadniona, bowiem decyzja administracyjna wydana w stosunku do skarżącego nie narusza prawa. Sąd podkreślił, iż bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZBOWiD w [...] z dnia 26 stycznia 1982 r. z tytułu działalności w ruchu oporu GL-AL. od dnia 30 października 1942 r. do 22 lipca 1944 r. oraz z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 21 lutego 1946 r. do 31 grudnia 1947 r., zaś od 7 kwietnia 1945 r. do 19 czerwca 1946 r. pełnił służbę i był zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. oraz w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...]. Faktów tych skarżący w postępowaniu administracyjnym i sądowym nie kwestionował. W świetle powyższych okoliczności i na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 1 lit. "a" powoływanej wyżej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego organ administracji publicznej zasadnie pozbawił W. W. uprawnień kombatanckich w drodze decyzji z dnia [...]. Sąd wskazał również, iż w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. sygn. OPS2/02, zgodnie z którą pozbawieniu uprawnień kombatanckich podlegają osoby zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa bez względu na to, czy pełniły w nim służbę czy funkcję, nie ma podstaw do uwzględnienia podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż w wymienionych wyżej strukturach nie pracował na stanowiskach kierowniczych ani śledczych, a był jedynie szeregowcem i służył w ochronie. Skarżący co prawda mógłby uprawnienia kombatanckie zachować, ale jedynie wówczas gdyby zgodnie z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach przedłożył dowody, iż do wymienionych wyżej służb został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje został zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Takich dowodów Skarżący nie przedstawił, w związku z czym nie mógł on zostać wyłączony z kręgu podmiotów objętych dyspozycją przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" i nie było także podstaw, by w trybie art. 154 § 1 K.p.a. organ uchylił własna decyzję w przedmiotowej sprawie. W. W. wniósł od wyroku sądu administracyjnego I instancji skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art.. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wyrażającą się w tym, iż w odniesieniu do skarżącego ma wyłączne zastosowanie dyspozycja przepisu art. 21 ust. 3 pkt. 1. Wskazał dalej, iż przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nie stosuje się do osoby, która przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. co zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obligowało skarżącego do przeprowadzenia dowodu na wyżej wymienione okoliczności, pod rygorem ich pominięcia. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił również wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – sygn. akt II SA/Lu 249/04 z dnia 14 października 2004 r. naruszenie przepisów postępowania: art. 9, art. 75 § 2 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez uznanie za niewystarczające twierdzeń Skarżącego odnośnie jego służby wyłącznie w jednostkach wartowniczych oraz nieprzeprowadzenie koniecznego postępowania dowodowego i niepoinformowanie skarżącego o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, przy czym uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 25 ust.2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. 2002, nr 42, poz. 371) pozbawiającego uprawnień kombatanckich osobę, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że osoba taka przedłoży dowody, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego wyrażać się może bądź w nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź w zastosowaniu prawa uchylonego. Nieprawidłowe odczytanie treści prawa może polegać na mylnym zrozumieniu treści lub znaczenia przepisu prawnego bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego polegać też może na tym, że sąd podciąga ustalony stan faktyczny pod niewłaściwy przepis (błąd w subsumpcji). Naruszenie prawa materialnego w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem w żaden sposób nie zostało wywiedzione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej; w szczególności nie wskazano na błąd w subsumcji tj. niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 25 ust.2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" i ust. 3 pkt 1 ustawy w świetle ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego. Art. 25 ust. 2 powołanej ustawy ustanawia regułę pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w latach 1944-1956 w strukturze aparatu Bezpieczeństwa Publicznego. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy. Skarżący W. W. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie orzeczenia ZBOWiD w [...] z dnia 26 stycznia 1982 r. z tytułu działalności w ruchu oporu GL-AL. od dnia 30 października 1942 r. do 22 lipca 1944r. oraz z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 21 lutego 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. Skarżący do kwietnia 1945 r. był milicjantem na posterunku Milicji Obywatelskiej w Z., a następnie od kwietnia tego roku do 19 czerwca 1946 r. pełnił służbę i był zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. oraz w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...]. Okoliczności te dały organowi administracyjnemu podstawę, by w drodze postępowania weryfikacyjnego pozbawić uprawnień kombatanckich Skarżącego decyzją z dnia 23 marca 2001 r. Zatrudnienie Skarżącego w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, a nadto wcześniej w Milicji Obywatelskiej jest bezspornie okolicznością, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" powołanej wyżej ustawy o kombatantach. Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń (orzeczenie SN z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 216/00, publ. Wokanda 2002/10/26) wskazał, iż uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które w latach 1944-56 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w Milicji Obywatelskiej, ponieważ była ona prawnopubliczną formacją służb Bezpieczeństwa Publicznego (art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w zw. z art. 1 dekretu Państwowego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej, Dz. U. Nr 7, poz. 33). Jeśli zaś chodzi o zatrudnienie, pełnienie służby lub funkcji w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 21 października 2002 r (sygn. OPS 2/02, ONSA z 2003 r. Nr 2, poz. 42) stwierdził, że "przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) ma zastosowanie także do osoby, która w latach 1944-1956 była zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniła w strukturach tego Urzędu służby lub funkcji". W świetle powyższego nie ma znaczenia dla wyniku sprawy powoływana przez Skarżącego okoliczność, iż w wymienionych wyżej organach, w których zatrudnienia nie kwestionuje, nie pełnił on żadnej funkcji kierowniczej. Należy zgodzić się z wywodami Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zawartymi w odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 5 stycznia 2005 r., zgodnie z którymi nietrafny jest pogląd skarżącego, iż skoro jego tytuł do uprawnień kombatanckich w postaci działalności w ruchu oporu "GL-AL." jest bezsporny, to na organie prowadzącym postępowanie weryfikacyjne spoczywa ciężar udowodnienia, że skarżący wykonywał zadania związane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych i działających na rzecz suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach, do którego odnosi się m.in. powołane przez Skarżącego w skardze kasacyjnej orzeczenie SN z dnia 14 maja 1996 r., sygn. III ARN 88/95 (OSNAPiUS z 1996 r. nr 23 poz. 348) został wykreślony z ustawy o kombatantach w roku 1999, zaś decyzja w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich Skarżącego W. W. została wydana dnia 23 marca 2001 r. Skarżący powołuje się również na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000 r. (sygn. akt III RN 171/99, publ. OSN{ z 2001 r., Nr 5 poz.141), w którym to sąd uznał, że "osoba, która pełniła służbę lub funkcje i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa nie może zostać pozbawiona uprawnień kombatanckich jeżeli dowiedzie, że do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielania im pomocy, względnie jeżeli dowiedzie, że podczas zatrudnienia w tych strukturach wykonywała wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm. -w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 października 1999 r.)". Skarżący nie dowiódł w trakcie postępowania, iż do wymienionych służb i organów został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowana w celu udzielania im pomocy. Ewentualne dowiedzenie przez Skarżącego, że podczas zatrudnienia w tych strukturach wykonywał wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma znaczenia dla wyniku przedmiotowej sprawy ze względów wskazanych wyżej, a spowodowanych nowelizacją ustawy o kombatantach w roku 1999. Skarga kasacyjna została oparta również na zarzucie naruszenia przepisów postępowania: art. 9, art. 75 § 2 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 174 ustawy – P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kasacji wniesionej w niniejszej sprawie strona skarżąca sformułowała swój zarzut w ten sposób, iż wnosi skargę na naruszenie przepisów postępowania: art. 9, art. 75 § 2 i art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, przez uznanie za niewystarczające twierdzeń Skarżącego odnośnie jego służby wyłącznie w jednostkach wartowniczych oraz nieprzeprowadzenie koniecznego postępowania dowodowego i niedoinformowanie skarżącego o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, przy czym uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Dotyczą bowiem one organu administracji publicznej a nie orzekającego w sprawie sądu administracyjnego. Tymczasem zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem doktryny i judykatury tylko przepisy naruszone przez Sąd stanowić mogą skuteczną podstawę kwestionowania wyroku (szerzej orzeczenia kończącego postępowanie) wydanego w postępowaniu sądowo – administracyjnym (por. m. in.: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Praw. Lexis – Nexis W – wa 2004 r., str. 247; wyrok NSA z dnia 01.06.2004 r.). Podobny pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 121/04, w którym stwierdzono, że "w myśl art. 174 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu (...) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania" (ONSAiWSA z 2004 r., nr 1, poz. 11). Należy także podnieść w tym miejscu, iż adresatem zarzutu naruszenia przepisów postępowania może być wyłącznie sąd I instancji, w tej sprawie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Powołanie przez Skarżącego przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone przez organ administracji – Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie jest wypełnieniem obowiązku przytoczenia podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 ustawy – P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza bowiem kontrolę orzeczenia sądu, a nie decyzji lub innego aktu administracyjnego (tak w orzeczeniach NSA: z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt FSK 80/04, ONSAiWSA 2004, Nr 1 poz.12; z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt FSK 103/04, niepublikowane). Skarżący winien wskazać określony przepis postępowania sądowego, który został naruszony (zob. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. Lexis – Nexis , Warszawa 2005, str. 547 i n.), nie zaś przepisy, które nie znalazły wprost zastosowania w postępowaniu sądowym. Powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej – w przedmiotowej sprawie przepisów K.p.a. - nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej w zakresie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie art.174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. (zob. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2005, s.406 i 414). W tym stanie rzeczy, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego względu, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło